Кіріспе

Австралиялық жазушы (1963–2017) австралиялық жазушы және суретші

Донна Лианн Уильямс, сонымен қатар күйеуі Донна Лианн Сэмюэл және Полли Сэмюэл (туған Донна Кин; 12 қазан 1963 – 22 сәуір 2017) балалық шағының қалған бөлігінде бірнеше рет есіту қабілетіне тексерілді және "қоғамға жат" деп танылды.

Ерте өмір және білім

Донна Лиан Уильямс 1963 жылғы қазанда Донна Кин есіммен дүниеге келді. Ол Мельбурнда ағасы Джеймс және кіші інісі Том Уильямспен (көше суретшісі Дуэл; 1969 жылы туған) бірге өсті. Оның есімін анасы испан тілінде "әйел" деген мағына беретін сөз болғандықтан таңдады; алайда, әкесі оны Поли деп атады, нәтижесінде ол 2015 жылы заңды түрде есімін өзгертті. Уильямстың сөзіне сүйенсек, оның ең ерте естеліктері "көзін қатты ысқырып, өзін 'жарық, түсті жұмсақ нүктелерге' беріп, айналасындағы адамдардың 'мағынасыз сөздерінен' қорғаныс табуға тырысуын" қамтиды. 1965 жылы, екі жасында Уильямсқа психоздық бала деген диагноз қойылды; содан кейін балалық шағында ол бірнеше рет есіту қабілетіне тексерілді және "ауру" деп белгіленді. Тоғыз жасқа келгенде ол екі бөлек тұлғаға ие болды: "Уилли" – "нағыз көңілсіз, тәртіпсіз және әдепсіз жағы", ал "Кэрол" – "мейірімді, сыпайы, қоғамға бейімделген бала". Психиатриялық әлеуметтік жұмыскердің көмегімен Уильямс орта білімін аяқтап, жоғары білім алуға түсті. Бартак кейіннен: "[Уильямс] мен оны кездестірген кезде аутизмнің барлық негізгі белгілерін көрсетті, тіпті ол өзі білмейтін белгілерін де көрсетті. Оның адамдармен сөйлесіп, араласатыны, оның қандай да бір бұзылысы жоқ дегенді білдірмейді". 2005 жылғы ақпан айында Дэвид Смуклер Ақыл-ой және даму мүгелігі бар адамдардың американдық қауымдастығының "Ақыл-ой кемістігі" журналында жариялаған мақаласында 1990 жылдардың ортасында кейбір күмәнданғандардың аутизм спектрін дұрыс түсінбегенін атап өтті: "Донна Уильямс және Темпл Грандин сияқты аутизммен ауыратын адамдар аутизм емес әлемде өмір сүретін аутистік адамдар ретінде өз өмірлерін баяндайтын жеке тұлғалық есептерді жариялай бастады. Осы ерте жазбаларды оқыған көптеген адамдар авторлардың аутистік екеніне күмән келтірді. Мұндай пікірлердің негізінде аутизм соншалықты қабілетсіздікке ұшыратады, сондықтан Уильямс немесе Грандин аутистік болса да, осындай түсінік пен сезімталдықпен жаза алмайды деген болжам жатыр. Олардың кітаптары алғаш рет пайда болған кезде аутистік авторлар алдаушы немесе ерекше жағдай деп сипатталды". Смуклер былай деп қорытындылады: "Бүгінде Уильямс пен Грандиннің 'квалификациясы' сирек сыналып бағаланады. Оларды күмәнданбастан, аутизмді 'іштен сыртқа' қарап түсінуге мүмкіндік бергендері үшін мақтан тұтады". және аутизм жөніндегі кеңесші. 2002 жылы ол Ұлыбританияның Медициналық зерттеулер кеңесінің аутизмнің себептерін зерттеу тобына қосылды, онда ол қарапайым адамдар тобына мүше болып тағайындалды.

