Манчестер қаласының Мосс Сайд аймағы

Кіріспе

Манчестердің ішкі қалалық аймағы, Англия. Мосс-Сайд – Манчестердің ішкі қалалық аймағы, Англия, қала орталығынан оңтүстікке қарай 3 км қашықтықта орналасқан. 2021 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 20 745 адамды құрайды. Мосс-Сайд солтүстікте Хулм, шығыста Чорлтон-он-Медлок, Рушолм және Фаллоуфилд, оңтүстікте Уэлли Рендж, ал батысында Олд Траффордпен шектеседі. Мосс-Сайд Уитворт паркі мен Александра паркіне жақын, сонымен қатар Манчестер және Манчестер Метрополитен университеттеріне де жақын орналасқан. «Манчестер Сити» футбол клубы 1923 жылдан 2003 жылға дейін Мосс-Сайдтағы «Мэн Роуд» стадионында өнер көрсетті.

Тарих

Тарихи тұрғыдан Ланкаширдің бір бөлігі болған Мосс-Сайд, Манчестер және Салфорд шіркеуінің құрамындағы ауылдық поселке және шапкел болды. Ауданың аты Рушолмнен Хорлтон-кум-Хардиге дейін созылған үлкен батпақтан шыққан деп саналады. Ауда туралы ең алғашқы жазба 1533 жылға дейін барады, ол Траффордтың иеліктерінің бір бөлігін қамтыды. Элизабет Гаскелдің «Мэри Бартон» романының бірінші тарауында Мосс-Сайд «терең, таза көл» және ескі, қара-ақ ағаштан жасалған шатырлы үйі бар ауылдық бейне ретінде сипатталған, кейін ол Пепперхилл шаруашылығы деп танылды. Мосс-Сайдтың қарқынды дамуы 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында, көптеген қызыл кірпіштен салынған қабатты үйлер бой көтерген кезде болды. Ұзақ өтпей, көптеген ирланд иммигранттары мен басқа жұмысшы адамдар тартылды. «Манчестер Сити» футбол клубы 1923 жылдың 25 тамызында Ардвиктің Хайд Роуд стадионынан Майн Роудтағы жаңа стадионға көшті. Ашылған кезде ол Ұлыбританиядағы ең сыйымды спорт стадиондарының бірі болды, ол 85 000 көрерменге дейін сыйымдылық танытты. Клуб келесі 80 жыл бойы сол жерде ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Манчестердегі бомбалау кезінде, 1940 жылдың 22/23 желтоқсанындағы неміс бомбалау салдарынан көптеген қабатты үйлер зардап шекті. 1950-ші және 1960-шы жылдары Үнді субконтинентінен және Кариб теңізінен келген көшіп келгендер осы жерге қоныстанды, ал 1980-ші жылдары Мосс-Сайд Манчестердегі афро-кариб қауымдастығының орталығына айналды. 1960-шы және 1970-ші жылдардың басында Манчестер қалалық кеңесі Мосс-Сайдтың батысындағы көптеген викториялық және қабатты үйлерді бұзып, оларды жаңа кеңес үйлерімен және пәтерлермен алмастырды. 20-шы ғасырдың басында салынған жаңа үйлердің көпшілігі ғасырдың соңғы екі онжылдығында бұзудың орнына қайта жаңартылды. 1981 жылы Мосс-Сайд ауданы Англияның ішкі қалалық аудандарының бірі болды, онда тәртіпсіздіктер болды. Сарапшылар Манчестердегі бандиттік қылмыстың бастауын 1970-ші жылдарға дейін қаланың оңтүстік-орталық бөлігіндегі әлеуметтік қиындықтармен байланыстырады – Хулм, Лонгсайт және Мосс-Сайд – жер асты экономикасының белсенділігі заңсыз есірткілер мен қару-жарақ саудасына ықпал етіп, Манчестердің кейінірек «Ганчестер» деген лақап атуына себеп болды. Бәсекелес есірткі бандиттері арасындағы «аймақтар үшін соғыстар» көптеген өлім-жітімге әкелді. 1990-шы жылдар мен 21-ші ғасырдың басында бұл ауданда бандиттер мен есірткіге байланысты бірнеше атыс оқиғалары болды. 2004 жылы құрылған Xcalibre, Ұлы Манчестер полициясының жедел тобының және көп ведомстволық Интегралды Бандаларды басқару бөлімінің жұмысының арқасында, соңғы жылдары аймақта бандалармен байланысты атыс оқиғалары шамамен 90%-ға төмендеді. 1990-шы жылдардың басында көршілес Хюльмедегі көптеген пәтерлер жаңа төмен қабатты үйлер салу үшін бұзылды. Мосс-Сайдтың батысындағы Александра Парк ауданындағы тұрғын үйлер жаңартылды және қылмыстың қорқынышын азайту үшін көшелер қайта жоспарланды.

