Құбылыстарды, тауарларды тасымалдау жоспарлау – болашақ саясат, мақсаттар, инвестицияларды анықтау. Көлік жүйесін жақсартуға бағытталған жоспарлау процесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көліктік жоспарлау – адамдар мен тауарларды тасымалдауды жоспарлау процесі. Көліктік жоспарлау – болашақ саясатты, мақсаттарды, инвестицияларды және болашақтағы қажеттіліктерге дайындалу үшін аумақтық жоспарлау жобаларын анықтау процесі. Қазіргі таңда бұл – әртүрлі мемлекеттік органдар, қоғамдық және жеке кәсіпкерліктер сияқты көптеген мүдделі тараптардың қатысуымен жүзеге асырылатын бірлескен процесс. Көліктік жоспарлаушылар көлік жүйесіне тиімді әсер ету үшін баламалардың кең ауқымын талдау және олардың салдарына баға беру үшін көп салалы және/немесе кешенді тәсілді қолданады. Көліктік жоспарлау халықаралық деңгейде көліктік жоспарлау деп те аталады және көлік инфрақұрылымын (әдетте көшелер, тас жолдар, велосипед жолақтары және қоғамдық көлік желілері) бағалау, саралау, жобалау және орналастырумен байланысты.
transport planning
Process of planning for movement of people and goods
Transportation planning is the process of defining future policies, goals, investments, and spatial planning designs to prepare for future needs to move people and goods to destinations. As practiced today, it is a collaborative process that incorporates the input of many stakeholders including various government agencies, the public and private businesses. Transportation planners apply a multi modal and/or comprehensive approach to analyzing the wide range of alternatives and impacts on the transportation system to influence beneficial outcomes. Transportation planning is also commonly referred to as transport planning internationally, and is involved with the evaluation, assessment, design, and siting of transport facilities (generally streets, highways, bike lanes, and public transport lines).
Үлгілер мен тұрақтылық
Көліктік жоспарлау немесе көлік жоспарлау тарихи түрде мақсаттар мен міндеттерді анықтау, проблемаларды белгілеу, баламаларды жасау, баламаларды бағалау және жоспарларды әзірлеудің рационалды жоспарлау моделін ұстанды. Жоспарлаудың басқа да модельдеріне рационалды агент, транзиттік дамуға бағытталған жоспарлау, қанағаттану, кезеңдік жоспарлау, ұйымдық процесс, бірлескен жоспарлау және саяси келісімдер жатады. Жоспарлаушылардың көп салалы көзқарасты қабылдауы күтілуде, әсіресе экологиялық мәселелердің маңыздылығы артуына байланысты. Мысалы, жүргізушілерді жеке көліктерін тастап, қоғамдық көлік пайдалануға ынталандыру үшін мінез-құлық психологиясын қолдану. Көліктік жоспарлаушының рөлі техникалық талдаудан интеграцияланған көлік саясаты арқылы тұрақтылықты қолдауға қарай өзгеруде. Мысалы, Ханой қаласында мотоциклдердің санының артуы экологиялық зиян келтірумен қатар экономикалық өсімді де тежеп отыр. Ұзақ мерзімді жоспар қала құрылысын өзгерту арқылы трафикті азайтуға бағытталған. Экономикалық ынталандырулар мен тартымды баламалар арқылы сарапшылар трафикті қысқа мерзімде жеңілдетуге үміттенеді. Көлік үлгілерін бақылаудың сандық әдістері көлік жоспарлаудың негізі саналса, сапалық және аралас әдістерді талдаудың және сындық талдамалық құралдарды қолданудың рөлі көліктік жоспарлау практикасының маңызды аспектісі ретінде мойындалды, ол саясат пен жобалардың нұсқаларын жасау, бағалау және таңдау кезінде көптеген жоспарлау критерийлерін біріктіреді.
