Кіріспе
Хоккейдегі ату техникасы
Шалпылау (сонымен қатар шалпылау деп те жазылады) – мұз үстіндегі хоккейдегі қуатты ату. Оның артықшылығы – алыс қашықтықтан жасалатын жоғары жылдамдықтың болуы; кемшілігі – оны дайындауға кететін уақыттың көптігі және төмен дәлдігі. Шайбаны қақпаға жіберу үшін бір үзділіссіз қозғалыспен орындалатын төрт кезеңі бар:
Ойыншы хоккей таяғын иық деңгейіне немесе одан да жоғары көтереді. Ойыншы шайбаның артындағы мұзды күшпен "шапалап", таяқты бүгу үшін салмағын пайдаланады, осылайша оған серіппе сияқты энергия жинауға мүмкіндік береді. Таяқтың бүгілуі осы атуға жылдамдық сыйлайды. Садақ пен жебе сияқты, таяқтың түзуленуге бейімділігі шайбаға беріледі, бұл оған тек соққыдан әлдеқайда көп жылдамдық береді. Таяқтың беті шайбаға тиген кезде ойыншы білегін иіп, салмағын өзгертеді, осылайша таяқта жиналған энергия шайба арқылы босатылады. Соңында ойыншы қозғалысын аяқтайды, таяқ қалаған нысанаға бағытталған күйде қалады. Шалпылау – қатты және жылдам ату, сонымен қатар дәлдігін сақтау қиын. Оны орындауға да көбірек уақыт керек; ойыншы қарсыластың күшті қысымында тұрғанда, шалпылау жасау мүмкін болмайды, себебі қарсылас жеңілу кезінде оңай араласа алады. Қорғаушының араласуынан сескенген шабуылшы ойыншылар жылдам дайындалатын, мысалы, білекпен атуды таңдауы мүмкін. Шалпылауды көбінесе қорғаушы қолданады, әсіресе көптеген ойыншылардың басымдығы кезінде, бірақ шабуылшы да кейде оны пайдалануға мүмкіндік алады. Шалпылау хоккей имиджінің символы болып табылады, өйткені олар күтпеген бұрылыс жасап, гол соғуға қабілетті, бұл бейсболдағы хоум-ранға немесе американдық футболдағы "Hail Mary" пасқа тең.
The player winds up his hockey stick to shoulder height or higher. The player violently "slaps" the ice slightly behind the puck and uses his weight to bend the stick, storing energy in it like a spring. This bending of the stick gives the slapshot its speed. Just like a bow and arrow, the stick's tendency to return to being straight is transferred to the puck, giving it much more speed than just hitting it alone could. When the face of the stick blade strikes the puck, the player rolls his wrists and shifts his weight so that the energy stored in the stick is released through the puck. Finally, the player follows through, ending up with the stick pointed towards the desired target. The slapshot is a hard and fast shot, and difficult to make accurate. It also takes longer to execute; a player usually cannot take a slapshot while under any significant pressure from an opposing player because the opponent could easily interfere during the windup. Offensive players wary of a defence player intervening may elect to take a shot that is speedier to set up, such as a wrist shot. The slapshot is most commonly used by a defenceman at the point, especially during a power play, although a forward will sometimes find an opportunity to use it. Slapshots are iconic to hockey's image due to their capability to score as a surprise turning point, the loose equivalent of a home run in baseball or a Hail Mary in American football.
