"Бемби әсері: жануарларға деген көзқарас пен антропоморфизм"
Bambi effect
«Bambi әсері» – сүйкімді жануарларды өлтіруге қарсылық. Антропоморфизм, қоғамдық пікір, қоршаған ортаға қатысты саясатқа әсер етеді. Жануарлар туралы киноның ролі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
"Күлкілі" немесе әдемі деп есептелетін жануарларды өлтіруге қарсылық
Objection against killing of animals perceived as "cute" or otherwise desirable
the bisexual slang
"Бамби эффектісі" – "күлкілі" немесе "сүйкімді" деп саналатын жануарларды, мысалы, бұғыларды өлтіруге қарсылық білдіру. Ал шошқалар немесе басқа да орман жануарлары сияқты жағымсыз немесе қажетсіз деп есептелетін жануарлардың қиналуына онша қарсылық танытпау немесе қарсылықтың мүлдем болмауы мүмкін. Бұл термин, адам сипаттамасын жануарларға жатқызуға байланысты, 1942 жылы Уолт Диснейдің "Бэмби" атты анимациялық фильмінен шабыттандырылған. Фильмдегі ең қозғалтқыш сәт – фильмнің антагонисі, "Адам" деп белгілі аңшының қолынан басты кейіпкердің анасының қазасы.
The "Bambi effect" is an objection against the killing of animals that are perceived as "cute" or "adorable", such as deer, while there may be little or no objection to the suffering of animals that are perceived as somehow repulsive or less than desirable, such as pigs or other woodland creatures. Referring to a form of purported anthropomorphism, the term is inspired by Walt Disney's 1942 animated film Bambi, where an emotional high point is the death of the lead character's mother at the hands of the film's antagonist, a hunter known only as "Man".
Әсерлер
Кейбір сарапшылар бұл әсерді қоғамның ластанудың қауіптілігі туралы хабардарлығын арттырумен байланыстырады, мысалы, «Эксон Валдез» мұнай төгілуінен кейін теңіз суырықтарының тағдыры және құстарды әуежайлардан зиян келтірмейтін әдістермен қорқытудың қоғамдық мүддесі сияқты жағдайларда. Шұғылалы түрлердің жағдайында, көзге ұнайтын сыртқы келбеті, жергілікті емес бұзықтарды жоюға жасалған күш-жігерді қиындатуға көмектеседі, мысалы, Калифорния штатының Пойнт-Рейес аймағындағы ақ дабыл бұғысы. Бұл әсер сонымен қатар қазіргі заманғы кинематографияның антропоморфтық қасиеті ретінде де аталады: қазіргі Батыс цивилизациясындағы көптеген адамдар жабайы табиғатпен тек «телевизия немесе кино арқылы таныс, онда жұмсақ, кішкентай жануарлар романтика, өздігінен шешім қабылдау және адалдық туралы кофе кешігіп отырып достасқандай әңгімелеседі», бұл қоғамдық саясатқа ықпал етеді және фильмдердегі бизнес имиджін қоршаған ортаны ластаушы немесе оған зиян келтіруші ретінде бейнелейді. Бұл әсер 2007 жылы АҚШ-тың Колорадо штатында рекордтық қар жауғаннан кейінгі оқиғаларда да айтылды, онда мул бұғылары, антилопалар мен еліктерге арналған азық-түлік соншалықты азайды, олар аштан өле бастады. Колорадоның жабайы табиғат департаменті азаматтардан жануарларға көмектесу туралы көптеген өтініштер мен ұсыныстар алды және аш жануарларды тамақтандыруға шамамен 2 миллион доллар жұмсады. Кейбір қасапшылар арасында «Бэмби эффектісі» (және жалпы, Уолт Диснейдің антропоморфтық кейіпкерлері) вегетариандық қозғалысты күшейтумен байланысты; шеф-аспазшылар бұл терминді тұтынушылардың, мысалы, тұтас балыққа деген қызығушылығының болмауын сипаттау үшін қолданады: «Бұл – «Бэмби эффектісі» – [тұтынушылар] оларға қарап тұрған көзді көргісі келмейді». «Бэмби» эффектісі адамдарды жабайы табиғатты басқаратын ұйымдарға қарсы күреске итермеледі. Дегенмен, олардың араласуы көбінесе экожүйенің тіршілік шеңберіне кедергі келтіріп, нәтижесін керісінше әсер етеді. Мысалы, бұл құбылыс адамдарды «Смоки Бер кампаниясы» сияқты ұйымдар құруға жетелейді. Бұл кампания өрттердің санын азайтты, бірақ экожүйеде күтпеген өзгерістерге әкелді. «Бэмби» эффектісі (Уилкс, 2008) жүргізілген зерттеумен расталды, онда агрессивті және жағымсыз жануарлардың жақсы көрілуіне және олардың ортасының жақсаруына көмектесу үшін олар үшін тартымды және әдемі мультфильмдер жасалып, насибатталуы керек екендігі анықталды.
Some commentators have credited this purported effect with increasing public awareness of the dangers of pollution, for instance in the case of the fate of sea otters after the Exxon Valdez oil spill, and in the public interest in scaring birds off airfields in non lethal ways. In the case of invasive species, perceived cuteness may help thwart efforts to eradicate non native intruders, such as the white fallow deer in Point Reyes, California. The effect is also cited as the anthropomorphic quality of modern cinema: most people in modern Western civilization are not familiar with wildlife, other than "through TV or cinema, where fuzzy little critters discuss romance, self determination and loyalty like pals over a cup of coffee", which has led to influences on public policy and the image of businesses cast in movies as polluting or otherwise harming the environment. The effect was also cited in the events following a record snowfall in the U. S. state of Colorado in 2007, when food for mule deer, pronghorns, and elk became so scarce that they began to starve; the Colorado Department of Wildlife was inundated with requests and offers to help the animals from citizens, and ended up spending almost $2 million feeding the hungry wildlife. Among some butchers, the Bambi effect (and in general, Walt Disney's anthropomorphic characters) is credited with fueling the vegetarian movement; chefs use the term to describe customers' lack of interest in, for instance, whole fish: "It's the Bambi effect – [customers] don't want to see eyes looking at them". The ’Bambi’ Effect has caused people to fight against organizations that manage wildlife. However, their intervention can often interfere with an ecosystem’s circle of life and thus their efforts become counterproductive. For example, this phenomenon can promote people to create organizations like The Smokey Bear Campaign. This Campaign decreased the number of fires but consequently led to an unexpected change in ecosystem. The ‘Bambi’ effect is backed up by a study (Wilks, 2008) which found that to help the more aggressive and unfriendly wildlife become more loved and see improvements in their environments there should be cuter and more innocent cartoons created and marketed for them.