Transportation planning, or transport planning, has historically followed the rational planning model of defining goals and objectives, identifying problems, generating alternatives, evaluating alternatives, and developing plans. Other models for planning include rational actor, transit oriented development, satisficing, incremental planning, organizational process, collaborative planning, and political bargaining. Planners are increasingly expected to adopt a multidisciplinary approach, especially due to the rising importance of environmentalism. For example, the use of behavioural psychology to persuade drivers to abandon their automobiles and use public transport instead. The role of the transport planner is shifting from technical analysis to promoting sustainability through integrated transport policies. For example, in Hanoi, the increasing number of motorcycles is responsible for not only environmental damage but also slowing down economic growth. In the long run, the plan is to reduce traffic through a change in urban planning. Through economic incentives and attractive alternatives experts hope to lighten traffic in the short run. While quantitative methods of observing transport patterns are considered foundation in transport planning, the role of qualitative and mixed methods analysis and the use of critical analytical frameworks has increasingly been recognized as a key aspect of transport planning practice which integrates multiple planning criteria in generating, evaluating, and selection policy and project options.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тағы көлік жоспарлауы Ұлыбританиядағы осыған ұқсас өзгерістердің ортасында, көлік ағынын қамтамасыз етудің жалғыз мақсатынан ауытып, көшелер, жолдар мен тас жолдар өтетін аймақтар мен жерлерді ("контекст") ескеретін тәсілге көшуде. Бұдан әрі, бұл тәсіл бұрын назардан тыс қалған жолаушылар теміржол желілеріне басымдық береді. Бұл жаңа тәсіл, Контекстке сезімтал шешімдер (CSS) деп белгілі, адамдарды тиімді және қауіпсіз тасымалдау қажеттілігін, сонымен қатар тарихи мұраны сақтау, экологиялық тұрақтылық және маңызды қоғамдық кеңістіктерді құру сияқты қосымша пайдалы нәтижелермен үйлестіруге бағытталған. CSS-тің бастапқы басшылық қағидалары 1998 жылғы "Төсеніштен тыс ойлау" конференциясынан туындады, бұл табиғи және салынған ортаны, сондай-ақ олар өтетін аудандардың экономикалық және әлеуметтік байлықтарын сақтайтын және жақсартатын көлік жобаларын сипаттау және дамыту мақсатын көздеді. CSS қағидаларынан бері федералды заңнамада тас жолдарды жобалау бойынша нұсқаулық ретінде пайдаланылуда. Сонымен қатар, 2003 жылы Федералдық тас жолдар басқармасы (FHWA) өзінің үш маңызды мақсатының бірінде (Экологиялық жауапкершілік және оңайлату) 2007 жылдың қыркүйегіне дейін барлық штаттық көлік департаменттерінде CSS интеграциясын жүзеге асыруды мақсат еткенін жариялады. Соңғы жылдары "толық көшелер" қозғалысы аясында "толық" көлік дәліздерін ұсынуға күш салынуда. Көлік желілерін автокөліктік тұрғысынан жобалауға қарсы тұрып, толық көшелер барлық пайдаланушылар мен көлік түрлерін теңдік принципі бойынша қамтиды. "Толық көшелер" қозғалысы CSS қағидаларын, сондай-ақ АҚШ-тағы көлікті жақсарту үшін жаяу жүргіншілер, велосипедшілер және қарт адамдардың қозғалысын қамтиды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері жоспарлаудағы осы көзқарас өңірлік көлік жоспарлауының маңызды бөлігі ретінде саяхат модельдеуді кеңінен қолдануға әкелді. Модельдердің танымалдылығының өсуі жолдағы автомобильдердің санының артуымен, қала маңындағы кең аудандардың пайда болуымен және қалалық аймақтардағы көлікке үкіметтік қаржыландырудың ұлғаюымен байланысты. Осы құбылыстардың барлығы 1940-шы жылдардың соңында, 1950-ші және 1960-шы жылдары жоспарлау мәдениетіне үстемдік етті. Өңірлік көлік жоспарлауының қажеттілігі туындады, өйткені қалалар енді жеке қалалар емес, күрделі өңірлік жүйенің бөлігіне айналды. Джонстонның (2004) және FHWA мен Федералдық транзит әкімдігінің (FTA) (2007) мәлімдемелеріне сәйкес, АҚШ-тың процесі әдетте үш негізгі кезеңге бөлінетін үлгіні ұстанады. Әрбір кезеңдегі метрополитендік жоспарлау ұйымы (MPO) ауа сапасы және қоршаған орта мәселелерін қарастыруға, жоспарлау мәселелерін қаржылық шектеулермен қарастыруға және халықты қатыстыруға міндетті. Алғашқы кезеңде, яғни алдын ала талдау кезінде, MPO аймаққа қатысты проблемалар мен мәселелерді анықтайды және оларды шешуге бағытталған мақсаттар мен міндеттерді белгілейді. Осы кезеңде MPO аймақтың әртүрлі ерекшеліктері туралы деректерді жинақтайды, жоспарлау процесінің бөлігі ретінде қарастырылатын әртүрлі баламаларды әзірлейді және мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізілгенін бағалау үшін қолданылатын өлшенетін нәтижелер тізімін жасайды. Джонстон көптеген MPO-лардың осы салаларда нашар жұмыс істейтінін атап көрсетеді және осы іс-шаралардың көбісі жоспарлаудың "жұмсақ" аспектілері сияқты көрінсе де, екінші кезеңде қолданылатын модельдердің дұрыстығы мен толықтығын қамтамасыз ету үшін олар өте маңызды.