Historically part of Lancashire, Moss Side was a rural township and chapelry within the parish of Manchester and hundred of Salford. Thought to be named after a great moss which stretched from Rusholme to Chorlton cum Hardy, the earliest mention of the area is in 1533 when it contained part of the estates of Trafford. Moss Side is described in the opening chapter of Elizabeth Gaskell's Mary Barton as a rural idyll with a 'deep clear pool' and an old black and white timber framed farmhouse, later identified as Pepperhill Farm. Mass development in Moss Side occurred in the late 19th and early 20th centuries when large numbers of red brick terraced houses were built, and soon attracted numerous Irish immigrants and other working people. Manchester City F. C. moved to a new stadium on Maine Road on 25 August 1923, having moved from Hyde Road, Ardwick; on its opening it was one of the most capacious sports stadiums in the United Kingdom, capable of holding up to 85,000 spectators. The club would play there for the next 80 years. During the Manchester Blitz in the Second World War many of the terraced houses were damaged by German bombing on the night of 22/23 December 1940. Migrants from the Indian subcontinent and Caribbean settled in the locality during the 1950s and 1960s, and by the 1980s Moss Side was the hub of Manchester's Afro Caribbean community. During the 1960s and early 1970s, Manchester City Council demolished many of the Victorian and terraced houses to the west of Moss Side and replaced these with new council houses and flats. Most of the newer properties, built around the turn of the 20th century, were refurbished instead of demolished during the final two decades of the century. In 1981, the Moss Side area was one of England's inner city areas affected by a series of riots. Analysts trace the 1970s origins of Manchester's gang crime to social deprivation in the south central part of the city – Hulme, Longsight and Moss Side – where the activity of the underground economy encouraged a trade in illegal narcotics and firearms contributing to Manchester's later nickname of "Gunchester". "Turf wars" between rival drugs 'gangs', resulted in a high number of fatal shootings. There were several high profile shootings associated with gangs and drugs in this area during the 1990s and into the 21st century. Aided by the work of Xcalibre, the Greater Manchester Police's task force, founded in 2004, and the multiagency Integrated Gang Management Unit, gang related shootings in the area have fallen by about 90% in recent years. Many of the flats in neighbouring Hulme were demolished in the early 1990s to make way for new low rise homes. Housing on the Alexandra Park Estate in the west of Moss Side has been renovated and the streets redesigned to reduce the fear of crime.

География

Мосс-Сайд A5103 (Принцесс Роуд) тас жолының екі жағында орналасқан, бұл Манчестерден Нортенденге, Манчестер әуежайына, M56 тас жолына және Честерге қарай шығатын басты жол. Оған параллель Александра жолы, ол Оңтүстік Александра паркі арқылы Александра жолы ретінде жалғасады (Александра жолы бұрын Мосс-Сайдтағы екі негізгі сауда көшесінің бірі болған). Принцесс Роудтағы маңызды нысандар – 1909 жылы трамвайлар үшін салынған және 2010 жылға дейін Stagecoach Manchester компаниясы пайдаланған Корольдік сыра зауыты және Принцесс Роуд автобус депосы. Мосс-Сайд аймағының батыс шекарасы ішінара Уитингтон жолымен шектеледі. Шығыс шекарасының бір бөлігі Уилмслоу жолымен, ол Уитворт паркімен және Паркфилд көшесімен қиылысады. Оңтүстікке қарай шекараға Александра паркі, Хортон жолы және Платт Лейннің бір бөлігі кіреді. Солтүстікке қарай аймақ шекарасы негізінен Мосс Лейн Ист бойымен өтеді. Мосс-Сайдтың құрылыс ортасы көбінесе жоғары тығыздықпен салынған тұрғын аудан ретінде сипатталады. Бұл негізінен шығыс және орталық бөліктердегі Виктория және Эдвард дәуіріндегі үйлерді қамтиды, ал жақында салынған құрылыстардың ішінде, негізінен 1970 жылдары Принцесс Роудтың батысында салынған Александра Парк ауданы бар. Мосс-Сайд спорт және демалыс кешені (Мосс Лейн Весттің солтүстігінде) 2002 жылғы Достастық ойындарына дайындалып, жаңартылды және спорт залы мен түрлі спорттық жабдықтарға ие.

