Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр философия профессоры (1935–2021)
Egyptian professor of philosophy (1935–2021)
Хасан Ханафи (حسن حنفي; 23 ақпан 1935 – 21 қазан 2021) – Каир университетінің философия кафедрасының профессоры және меңгерушісі. Ол қазіргі исламның көрнекті маманы болды. Жастығында революциялық саяси қозғалысқа белсенді қатысқан Ханафи «Мұсылман бауырластығы» ұйымымен байланыс құрды.
Hassan Hanafi (حسن حنفي; 23 February 1935 – 21 October 2021) was a professor and chaired the philosophy department at Cairo University. He was a leading authority on modern Islam. As a young man motivated by a revolutionary political activism, Hanafi associated with the Muslim Brotherhood.
Ерте өмір
Ханафи Мысырдың Каир қаласында өнерге бейім отбасында дүниеге келген. Жастық шағында скрипканы ойнауды үйреніп, өмірінің соңына дейін осыны жалғастырды. Ол Хюссерльдің әдістерін қолданып, классикалық ислам философиясын қайта құру және еуропалық сананың бастаулары мен дамуын сынап жазған трилогия жариялады. Ханафи исламның жаһандық этиканы дамытуға қолдау көрсетуін түсіндірді. Кейінгі еңбектерінде Ханафи исламды адамның бостандығы мен прогресіне көмектесетіндей түсіну қажеттігін айтты. Ғалым Мұхаммед Хашастың қорытындысы бойынша: "Араб ұлтының социализмін қорғаған белгілі ғалымдар «Исламдық солшылдық» деп танылған ұғымның жетекшісіне айналды. Бұл ұғымды философ Хасан Ханафи (1935 ж.т.) алғаш рет 1981 жылы «Исламдық солшылдық» журналының бірінші санында, «дәстүр мен заманауилықты оқудың үшінші жолы» жобасының аясында ұсынды. Бұл жол толығымен еуропалық заманауилыққа да, толығымен исламдық дәстүрлілікке де жатпайды; ол жасырын түрде діннен бөлінген, себебі киеліні адамдардың әлеуметтік-саяси қажеттіліктері тұрғысынан қарастырады; жобаның бір томының атауындай, ол сенімді өмір сүру үшін өзгертуге шақырады (mina lʻaqīda ilā thawra)" (2018, 271). Ол сонымен қатар әлемдік философтар арасында диалогты ынталандыратын Мәдениеттер аралық философия қауымдастығының мүшесі болды. Ханафи «Біз бен сіздердің арамыздағы ортақ сөз» атты ислам ғалымдарының христиан басшыларына жолдаған ашық хатына қол қойған алғашқылардың бірі еді, ол бейбітшілік пен түсіністікке шақырды. Ханафи замандас философ Мұхаммед Әбд әл-Жабримен өткізген ғылыми пікірсайыстарымен де есте қалады.
Hanafi was born into an artistic family in Cairo, Egypt. In his youth he studied the violin, which he continued to play later in his life. and published a trilogy in which he used Husserl's methods to reconstruct classic Islamic philosophy and to critique the sources and development of European consciousness. He promoted an interpretation of Islam supporting the development of a global ethics. In his later works Hanafi argued that Islam needed to be understood in way that facilitates human freedom and progress. As summarized by scholar Mohammed Hashas: <blockquote>" some of the renowned defenders of socialism for Arab nationhood would become leading scholars of what has come to be known as the 'Islamic left', a concept that first appeared in the first issue of the Islamic Left Magazine, 1981, by the philosopher Hassan Hanafi (b. 1935), as part of his project 'the third way' of reading the tradition and modernity, a way that is neither fully Euro modern nor fully Islamico traditionalist; it is implicitly secular mundane, since it reads the sacred in the light of the sociopolitical needs of people; it is creed revolutionized to be lived (mina lʻaqīda ilā thawra), as one of the volumes of the project is entitled" (2018, 271). He was also a member of the Association for Intercultural Philosophy, which encourages a dialogue among philosophers from all over the world. He was one of the original signatories of A Common Word Between Us and You, an open letter by Islamic scholars to Christian leaders, calling for peace and understanding. Hanafi is also remembered for his published scholarly debates with contemporary philosopher Mohammed Abed al Jabri.
Оның жолдан таюы туралы дау
Ханафидің "Діалогқа шақыру" атты кітабы консервативті ислам ғалымдары тарапынан діннен шығу және адасу деп айыпталды. Оның ислам туралы либералдық пікірлері консервативті ислам ғалымдарын және Әзһарды қатты ашуландырды. Мысалы, ол Құдайдың атын "Жоғарылық" деп өзгерту керек деді. Әзһардың консервативті ғалымдары Ханафи исламды бұрмалап жатыр дегенді жоққа шығарды. Ислам ғалымдарының берген фатвасы, яғни ислами үкімі, Ханафиді діннен шыққан деп жариялады. Бұл Египетте қырқыс дау тудырды, себебі көптеген либералдар Ханафидің діннен шыққан деген айыппен келіспеді.
Hanafi's book "An Invitation for Dialogue" was accused by conservative Islamic scholars as heresy and apostasy. His liberal opinions about Islam infuriated conservative Islamic scholars and Azhar. For example, he stated that the name of the God should be changed to "Transcendence". Conservative scholars from al Azhar refuted that Hanafi was distorting Islam. There was a fatwa, an Islamic opinion issued by Islamic scholars, that condemned Hanafi as an apostate. This raised controversy in Egypt, as many liberals disagreed with the charge that Hanafi was an apostate.
Мұра
Мысырлық журналда ол өзінің Мысырдағы негізгі шәкірттері Наср Әбу Зайд, Әли Мабрук және Карим Эссейяд екенін жариялады. Ғалым Кароль Керстен Ханафидің интеллектуалдық ықпалы араб тілінде сөйлейтін көптеген елдерден асып, Индонезияға дейін жетеді деп көрсетті, онда жергілікті зиялылар арасында Ханафи «турасшылар» деп аталатын ерекше араб зиялыларының бір түрін білдірді.
In an Egyptian magazine he declared that his main disciples in Egypt are Nasr Abu Zayd, Ali Mabrouk, and Kareem Essayyad. The scholar Carool Kersten notes that Hanafi's intellectual influence extends beyond majority Arabic speaking countries and includes Indonesia, where among the local intelligentsia, Hanafi represented "a particular brand of Arab intellectuals known as turāthiyyūn—‘heritage thinkers’."
Өлім
Ханнафи 2021 жылғы 21 қазанда 86 жасында дүние салды.