1925 ж. түсірілген "Шөп: Өмір үшін күрес" фильмі – ирандық Бахтиари тайпасының мал өсіру жолы туралы этнографиялық деректі фильм. Мұражай қорына енген!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1925 жылғы фильм
1925 film
"Грас: Өмір үшін ұлттың күресі" – 1925 жылғы деректі фильм. Онда Парсыдағы Лур тайпасының Бахтияри бірлестігі мен олардың малдары жақсы жайылымдарға маусымдық сапар жасау оқиғасы көрсетілген. Бұл фильм этнографиялық деректі фильмдердің ең алғашқыларының бірі саналады. 1997 жылы АҚШ Конгресі кітапханасы "Грас" фильмін "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, оны АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізуге қаулы етті.
Grass: A Nation's Battle for Life is a 1925 documentary film that follows a branch of the Bakhtiari tribe of Lurs in Persia as they and their herds make their seasonal journey to better pastures. It is considered one of the earliest ethnographic documentary films. In 1997, Grass was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Өндіріс
Фильмді Мерьян К. Купер режиссерлік етіп, продюсерлік жасады. 1920 жылы орыстар оны тұтқындап, тұтқын лагеріне жұмыс істеуге жіберген кезде, ол оған тамақ, кітаптар және көрпелермен көмектесті. Харрисон да фильмде өзінің ролінде ойнайды. Бірнеше жыл өткен соң, Шодсак Харрисонның экспедиция кезінде "ешқандай пайдалы іс жасамағанын" айтты. Қаржыландыру Купердің әкесі мен бауырынан алынған 5000 долларлық қарыз есебінен жүзеге асты, ал Харрисон тағы 5000 доллар қосты. Саяхатты түсіру барысында Купер, Шодсак және Харрисон Бахтияри тайпасымен бірге көшіп-қоныс жасаған алғашқы еуропалықтар болды.
The film was directed and produced by Merian C. Cooper and she provided him with food, books and blankets when he was taken prisoner by the Russians in 1920 and sent to work in a prison camp. Harrison also appears in the film as herself. Years later, Schoedsack commented that Harrison had not done "a damn thing" during the expedition. Funding was provided by a loan of $5,000 from Cooper's father and brother, and Harrison contributed an additional $5,000. In filming the journey, Cooper, Schoedsack, and Harrison became the first Westerners to make the migration with the Bakhtiari.
Қорытынды
Фильмнің продюсерлері ең бастысы Бахтиярилердің өмір салтын, одан тыс жерлердегілерге беймәлім болған тұрмысын жазбаға түсірумен айналысты. Фильм көшпелі халықтардың бастан өткерген ауыр сынақтарын, сондай-ақ Бахтиярилердің малдарына мол маусымдық жайылым табу үшін шөп іздеудегі батылдығы мен ептілігін көрсетеді. "Грас" (Grass) Ангорадан (қазіргі Анкара, Түркия) Парсыдағы Бахтияри жерлеріне (Батыс Иран, Шахармахал және Бахтияри провинциясы және Хузестанның шығыс бөлігі) дейінгі керуен жолын көрсетеді. Содан кейін фильм Хайдар ханның 50 мың халқы мен сансыз малды Карун өзенінен өтіп, Загрос тауларының тармағы – Зард-Кухтан қиын сапарға шығуының барысын баяндайды.
The film's producers were mainly concerned with documenting a way of life that was unknown to all those outside the Bakhtiari realm. The film highlights the extreme hardships faced by nomadic peoples, as well as the bravery and ingenuity of the Bakhtiari on their migration in search of grass, which meant abundant seasonal pasture for their animals. Grass documents the caravan route from Angora (modern day Ankara, Turkey) to the Bakhtiari lands in Persia (western Iran in Chaharmahal and Bakhtiari Province and the eastern part of Khuzestan). The film then follows Haidar Khan as he leads 50,000 of his people and countless animals on a harrowing trek across the Karun River and over Zard Kuh, a subrange of the Zagros Mountains.
Қабылдау
"Нью-Йорк таймс" газетіндегі сол кездегі сыншы Мордаунт Холл былай деп жазды: "Бұл ерекше және керемет фильм, нұсқаулық әрі қызықты, бірақ әңгіме емес. Драмалық көріністер тартымды комедиямен кезегімен алмасады, кешегі көрермендер тамаша түсірілген кадрларға қол шапалақтады, ал кейбір жерлерде жануарлардың қимылдары оларды күлдірді". Фильм алғаш рет 1925 жылғы 24 қаңтарда Нью-Йорктегі МакАлпин қонақ үйінде "The Explorers Club" клубының жылдық кешінде Купердің лекциясымен бірге көрсетілді. "Explorers Journal" журналында: "Мистер Купердің табиғаттың күштерімен күрескен халықтың трагедиясын шынайы және толыққанды бейнелегені – оның үлкен жетістігі. Бұл фильм кештің қызықты ойын-сауығына лайықты аяқ болды" деп жазылған. "Grass" фильмін "Paramount Pictures" компаниясы сатып алды. Оның театрлық тұсаукесері 1925 жылғы 30 наурызда Нью-Йорктегі "Criterion" театрында өтті.