Қайта құру және қалпына келтіру

Moss Side 1990-шы жылдардың ортасынан бері, тұрғын үйлерді және тұрғын үй ортасын жақсартуды қоса алғанда, аумақты масштабты қайта құру мен жаңартудан үлкен пайда көрді, сондай-ақ бірнеше ірі тұрғын үй жобалары қазіргі уақытта жүргізілуде немесе аяқталуға жақын. Бар болған тұрғын үй қоры, мысалы, жергілікті террасалы үйлер мен Александра Парк ықшам ауданы едәуір жаңартылды. Бұрынғы «Манчестер Сити» футбол клубының «Мэн Роуд» стадионының орны қайта құрылу үстінде, «Мэн Плейс» деп аталады, негізінен 2, 3 және 4 бөлмелі үйлерден тұрады, бірақ шектеулі сандағы пәтерлер де сатылымға немесе ортақ меншікке ұсынылуда. Көптеген үйлер аяқталып, пайдалануға берілді, сонымен қатар бастауыш мектеп ашылды және денсаулық сақтау орталығының құрылысы жоспарлануда. Даму жоспарында, «экологиялық талаптарға жоғары деңгейде сәйкес салынған немесе қайта жаңартылған, күн панельдері, су жинағыштар, жылу оқшаулағыш қабаттар және күн түтікшелері қолданылған» деп хабарланған, сондай-ақ «жұмыс істеуге төмен шығын» бар 2, 3 және 4 бөлмелі үйлерді ұсыну мақсатында, «Мэн Роудтағы» жобамен бірге, «жоғары сапалы» тұрғын үйлерді салу, «меншік нысандарының әртараптандырылуын» қамтамасыз ету және аймақты «көшкісі келетін аудан» ретінде насихаттау көзделуде. 11 мамырда бұл жоба 2011 жылғы Ұлттық Тұрғын Ыйқамдылығы Сыйлығында Ұлыбританияның ең қолжетімді тұрғын үй жобасы деп танылды. Бұрын Билсбороу бастауыш мектебі мен «Stagecoach» автобус паркі орналасқан жер, екеуі де жаңарту барысында бұзылған, қазіргі уақытта нақты мақсаты белгісіз бос тұр, бірақ жергілікті қоғамдық ұйымдар осы аумақты қысқа мерзімді бағдарлама бойынша бақша шаруашылығы және азық өндіруге пайдалануды жоспарлап отыр. Аймақ туралы көзқарастың өзгеруіне жаңарту мен қайта құрудың әсері 2012 жылдың 8 қыркүйегінде «The Guardian Saturday» журналында жарияланды, онда Moss Side «Көшіп келейік» рубрикасында пайда болды.

Пісіру

Мосс-Сайдтың 19 ғасырдан бергі сыра қайнату тарихы бар. Корольдік сыра зауытының бірнеше иесі болды, бұрын Kestrel, McEwan's және Harp Lager сияқты тауарлық маркаларын шығарды, ал қазір Foster's Lager өндірісі үшін Heineken компаниясына тиесілі. Осы орында 1875 жылдан бері сыра зауыты жұмыс істеп келеді. Алғашында Альберт сыра зауыты ретінде салынған, 1915 жылы Мосс-Сайд сыра зауыты деп аталды. 1880 жылдардағы бір есепте былай делінген:

«Сыра зауытындағы су өте жақсы сапалы, ең жақсы сыра жасауға қажетті барлық элементтері бар, оның тазалығы, мөлдірлігі мен дәмімен ауданда теңдесі жоқ». Сыра зауыты 1985 жылы Websters сыра зауытымен бірікті, 1990 жылы Courage компаниясына сатылды, ал 2008 жылы Heineken компаниясы сатып алды. Оның кеңеюіне дейін Корольдік сыра зауытының бір бөлігі, Мосс Лэйн Ист пен Принцесс Роудтың қиылысында, кітапхана, өрт сөндіру бекеті және полиция бөлімі орналасқан. Сыра зауытының ғимараты ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады және қайта құрылымдалуды күтуде. 2010 жылы құрылған Мосс Сайдер Жобасы – Мосс-Сайдтағы және айналасындағы ағаштардан алманы қабылдап, одан сидр мен алма шырынын жасайтын жергілікті қоғамдық кәсіпорын. Алмасын сыйға тартқандар өнімнен үлесін алады.

