Көлік инженерлік саласы

Кіріспе

Көлік инженериясы немесе көлік техникасы – адамдар мен жүктердің қауіпсіз, тиімді, жылдам, жайлы, ыңғайлы, экономикалық және экологиялық тұрғыдан үйлесімді қозғалысын қамтамасыз ету мақсатында кез келген көлік түріне арналған нысандарды жоспарлау, функционалдық жобалау, пайдалану және басқару үшін технология мен ғылыми принциптерді қолдану саласы.

Теория

Көлік инженериясының жоспарлау аспектілері қала құрылысы элементтерімен байланысты және техникалық болжамдар жасау мен саяси факторларды қамтиды. Жолаушылар саяхатын техникалық тұрғыдан болжау көбінесе қалалық көлік жоспарлау моделін пайдалануды қамтиды, ол сапарлардың туындауын, таралуын, көлік түрін таңдауын және бағытты белгілеуін бағалауды талап етеді. Күрделірек болжамдар саяхатшылардың шешімдерінің басқа да жақтарын қамтуы мүмкін, соның ішінде жеке көлікке иелік ету, сапарларды тізбектеу (бірнеше сапарды бірге біріктіру туралы шешім) және тұру немесе бизнес орнын таңдау (жерді пайдалануды болжау). Жолаушылар саяхаты көлік инженериясының басты назарында, себебі олар көбінесе кез келген көлік жүйесіндегі сұраныстың ең жоғары деңгейін көрсетеді. Әртүрлі комитеттердің сипаттамаларын қарап шығу көрсетіп тұрғандай, көлік құралдарын жоспарлау және жобалау көлік инженериясының негізгі бағыты болып қала береді, бірақ операцияларды жоспарлау, логистика, желілерді талдау, қаржыландыру және саясатты талдау сияқты салалар да маңызды, әсіресе тас жол және қалалық көлік саласындағы мамандар үшін. Ұлттық инженерлік және геодезиялық сарапшылар кеңесі (NCEES) онлайн режимінде қауіпсіздік ережелерін, геометриялық жобалау талаптарын және сигналдардың уақытын жариялайды. Көлік инженериясы көбінесе көлік құралдарын жоспарлау, жобалау, салу, күтіп ұстау және пайдалануды қамтиды. Бұл құралдар әуе, тас жол, темір жол, құбыр, су және тіпті ғарыш көлігін қамтамасыз етеді. Көлік инженериясының жобалау аспектілеріне көлік құралдарының мөлшерін анықтау (жолақтардың саны немесе құрылғының сыйымдылығы), жолдың геометриясын (көлденең және тік қимасы) жобалауда қолданылатын материалдар мен қалыңдығын анықтау кіреді. Кез келген жоспарлау алдында инженер аумақты немесе, қажет болған жағдайда, бұрынғы жүйенің жағдайын тексеруі керек. Бұл тізімге немесе деректер базасына халық саны, жерді пайдалану, экономикалық белсенділік, көлік құралдары мен қызметтері, саяхат үлгілері мен көлемі, заңдар мен ережелер, аймақтық қаржы ресурстары, қоғамның құндылықтары мен үміттері туралы ақпарат енгізілуі тиіс. Осы деректер инженерге жүйелердің болашақ жағдайын нақты болжау үшін бизнес-модельдерді құруға көмектеседі. Операциялар мен басқару көлік ағынын басқаруды қамтиды, осылайша көлік құралдары жолда немесе темір жолда тегіс қозғалады. Ескі әдістерге белгілер, сигналдар, жол маркерлері және жол төлемі кіреді. Жаңа технологияларға интеллектуалды көлік жүйелері кіреді, соның ішінде кеңейтілген саяхатшы ақпараттық жүйелері (мысалы, өзгермелі хабар белгілері), кеңейтілген көлік ағынын басқару жүйелері (мысалы, кіреберіс өлкіштері) және көлік инфрақұрылымын интеграциялау кіреді. Адам факторы көлік инженериясының маңызды аспектісі болып табылады, әсіресе жүргізуші мен көлік арасындағы және жол белгілерінің, сигналдардың және жол маркерлерінің пайдаланушы интерфейсімен байланысты.