In a contemporary review for The New York Times, critic Mordaunt Hall wrote: "It is an unusual and remarkable film offering, one that is instructive and compelling but in no way a story. There is drama interspersed with captivating comedy, and the audience last night applauded some of the wonderful photographic sequences and at other times they were moved to laughter by the antics of the animals." The film was first shown at The Explorers Club annual dinner held at the Hotel McAlpin in New York City on January 24, 1925, along with a lecture by Cooper. The Explorers Journal reported: "It is Mr. Cooper's happy achievement to have portrayed poignantly and comprehensively the drama of a people in their primitive struggle with inexorable forces of nature. The pictures were a fitting climax to an evening of thrilling entertainment. "Grass was later purchased for distribution by Paramount Pictures. Its theatrical debut took place at the Criterion Theatre in New York on March 30, 1925.
Жоспарланған қайта жасау
1947 жылы Мериан Купер «Грас» фильмін қайта түсіруге тырысты, оны «жартылай ғана түсірілген фильм» деп атады және былай деді: «Бір ер адам мен бір әйел және олардың балалары көрермендерге осы өмірге жабысу күресінің барлық мәнін көрсетеді, осы күрес нәтижесінде мақтаншақты және күшті, қайратты тұлғалар қалыптасады, олардың барлығы табиғаттың оларды құртуға бағытталғандай сезілетін күштеріне батыл қарсы тұрады». Эрнест Б. Шодсак оған осы идеяны ұмытуды айтты, себебі оның парсы достары ел арқылы теміржол салынғанын және Бахтияри тайпасының көп бөлігі енді автомобильдер мен жүк көліктерімен жүріп жатқанын хабарлаған.
In 1947, Merian C. Cooper sought to remake Grass, which he called a "damned half picture," and he said: "One man and one woman, and their children, will exemplify for the audience the whole of this struggle for survival which breeds a race that is proud and strong, rugged individuals all, meeting bravely the moods of natural forces seemingly bent upon their destruction." Ernest B. Schoedsack told him to forget the idea because his Persian friends had informed him that a rail line now ran through the country, and much of the Bakhtiari's trek was now performed using cars and trucks.
Қайта шығару
«Грас» 1990 жылдардың басында қайтадан кинотеатрларда көрсетілді. «Грас» құқықтары Заманауи өнер мұражайына сыйға берілді, ал Milestone Film and Video 1990 жылы осы құқықтарды иеленді. Milestone компаниясының өкілі Денис Дорос былай деді:
Grass was reissued theatrically in the early 1990s. Rights to Grass had been donated to the Museum of Modern Art, and Milestone Film and Video obtained the rights in 1990. Dennis Doros of Milestone said:
«Біз түсірген бір жүз елуден екі жүзге дейінгі фильмдердің ішінде «Грас» және «Чанг» фильмдерін таратумен ең мақтан тұтамын. «Чанг» Таиландтың ұлттық қазынасы. «Грас» қазіргі тарихтағы ең үлкен көші-қон ретінде танымал, мен де осымен келісемін. Бахтиарлардың саяхаты таң қалдырарлық, сол кадрлардың күші түс көру сияқты, олардың үздірімсіз қозғалысы мен тауға көтерілуі әсерлі. Бұл фильм Criterion Channel арнасында да қолжетімді. 2009 жылы автор Бахман Магсудлу «Грас: Жарияланбаған әңгімелер» атты кітап жариялады, онда фильмнің түсірілу тарихына қатысты ақпараттар мен деректер келтірілген.
<blockquote>Out of the one hundred and fifty to two hundred films we've done, Grass and Chang are among the ones I am most proud of distributing. Chang is a national treasure in Thailand. Grass has images of race and culture that don't exist anymore, it's been called the greatest migration in modern history, and I agree. The journey of the Bakhtiari is so astonishing, the power of those images is like a dream, the way they're constantly moving and climbing. It is also available for streaming on the Criterion Channel. In 2009, author Bahman Maghsoudlou published a book titled Grass: Untold Stories that includes background information and historical references related to the making of the film.