Шығуы, тарихы және қолданылуы
Шлепшотты ойлап табу Монреаль Канадиенс клубының Бернард "Бум-Бум" Джеффрионға (оның лақап аты оның шлепшоттарының күркіреген дыбысына сілтеме жасайды) есептеледі. Түсті хоккей лигасының Галифакс Эурика клубының қара нәсілді канадалық Эдди Мартин де 1800 жылдардың соңында шлепшотты ойлап тапқан деп саналады. Дик Ирвин, WCHL және PCHA лигаларындағы жұлдыз ойыншы болған және кейіннен Джеффрионды "Хабс" клубымен жаттықтырған, сонымен қатар қатты және дәл шлепшотпен де танымал болды. 1890-1900 жылдары Виннипег қаласында өскен ол, қыс айларында үйінің шатырындағы есік тұтқасына қарсы атып, дәлдігін жаттықтыратын. Жазда Ирвин отбасының гаражының қабырғасына бормен хоккей қақпасының контурын салып, жерге бекітілген ағаш тақтадан бірден соққы беруді жаттықтыратын. 2010 жылдардан бастап, кәсіби хоккейдің жоғары деңгейінде (мысалы, НХЛ) шлепшотты қолдану азайды, бірақ бірден соққы беруден басқа. Бұған бірнеше себеп бар. Қорғаныс шебінде ойыншылар өте жылдам және допты ұстауға кедергі келтіруде шебер, шлепшоттың салыстырмалы түрде баяу дайындалу уақытын пайдаланады. Жақсырақ жабдық ойыншыларды денімен өте жылдам допты тоқтатудан қауіпсіз етеді. Егер қорғаушы допты уақытында жауып алмаса, қақпашылар жақсы дайындалған және шлепшоттың дәлдігін өтеу үшін тікелей соққы боларын біледі, сондай-ақ денесімен допты тоқтатуға жылдам дайындалады. Шабуыл шебінде, қазіргі заманғы композиттік хоккей таяқтары 20 ғасырдың ағаш таяқтарынан жеңіл және икемді, бұл бұрын мүмкін болмаған қашықтықтан дәл соққы беруге мүмкіндік береді. Дәлдік мәселесі шешілгеннен кейін, ойыншылар қорғанысты жаңылыстыру үшін жылдам соққы беруді жөн көреді. Сонымен қатар, білектен соққылар қақпашыны шатастыру үшін көбірек мүмкіндіктер береді, ойыншылар допты қалай тартып алатынына байланысты күтпеген бұрыштар жасауға болады; шлепшоттар көбінесе тура соғылады және тек қуат пен жылдамдық арқылы енуі керек, ал қазіргі хоккейде оларға жақсы дайындалған. Бірден соққы беру әлі де қолданылады, себебі допты алған адам допты ұстамай тұрып-ақ дайындалуға мүмкіндік береді, осылайша қорғанысқа ден қоюға уақыт беретін баяу дайындалу уақытын болдырмайды.
Жылдамдық рекорды
Диск соққы кезінде 100 м/с немесе одан да жоғары жылдамдыққа жете алады, ал дәстүрлі шлепшот – осындай мол жылдамдықпен соққы берудің әдісі. КХЛ-дағы ең жылдам соққының рекордын Александр Рязанцев ұстап тұр, ол 2012 жылдың 21 қаңтарында Латвияның Рига қаласында өткен КХЛ All Star Game's Skill бәйгесінде шайбаны 183,67 км/сағ жылдамдықпен соқты. НХЛ-дағы ең жылдам соққының рекордын Здено Чара ұстап тұр, оның соққысы 2012 жылдың 29 қаңтарында Канаданың Оттава қаласында өткен НХЛ All Star Game's Skills Competition кезінде 175,5 км/сағ жылдамдықпен өлшенді. АХЛ-дағы ең жылдам шлепшот рекордын Мартин Фрк ұстап тұр, ол 2020 жылдың 26 қаңтарында АҚШ-тың Калифорния штатындағы Онтарио қаласында өткен AHL All Star Game's Skills Competition кезінде 175,7 км/сағ жылдамдықпен соқты. НХЛ/АХЛ және КХЛ шайбаны лақтыру жылдамдығының рекордтарын тікелей салыстыруға болмайды, себебі ең күшті лақтырудың ресми ережелері лигалар арасында едәуір өзгеше.