The planning aspects of transportation engineering relate to elements of urban planning, and involve technical forecasting decisions and political factors. Technical forecasting of passenger travel usually involves an urban transportation planning model, requiring the estimation of trip generation, trip distribution, mode choice, and route assignment. More sophisticated forecasting can include other aspects of traveler decisions, including auto ownership, trip chaining (the decision to link individual trips together in a tour) and the choice of residential or business location (known as land use forecasting). Passenger trips are the focus of transportation engineering because they often represent the peak of demand on any transportation system. A review of descriptions of the scope of various committees indicates that while facility planning and design continue to be the core of the transportation engineering field, such areas as operations planning, logistics, network analysis, financing, and policy analysis are also important, particularly to those working in highway and urban transportation. The National Council of Examiners for Engineering and Surveying (NCEES) list online the safety protocols, geometric design requirements, and signal timing. Transportation engineering, primarily involves planning, design, construction, maintenance, and operation of transportation facilities. The facilities support air, highway, railroad, pipeline, water, and even space transportation. The design aspects of transportation engineering include the sizing of transportation facilities (how many lanes or how much capacity the facility has), determining the materials and thickness used in pavement designing the geometry (vertical and horizontal alignment) of the roadway (or track). Before any planning occurs an engineer must take what is known as an inventory of the area or, if it is appropriate, the previous system in place. This inventory or database must include information on population, land use, economic activity, transportation facilities and services, travel patterns and volumes, laws and ordinances, regional financial resources, and community values and expectations. These inventories help the engineer create business models to complete accurate forecasts of the future conditions of the system. Operations and management involve traffic engineering, so that vehicles move smoothly on the road or track. Older techniques include signs, signals, markings, and tolling. Newer technologies involve intelligent transportation systems, including advanced traveler information systems (such as variable message signs), advanced traffic control systems (such as ramp meters), and vehicle infrastructure integration. Human factors are an aspect of transportation engineering, particularly concerning driver vehicle interface and user interface of road signs, signals, and markings.

Порт және порт инженериясы

Порт және артыл инженериялық қызметкерлер порттардың, жағалаулардың, каналдардың және басқа да теңіз инфрақұрылымаларының жобалауын, құрылысын және жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

Әуежай инженерлері

Әуежай инженерлері әуежайларды жобалайды және салады. Әуежай инженерлері әуежай құрылыстарын жобалау кезінде ұшақтың әсерін және талаптарын ескеруі тиіс. Бұл инженерлер басым жел бағытын талдау арқылы ұшу-қону жолағының бағытын анықтауға, ұшу-қону жолағының шеттері мен қауіпсіздік аймақтарының мөлшерін, барлық қақпалар үшін қанат ұштары арасындағы қашықтықты есептеуге және порттың барлық аймағындағы қауіпсіздік аймақтарын белгілеуге міндетті. Құрылыс және азаматтық инженерлерінен тұратын Азаматтық Инженерия бөлімі жолаушылар терминалдарының, жүк терминалдарының, ұшақтарға арналған ангарлардың (коммерциялық, жеке және мемлекеттік ұшақтарды орналастыру үшін), ұшу-қону жолақтарының және басқа да жабындардың, сондай-ақ әуежайдың жердегі техникалық құралдарын орнатуға арналған ғимараттардың құрылымдық жобалауын жүзеге асырады. Бұл жұмыстар әуежайдың ішкі қажеттіліктері мен консалтингтік жобалар үшін жасалады. Олар сондай-ақ өздеріне жұмыс істеуге рұқсат етілген әуежайлардың бас жоспарын жасауға жауапты.