Робертсон Дэвис: «Мантикора» – Психологиялық трилогияның екінші романы

Кіріспе

Робертсон Дэвистің Депфорд трилогиясындағы екінші роман – «Мантикор» романы. 1972 жылы Канаданың Macmillan баспасында жарық көрген бұл роман Перси Бойд «Бой» Стаунтонның таинсты өлiмiнен кейiнгi оқиғаларды, Стаунтонның ұлы мен Юнг психоаналитiгi арасындағы әңгiмелер арқылы баяндайды. Роман атауы оқиға барысында ашылатын және ақыр соңында фантастикалық мифтік жаратылыс – мантикор түрінде көрінетін сананың терең қабаттарына сілтеме жасайды. «Мантикор» 1972 жылы ағылшын тіліндегі көркем әдебиет номинациясында генерал-губернатордың әдеби сыйлығын жеңіп алды.

Басты кейіпкерлер

Дэвид Стаунтон – Романның баяндаушысы, өте бай өнеркәсіпші Бой Стаунтонның ұлы. Торонтодағы психоздық эпизодтан кейін ол Цюрихте Юнг бағытындағы психоанализшілердің көмегін іздейді. Ол белгілі адвокат, алкоголик және өнерді қорғаушы, жоғары моральдық сезімі бар, әкесіне қаһармандық құрметпен қараса да, сонымен бірге оған қарсы да тұрады. Йоханна фон Халлер – Дэвид Стаунтонның Цюрихтегі Юнг бағытындағы талдаушысы. Ол пікір таласында Стаунтоннан ақылды, оны Юнг талдауының көптеген кезеңдерінен өткізеді, оның көлеңкесіне, досына және анімасына проекция жасайды. Ол Стаунтонға олардың талдаудың тек алғашқы кезеңінде екенін ескертеді. Ол оған өзінің кім екенін анықтауға көмектесті. Ал келесі кезең оған ненің екенін анықтауға көмектеседі (өзіндегі ұжымдық бейсананы табуға жасалған әрекет). Дунстан Рамзи – «Бесінші бизнес» романының баяндаушысы. ХХ ғасырдың басында дүниеге келген ол Бірінші дүниежүзілік соғыста мүгедек болады, Виктория кресіне ие болады және өмірін әулиелер мен мифтерді зерттеуге арнайды. Ол әкесі жоқ кезде Дэвид Стаунтонды жас кезінде бақылап отырады. Дэвид оған қатты қызығады, анасымен болған қарым-қатынасынан кейін оның әкесі болуы мүмкін деп санайды. Бой Стаунтон – Дэвид Стаунтонның әкесі. Оның бизнестегі шеберлігі арқасында ол Канадада қант өңдеу бизнесінде зор байлыққа ие болады. Өзін-өзі тануға қабілеті жоқ, бірақ жыныстық қанағаттануға зор қажеттілігі бар, сүйкімді адам. Дэвид Стаунтон романның басында әкесін идеализациялайды, ал оның баяндауы – оның кім екенін анықтауға жасалған ұзақ әрекет ретінде қарастырылуы мүмкін. Леола Стаунтон – Дэвид Стаунтонның анасы, Бой Стаунтонның әдемі әйелі және Дунстан Рамзидің алғашқы махаббаты. Кейде әлсіз, кейде күшті әйел, күйеуінің үмітіне сай бола алмайды. Лизелот (Лизл) Нагели – Магнус Эйзенгримнің саяхаттап жүретін сиқыр шоуына көмектесетін швейцариялық миллионер сағатшының қызы. Ол гомосексуалды, және ерте жасөспірімдік кезеңдегі аурудың құрбаны (нақты белгіленбеген, бірақ акромегалия болуы мүмкін), оның нәтижесінде ол ерекше биік бойлы және ірі ерекшеліктері бар. Дэвидтің талдауынан кейін ол оны ұжымдық бейсананың мәнін түсінуге шок етуге тырысады. Магнус Эйзенгрим – шебер сиқыршы және иллюзионист, ол Лизелот Нагелидің Швейцариядағы таулық үйінде тұрақты қонақ, ал Дэвид Стаунтон оның әкесінің өліміне қатысы бар деп ойлап, бастапқыда оны жек көреді. Нагели үйіндегі Рождество демалысы кезінде Стаунтон Эйзенгримге қарсылықпен қарайды, тіпті оған құрмет те көрсетеді. Оның Эйзенгримді қабылдауы – Стаунтонның «толық» адамға айналуының соңғы қадамы, ол басқаларды ренжітпей алып немесе тастай алады.

David Staunton – Son of the super rich industrialist Boy Staunton, he is the narrator of the novel. After a psychotic episode in Toronto he seeks out the help of Jungian psychoanalysts in Zurich. He is a famous barrister, an alcoholic, and a keen patron of the arts, with a heightened sense of morality and a hero worship for his father mixed with filial defiance. Johanna Von Haller – David Staunton's Jungian analyst in Zurich. More clever than Staunton in debate, she guides him through the multiple phases of Jungian analysis, being the subject of his projections of the shadow, the friend, and the anima. She warns Staunton that theirs is only the first phase of analysis. She has helped him discover who he is. The next phase would help him discover what he is (an allusion to the quest to discover the collective unconscious in oneself). Dunstan Ramsay – The narrator of the novel Fifth Business. Born at the turn of the twentieth century he is maimed in World War I, wins a Victoria Cross, and devotes his life to the study of saints and myth. He watched over David Staunton during his youth while his father was absent. David is fixated on him, believing him to possibly be his father through an alleged affair with his mother. Boy Staunton – David Staunton's father. Through his immense business skills he becomes fabulously wealthy in the sugar processing business in Canada. He has almost no insight into himself, but is a charming man with an immense need for sexual gratification. David Staunton idealizes his father at the start of the novel, and his narrative can be seen as an extended effort to know who his father really was. Leola Staunton – David Staunton's mother and the ravishing wife of Boy Staunton and first love of Dunstan Ramsay. A sometimes weak, sometimes strong woman who cannot live up to her ambitious husband's expectations. Liselotte (Liesl) Naegeli – Daughter of a millionaire Swiss watchmaker who assists Magnus Eisengrim in his travelling magic show. She is bisexual, and the victim of an early adolescent affliction (never specified but possibly acromegaly) which leaves her unusually tall and with large features. After David's analysis, she tries to shock him into understanding the nature of the collective unconscious. Magnus Eisengrim – Master magician and illusionist, he is a permanent guest at the Swiss mountain retreat of Liselotte Naegeli and much despised initially by David Staunton for his presumed role in his father's death. During an extended Christmas holiday at the Naegeli mansion, Staunton comes to a grudging acceptance and perhaps even admiration of Eisengrim. His ability to accept Eisengrim symbolizes the last step in Staunton's evolution towards a "whole" human who can take or leave others without upset.