Басқа сала

Aquatech Pressmain компаниясының Солтүстік Англиядағы кеңсесі, құрылыс, өңдеу және су индустрияларына сұйықтық сорғылау жабдықтарын жеткізумен маманданған, Moss Side-та орналасқан. Принцесс-роудта орналасқан Бриджвотер ауруханасы – жеке медициналық мекеме, түрлі денсаулық сақтау қызметтерін ұсынады.

Демография

2007 жылы Мосс-Сайд аймағының жалпы халқы 17 537 адамды құрады, оның ішінде 8 785 ер адам және 8 752 әйел болды. Мосс-Сайд Манчестер қаласының басқа аймақтарымен салыстырғанда халық тығыздығы жоғары және халық өсімі қарқынды аймақ ретінде белгілі, 2001 жылдан 2007 жылға дейін 17,4% өсім тіркелді.

Қауымдастық

Мосс-Сайдта ұзақ жылдар бойы афро-кариб және Оңтүстік Азиялық тұрғындар тұрады. Соңғы кезде Сомали мен Шығыс Еуропадан келген тұрғындардың саны да артты. Жергілікті қоғамдық және ерікті ұйымдар әлеуметтік қолдаумен қатар, мәдени және демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Бұл ұйымдардың қатарында Вест-Индия спорт және әлеуметтік клубы, Африка және Кариб теңізі аймағының психикалық денсаулық қызметі, сондай-ақ афро-кариб қауымына қызмет көрсететін Африка-Карибтік қамқорлық тобы бар. Манчестердегі Кариб теңізі карнавалы әдетте тамыз айында Александра паркінде өтеді. Үндістандық қарттар тобы үнді қауымының егде жастағы азаматтарына қолдау көрсетеді. «Рено» - Мосс-Сайдтағы Принцесс-роуд және Мосс-Лейн-Ист көшелерінің қиылысында орналасқан түнгі клуб болған. «Рено» және «Нил» (Ренодан жоғары орналасқан) Манчестердегі Батыс Үндістан қауымы үшін ең танымал ішімдік орындары болды және қаладағы қара мәдениетінің дамуында маңызды рөл атқарды. Мосс-Сайдта жасыл саясат пен тұрақты өмір салтына қызығушылық танытатын халық та көп, мысалы, «Мосс Сидр» жобасы және «Carbon Co-op» сияқты бастамалар бар. «Moss Side Community Allotment» өз мақсатын жергілікті жерде өндірілген органикалық тағамдарды өсіруге және оларды қолжетімді етуге еріктілерді тарту деп көрсетеді. Жергілікті «Үшбұрыш» деп аталатын пайдаланылмаған жерге қауымдастық мүшелері жиналып, оны жалпыға ортақ баққа айналдырды. «Bowes Street Residents Association» сияқты басқа да ұйымдар «аллеяларды қақпалау» және жабық аллеяларда гүлдер отырғызу арқылы аймақты «жасылдандыруға» тырысты. Бұрынғы автобус депосының орнындағы «уақытша бақша» қазір алма бағына айналуда. Аймақ туралы пікірлерді өзгерту мақсатымен 2012 жылдың қаңтар айында жергілікті тұрғындардан құралған «қауымдық елшілер» тобы құрылды. «Millennium Powerhouse» жастар орталығы 8-ден 25 жасқа дейінгі жастарға арналған және музыка студиясы, фитнес студиясы, би студиясы, спорт залы бар. Сондай-ақ, кітапхана, демалыс және спорт секцияларымен бірге жастарға ақпараттық және кеңес беру қызметтерін ұсынады. «Windrush Millennium Centre» ересектерге білім беру және басқа да қоғамдық қызметтерді ұсынады және Александра жолында орналасқан. Бұдан өзге, аймақта поляк және үндістандық мейрамханалар мен тамақ орындары көптеп табылады. Соңғы жылдары бірнеше сомали кафелері ашылды. 2009 жылдың қараша айында «Академия серіктестігі» сыйлығын жеңіп алды, ал 2010 жылдың шілдесінде Академия оқушылары Лордтар палатасында өткен «Debate Mate» жарысында ұлттық пікірталас финалистері атанды. 2010 жылдың желтоқсанында бұл «бір кезде сәтсіз мектеп» қазір «Ұлыбританияның ең үздік мектептерінің бірі» деп танылды. Ауданда бес бастауыш мектеп бар: Claremont бастауыш мектебі, Devine Mercy RC бастауыш мектебі, Holy Name RC бастауыш мектебі, St Mary's CE кіші және нәрестелік мектебі және Webster бастауыш мектебі. 2014 жылдың шілдесінде St Mary's CE кіші және нәрестелік мектебі «Times Educational Supplement» журналының «Жылдың ең үздік бастауыш мектебі» сыйлығын жеңіп алды. Александра жолындағы «Windrush Millennium Centre» колледж және ересектер білімі курстарына мүмкіндіктер береді, оның ішінде «City College Manchester» және «Manchester College of Arts and Technology» колледждері ұйымдастыратын курстар да бар. Манчестер қалалық кеңесі Жоғарғы Ллойд көшесінде «Greenheys Adult Learning Centre» оқу орталығын басқарады. Жақын жердегі орта мектептердің қатарында St Peter's RC орта мектебі бар.

