Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сезімтал сигналдарды тасымалдайтын жүйке талшығының түрі.
Type of nerve fiber carrying sensory signals
Еркін жүйке ұшы (FNE) немесе жалаңаш жүйке ұшы – бұл маманданбаған, афферентті жүйке талшығы, ол сигналын сезімтал нейронға жібереді. Бұл жағдайда афференттілік – дененің шеткі бөлігінен миға ақпарат жеткізуді білдіреді. Олар терідегі ноцицепторлар ретінде жұмыс істейді және омыртқалы жануарлардың зиянды күйзелістерді анықтау үшін негізгі құралы болып табылады, бұл көбінесе ауырсынуға алып келеді.
A free nerve ending (FNE) or bare nerve ending, is an unspecialized, afferent nerve fiber sending its signal to a sensory neuron. Afferent in this case means bringing information from the body's periphery toward the brain. They function as cutaneous nociceptors and are essentially used by vertebrates to detect noxious stimuli that often result in pain.
Құрылымы
Бос жүйке ұштары капсулаланбаған және күрделі сезімдік құрылымдары жоқ. Олар жүйке ұштарының ең көп кездесетін түрі және көбінесе теріде табылсады. Олар дермаға еніп, түйіршікті қабатқа дейін жетеді. Бос жүйке ұштары дерманың ортаңғы қабаттарына сіңіп, шаш түбірлерін қоршап алады.
Free nerve endings are unencapsulated and have no complex sensory structures. They are the most common type of nerve ending, and are most frequently found in the skin. They penetrate the dermis and end in the stratum granulosum. FNEs infiltrate the middle layers of the dermis and surround hair follicles.
Түрлері
Еркін жүйке ұштары әртүрлі бейімделу жылдамдықтарына, стимул түрлеріне және талшық түрлеріне ие.
Free nerve endings have different rates of adaptation, stimulus modalities, and fiber types.
Өзгерістің қарқыны
ФНЭ-нің әртүрлі түрлері жылдам бейімделуге, орташа бейімделуге немесе баяу бейімделуге қабілетті. А-дельта II типті талшықтар жылдам бейімделеді, ал А-дельта I және С типті талшықтар баяу бейімделеді.
Different types of FNE can be rapidly adapting, intermediate adapting, or slowly adapting. A delta type II fibers are fast adapting while A delta type I and C fibers are slowly adapting.
Қалыптылық
Еркін жүйке ұштары температураны, механикалық әсерлерді (тиісу, қысым, созылу) немесе қауіпті (ноцицепция) сезе алады. Сондықтан, әртүрлі еркін жүйке ұштары терморецепторлар, тері механорецепторлары және ноцицепторлар болып жұмыс істейді. Басқаша айтқанда, олар полимодалдылық танытады.
Free nerve endings can detect temperature, mechanical stimuli (touch, pressure, stretch) or danger (nociception). Thus, different free nerve endings work as thermoreceptors, cutaneous mechanoreceptors and nociceptors. In other words, they express polymodality.
Тiршiлiк түрлерi
Aδ (A дельта) талшықтарының (III топ) және C (IV топ) талшықтарының көп бөлігі бос жүйке ұштары ретінде аяқталады.
The majority of Aδ (A delta) fibers (group III) and C (group IV) fibers end as free nerve endings.
Жіктеу
"Бос жүйке ұштары" термині 1890 жылдарға дейін жетеді, бастапқыда олардың ұштарында басқа жасушалық құрылымдардың болмауымен сипатталған. Осы сипаттамаға әкелген байқаулар жарық микроскоптарының салыстырмалы түрде төмен сапасымен шектелген. Электрондық микроскопия сияқты оптикалық емес бейнелеу әдістеріндегі жетістіктер бос жүйке ұштарын жоғары сапада зерттеуге мүмкіндік берді, олардың көбінесе Ремак шоғырымен қоршалған аксон шоғыры екенін анықтауға мүмкіндік берді, яғни толыққанды жабылмаған емес. Осындай жаңалықтар "жуандықсыз жүйке ұштары" немесе "корпускулалық емес афференттік жүйке ұштары" сияқты дәлірек терминологияны ұсынуға әкелді.
The term "free nerve endings" dates back to the 1890s, originally characterized by the absence of other cellular structures at their terminals. Observations that led to this characterization were limited by the relatively low resolution of light microscopes. Advances in non optical imaging such as electron microscopy allowed for higher resolution examination of free nerve endings, enabling the finding that they are most often bundles of axons surrounded by a Remak bundle rather than truly unenclosed. Such discoveries have led to the proposal of more accurate terminology such as "fine nerve endings" or "non corpuscular afferent nerve endings."