Кіріспе
Азиядағы құс түрлері. Ақ тамақ балықшы (Halcyon smyrnensis), сондай-ақ ақ кеуделі балықшы деп те аталады, – Азияда Синай шығысынан бастап Үндістан субконтиненті арқылы Қытай мен Индонезияға дейін кеңінен таралған ағаш балықшы. Бұл балықшы өзінің көптеген ареалында жыл бойы қоныстанады, бірақ кейбір популяциялары қысқа қашықтыққа көше алады. Оны көбінесе су көздерінен алыс жерлерде кездестіруге болады, ол кішкентай бауырымен жорғалаушылар, қосмекенділер, қабылдақтар, кішкентай кеміргіштер және тіпті құстар сияқты әртүрлі жемдермен қоректенеді. Көбейтілу маусымында олар таңертең қалалық ғимараттардың төбелерінен немесе сымдардан дауыстап шақырады.
The white throated kingfisher (Halcyon smyrnensis) also known as the white breasted kingfisher is a tree kingfisher, widely distributed in Asia from the Sinai east through the Indian subcontinent to China and Indonesia. This kingfisher is a resident over much of its range, although some populations may make short distance movements. It can often be found well away from water where it feeds on a wide range of prey that includes small reptiles, amphibians, crabs, small rodents and even birds. During the breeding season they call loudly in the mornings from prominent perches including the tops of buildings in urban areas or on wires.
Сипаттама
Бұл ірі балықшы құс, ұзындығы шамамен ... (ұзындығы көрсетілмеген). Ересегінің арқасы, қанаттары мен құйрығы жарқын көк түсті. Басы, иықтары, қабырғалары және төменгі құрсағы қоңыр, ал мойны мен кеудесі ақ. Ірі мүсіні мен аяқтары қызыл түсті. Ақмойынды балықшы құс жылдам және тікелей ұшады, қысқа, дөңгелек қанаттары шуылдап қанатын соғады. Ұшу кезінде көк және қара қанаттарында үлкен ақ дақтар көрінеді. Еркек және ұрғашы құстар бір-біріне ұқсас, бірақ жасөспірімдер ересек құстардың ақырқы нұсқасынан сәл әлсіз түсті. Бұл түр Halcyon cyanoventris-пен бірге жоғары түр құрайды және көптеген маңызды зерттеулер төрт географиялық тұқымын мойындайды. Олардың мөлшері клинальды түрде өзгереді, мантиядағы көк түс smyrnensis және fusca тұқымдарында көкшіл, ал saturatior тұқымында көк немесе күлгін түсті болады. Филиппиннің H. s. gularis тұқымында мойын және жұтқыншақ ғана ақ түсті. Кейде ол H. gularis деп аталатын жеке түр ретінде қарастырылады. Fusca тұқымы Үндістан түбегі мен Шри-Ланкада кездеседі және номинативтік тұқымнан (солтүстік-батыс Үндістанда кездесетін) сәл кішірек, көк түсті және қоңыр төменгі жағы бар. Saturatior тұқымы Андаман аралдарында кездеседі және қара қоңыр төменгі жағымен ірілеу. Perpulchra тұқымы (әрдайым танылмайды) Солтүстік-Шығыс Үндістанда кездеседі және fusca тұқымынан кішірек, төменгі жағы ақшыл. Альбинизм кейде байқалады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ақ тамақ балықшы – әртүрлі ортада, көбінесе жазық далаларда кең таралған түр (бірақ Гималайда 7500 фут биіктікте де кездеседі), ағаштар, сымдар немесе басқа да қону орындары бар жерлерде мекендейді. Бұл түрдің ареалы кеңейіп келеді. Бұл балықшы кеңінен таралған және оның саны төніп тұрған жоқ. Сундарбан мангролық ормандарында орташа тығыздығы 4,58 жеке адам/км² құрайтыны анықталған.
Өсіру
Ақ тамақ балықшы монсонның басталуымен көбейе бастайды. Еркектер өз аумағындағы биік тіреулерге қонып, таңертең ерте дауыс береді. Олар құйрықтарын шапалақтап, құдалану кезінде қанаттарын бір-екі секундқа қатаң ашып, ақ қанатты жарықтарды көрсетеді. Сонымен қатар, олар мүңкілерін жоғары көтеріп, ақ тамақтары мен алдыңғы бөліктерін көрсетеді. Мекең шақыру үшін жылдам және ұзақ "кит-кит-кит" деп дауыс береді. Ұясы – жер бетіндегі туннель (50 см ұзын, бірақ 3 футтық туннелі бар ұя да кездеседі). Ұя салу екі құстың да қолайлы сазды қабырғаға ұшып кіруімен басталады, осылайша тіреуге арналған ойыс жасалады. Содан кейін олар тік тұрып, мүңкілерімен ұяны қазып жасайды. Шөп үйінділеріндегі ұялар да тіркелген. Әдетте, 4-7 дөңгелек ақ жұмыртқадан тұратын бір жұмыртқалық топтама болады. Жұмыртқалар 20-22 күнде шайқалады, ал балапандар 19 күнде ұшып кетеді.
Тамақтандыру және тамақтану
Ол өз аумағында сымдарға немесе басқа да көзге түсетін жерлерге жайғасып, Оңтүстік Азияда жиі кездеседі. Бұл түр негізінен ірі шаябақтар, жәндіктер, жер құрттары, кеміргіштер, кесірткелер, жыландар, балықтар және бақаларды аулайды. Үнді ақкөзді құс сияқты кішкентай құстардың, қызыл мойынды торғайдың балапандарының, қанағаттар мен муниялардың жемтігіне айналуы туралы мәліметтер бар. Жастар көбінесе омыртқасыз жәндіктермен қоректенеді. Егер тұтқында ұстаса, суды сирек ішеді, бірақ онымен жиі жуынады.
Қозғалыстар
Құстар кейде түнде, әсіресе жаңбыр маусымында жарыққа тартылатыны байқалған, бұл олардың жартылай көшпенді екенін көрсетеді.
Өлім-жітім
Қуатты мүсілі мен жылдам ұшысы бар бұл балықшы құстардың сау болғанда жаулары аз, ал қара қыран мен ормандағы қарғаның ауру немесе жарақат алған құстарды жеу жағдайлары сирек кездеседі. Ағашқа мүсілі кіріп кеткен күйде табылған өлген құс, олжаны – мүмкін үнді ақкөзі – қуып жеңген кездегі апатты жағдай деп есептеледі. 1800 жылдары бұл құстарды жарқын қауырсындары үшін аулап, шляпаларды безендіруге пайдаланған. Бұл құс Батыс Бенгалияның мемлекеттік құсы болып табылады.