Moss Side has longstanding Afro Caribbean and South Asian populations. There has also been a recent increase in residents from other communities, including those from Somalia and Eastern Europe. A number of local community and voluntary groups provide social support, as well as cultural and leisure opportunities to each of these communities. These organisations and institutions include The West Indian Sports and Social Club, the African and Caribbean Mental Health Service, and the African Caribbean Care Group, which serve the Afro Caribbean community. The Caribbean Carnival of Manchester is also held in the area every August, usually in Alexandra Park. The Indian Senior Citizens group provides support for the elderly within the Indian community. The Reno was a late night club at the junction of Princess Road and Moss Lane East in Moss Side. The Reno and the Nile (upstairs from the Reno) were Manchester's most famous drinking clubs for the city's West Indian community and played a key role in the development of black culture in the city. Moss Side is also home to a population with a keen interest in green politics and sustainable living, with initiatives such as the Moss Cider Project and Carbon Co op. Moss Side Community Allotment states its aim as involving volunteers in growing and making available locally produced organic food. A local disused space, known as 'The Triangle', involved a community group in regenerating wasteground into a communal garden. Other groups, such as Bowes Street Residents Association have sought to 'green' the area through the use of 'alley gating' and planting in contained alleys. The 'meanwhile garden' on the site of the former bus depot is currently being turned into an apple orchard. With the aim of changing perceptions of the area, a group of local residents acting as 'community ambassadors' was also formed in January 2012. The Millennium Powerhouse youth service caters for 8 to 25 year olds and includes a music studio, fitness studio, dance studio, sports hall and offers information and advice to young people, including a library, along with recreational and sport groups. Windrush Millennium Centre, which provides adult education and other community facilities, is situated on Alexandra Road. Additionally, the area features a number of Polish and Indian restaurants and eateries. It has also in recent years seen the opening of several Somali cafes. In November 2009, it won the Academy Partnership Award, at the UK Education Business Awards, whilst, in July 2010, Academy pupils were named as national debating finalists at the Debate Mate competition at the House of Lords. In December 2010, it was reported that this 'once failing school' was 'now named as one of [the] UK's best'. The area has five primary schools: Claremont Primary School, Devine Mercy RC Primary School, Holy Name RC Primary School, St Mary's CE Junior and Infant School and Webster Primary School. In July 2014, St Mary's CE Junior and Infant School won the Times Educational Supplement national Primary School of the Year award. The Windrush Millennium Centre on Alexandra Road provides facilities for courses of college and adult education, including some run by the City College Manchester and Manchester College of Arts and Technology. Manchester City Council runs the Greenheys Adult Learning Centre on Upper Lloyd Street. There are nearest secondary schools, including St Peter's RC High School.

Спорт

1923 жылдан бастап Мосс-Сайд Манчестер Сити ФК стадионының Мэн-Роудтағы орналасқан жері болды, және оның алғашқы жылдарында бірнеше рет 80 000-нан астам көрерменді тартты. Бірақ, жылдар өте келе оның сыйымдылығы азайды және 1990 жылдардың ортасына қарай барлығы отыратын 35 000-ға жуық көрерменді қабылдады. 45 000 орындық стадионды қайта жаңарту жоспарлары Манчестер қаласы стадионына көшу артықшылығына ие болды. Мэн-Роуд содан бері бұзылып, орнына екі, үш және төрт бөлмелі үйлер, пәтерлер мен бастауыш мектеп салынды.