Теледидарлық деректі фильмдер

Уильямс бірнеше теледокументальдық фильмдердің тақырыбы болды. "Аутизм, эмоциялар және мінез-құлықпен менің тәжірибем" (1993) атты эпизод, Кони Чангпен "Көзге көз" бағдарламасында АҚШ-та көрсетілді. Бет Фауз және Мария Уилер Уильямстың сұхбаты мен оның қарым-қатынас жолын "Аутизммен ауыратын адамдарға арналған мінез-құлық стратегияларының қазынасы" (1997) кітабында сипаттады. "Jam Jar" (1995) фильмінде, Fresh Film және BBC Four бірлестігімен түсірілген, Уильямс көрермендеріне аутизм туралы тереңірек түсінік берді. Документальдық фильм Джо Герасиге Уильямстың "академиктердің аутизмді түсінуге келген ойлары туралы қоздыратын пікірін" жеткізді, онда ол "ішкі әлемді" сипаттады: "[аутистік] өзіне тән жүйеге ие, және бұл [аутистік емес адамның] жүйесінің балалық нұсқасы емес; олар оның жүйесін білмейді". Фильм "Dann Verstehe Ich Auch Nur Bla, Bla, Bla" (ағылшынша: "Содан кейін мен тек көп нәрсені түсіндім, бля, бля, бля") деп аталды. 2010 жылдың қыркүйегінде Венгрияның Orlai Produkciós Iroda компаниясы Бёрчшёк Эникё орындаған "Nemsenkilény, monológ nemmindegyembereknek" ("Біреу емес жаратылыс, есімдері барларға монолог") атты монодраманы шығарды, ол аутистік автор Генриетт Сет Ф. кітабы негізінде қойылған. Сценарийде Бергер Селлиннің "Мен енді ішінде болғым келмейді" және Марк Хэддонның "Түндегі иттің құпиясы" романдарынан үзінділер бар.

Музыка және өнер

Уильямстың «Nobody Nowhere» атты тұңғыш альбомы 2000 жылы жарық көрді, ол өзінің алғашқы автобиографиясымен аталған. Бұл альбом Пол Фаррермен бірлескен жұмыс. «Sometimes» және «Beyond the When» атты екі ән 2000 жылғы Токио теледидар жүйесінің «Things You Taught Me» сериалында пайда болды. 12 бөлімнен тұратын осы сериал аутизм спектріндегі әйелдің адамдармен қарым-қатынас дағдыларын дамытуын көрсетеді. 2005 жылдың шілдесінде Уильямс «Nobody Nowhere» альбомын «Mutation» атты екінші альбомымен толықтырды. Бұл жұмыс австралиялық композитор, продюсер және аранжировщик Акашпен бірлесіп жасалған. Екі альбомда да Уильямстың музыкасы мен сөздері бар, ал «Mutation» альбомында музыкамен қатар поэзиялық сөздер де кездеседі. Уильямс ересек болғаннан кейін сурет салуды өздігінен үйренді. Ол сонымен қатар мүсінші де болды және адамның нақты мөлшеріндегі мүсіндер жасады. Аутизмнен басқа, Уильямс просопагнозиямен де ауырды, 2010 жылы диссоциативтік жекелік бұзылысы және 2013 жылдың наурыз айында Элерс-Данлос синдромының IV типі диагнозы қойылды. 1993 жылы Уильямс Ианға үйленді, бірақ екі жылдан кейін ажырасып кетті. Олардың қарым-қатынасы «Біреу, бір жерде: аутизм әлемінен құтылу» және «Түс соқырлар үшін: жанды іздеу және табу» кітаптарында сипатталған, сондай-ақ ол онымен бірге телеарналардағы деректі фильмдерде де пайда болды. Уильямс пен Сэмюэл аутизм спектріндегі, өздігінен жұмыс істеуге ұмтылатын адамдарға арналған auties.org веб-сайтын құрды. Уильямс ол туралы «Күнделікті жұмақ» кітабында жазды.

Қатерлі ісік пен өлім

Уильямстың отбасында қатерлі ісікке шалдыққандар көп болған. 2011 жылы оған сүт безі қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Бұл қатерлі ісік емделмейтін, метастаз жасап, "бауырға тарады". Ол өмірінің соңғы күндерін паллиативтік күтімде өткізді. Ол штат премьерін "Құрметпен өлу" заңын қабылдауға үндеді. Уильямс 2017 жылдың 22 сәуірінде 53 жасында қайтыс болды.