Transportation planning in the United States is in the midst of a shift similar to that taking place in the United Kingdom, away from the single goal of moving vehicular traffic and towards an approach that takes into consideration the communities and lands through which streets, roads, and highways pass ("the context"). More so, it places a greater emphasis on passenger rail networks, which had been neglected until recently. This new approach, known as Context Sensitive Solutions (CSS), seeks to balance the need to move people efficiently and safely with other desirable outcomes, including historic preservation, environmental sustainability, and the creation of vital public spaces. The initial guiding principles of CSS came out of the 1998 "Thinking Beyond the Pavement" conference as a means to describe and foster transportation projects that preserve and enhance the natural and built environments, as well as the economic and social assets of the neighborhoods they pass through. CSS principles have since been adopted as guidelines for highway design in federal legislation. Also, in 2003, the Federal Highway Administration announced that under one of its three Vital Few Objectives (Environmental Stewardship and Streamlining) they set the target of achieving CSS integration within all state Departments of Transportation by September 2007. In recent years, there has been a movement to provide "complete" transportation corridors under the "complete streets" movement. In response to auto centric design of transportation networks, complete streets encompass all users and modes of transportation in a more equitable manner. The complete streets movement entails many of the CSS principles as well as pedestrian, bicycle and older adult movements to improve transportation in the United States. Since World War II, this attitude in planning has resulted in the widespread use of travel modelling as a key component of regional transport planning. The models' rise in popularity can also be attributed to a rapid increase in the number of automobiles on the road, widespread suburbanization and a large increase in federal or national government spending upon transport in urban areas. All of these phenomena dominated the planning culture in the late 1940s, 1950s and 1960s. Regional transport planning was needed because increasingly cities were not just cities anymore, but parts of a complex regional system. The US process, according to Johnston (2004) and the FHWA and Federal Transit Administration (FTA) (2007), generally follows a pattern which can be divided into three different stages. Over the course of each of three phases, the metropolitan planning organization (MPO) is also supposed to consider air quality and environmental issues, look at planning questions in a fiscally constrained way and involve the public. In the first stage, called preanalysis, the MPO considers what problems and issues the region faces and what goals and objectives it can set to help address those issues. During this phase the MPO also collects data on wide variety of regional characteristics, develops a set of different alternatives that will be explored as part of the planning process and creates a list of measurable outcomes that will be used to see whether goals and objectives have been achieved. Johnston notes that many MPOs perform weakly in this area, and though many of these activities seem like the "soft" aspects of planning that are not really necessary, they are absolutely essential to ensuring that the models used in second phase are accurate and complete .
Жалпы
Кемп, Роджер Л., Қалалар мен көліктер: Ең жақсы тәжірибелер нұсқауы, Макфарланд және Co., Inc., Publishers, Джефферсон, Солтүстік Каролина, АҚШ және Лондон, Англия, Ұлыбритания, (2007). .
Kemp, Roger L., Cities and Cars: A Handbook of Best Practices, McFarland and Co., Inc., Publishers, Jefferson, NC, USA, and London, England, UK, (2007). .