Кіріспе

1999 жылдан бері Иорданияның королевасы Рания Аль-Абдулла (رانيا العبد الله, ALA; туған күні Рания Аль Ясин, 31 тамыз 1970) – Иордания королі Абдулла II-нің әйелі. Оның ішкі қызметтері білім беру жобалары мен жастар бағдарламаларын қамтиды. Әлемдік деңгейде ол білімді және мәдениаралық диалогты қолдап жүр. Королева Рания үш балалар кітабының авторы: «Сэндвич алмасу», «Патшаның сыйы» және «Тұрақты сұлулық».

Ерте өмір

Рания әл Ясин 1970 жылы 31 тамызда Кувейтте палестиналық ата-аналардың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Фейсал әл Ясин Батыс жағалаудағы Түлкарм қаласынан шыққан палестиналық. Анасының әкесі тарапынан түрік тегі бар.

Іс-шаралар

Үйленгеннен бері королева Рания Иордания мен одан тыс жерлердегі қоғамның түрлі салаларын қолдау үшін өзінің беделін пайдаланып келеді.

Білім

Королева Рания білім беру және оқыту саласында бірнеше бастаманы іске қосып, қолдады. Королева Рания білім берудің маңызды аспектісі – жастарды жұмыс орнында жақсы жұмыс істеуге қажетті дағдылармен қамтамасыз ету екенін айтты. 2005 жылдың шілдесінде Білім министрлігімен бірлесіп, Король мен Королева жыл сайынғы мұғалімдер сыйлығын, Білім берудегі үздіктер үшін Королева Рания сыйлығын тағайындады. Королева Иорданияның алғашқы интерактивті балалар мұражайының төрағасы, ол 2007 жылдың мамырында ашылды. 2008 жылдың сәуірінде Королева "Мадрасати" ("Менің мектебім") бастамасын іске қосты, ол бес жыл ішінде Иорданияның 500 мемлекеттік мектебін жаңартуға бағытталған. Королева Рания 2001 жылдың 6 маусымында Король Рания Әл Абдулла атындағы білім беру технологиялары орталығын құрды, оның мақсаты – Иорданиядағы білім беруді дамыту үшін заманауи технологияларды пайдалану. 2009 жылдың маусымында іске қосылған Королева Рания мұғалімдер академиясы Білім министрлігімен бірлесіп, қазіргі және болашақ мұғалімдерге кәсіби даму бағдарламаларын ұсынады. Королева Рания стипендиялық бағдарламасы әлемнің бірнеше университетімен серіктестік құрып, иорданиялық студенттер мен жұмысшыларды басқару, маркетинг, дизайн, бизнес-әкімшілік, психология, инженерия, құқық және басқа да салаларда оқуға стипендия мен оқытуға қолдау көрсетеді.

Қоғам мен жастарды нығайту

1995 жылы королева Ранияның алғашқы жобасы – Иордан өзені қорының (JRF) құрылуы болды. Королева Рания Иордан өзені балалар бағдарламасын (JRCP) балалардың мүддесін саяси мақсаттар мен мәдени шектеулерден жоғары қою үшін жасады. Бұл 1998 жылы JRF-тың Балалар қауіпсіздігі бағдарламасын іске қосуға әкелді, ол зорлық-зомбылыққа ұшырау қаупі бар балалардың шұғыл қажеттіліктерін шешеді және балаларға қатысты зорлық-зомбылық туралы халықтың білуін арттыру мақсатында ұзақ мерзімді науқанды бастады. 2009 жылдың басында Амман қаласында балаларды зорлықтап өлтіру салдарынан екі баланың қазасы королева Ранияны жүйедегі кемшіліктерді талқылау үшін үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдардың (соның ішінде JRF) өкілдерімен шұғыл отырыс шақыруға итермеледі. 2009 жылы күйеуінің таққа отырғанының 10 жылдығын мерекелеу үшін королева Рания жергілікті қоғамға көмек көрсеткен топтар мен жеке тұлғалардың еңбегін бағалау мақсатында «Ахел Әл Химме» атты қоғамдық марапаттауын тағайындады. 2003 жылы королева Рания жетім балалардың болашағы үшін «Аль-Аман» қорын құрды. INJAZ Al Arab аймақтық елшісі ретінде королева Рания басқа елдерде сабақтар өткізіп, жастармен әңгімелесті. Ол сондай-ақ INJAZ Al Arab-тың араб әлеміндегі басқа аймақтардағы жұмысын ұйымдастырды. INJAZ Al Arab-тың 10 жылдығын тойлауға арналған кездесуде ол кәсіпкерлермен талқылау өтті, онда олардың табысқа жеткен түлектерінің оқиғалары көрсетілді. 2008 жылы Давоста өткен Дүниежүзілік экономикалық форумында INJAZ Arabia ұсынған «2018 жылға дейін бір миллион араб жасын қолдау» науқанын іске қосты.

Денсаулық

2005 жылы Королева Рания ата-аналар мен балаларды дұрыс тамақтану мен гигиена негіздері, дене шынықтырудың пайдасы, темекі шегудің зияны және денсаулыққа қатысты басқа да мәселелер туралы білім беру мақсатында Корольдік денсаулық сақтау қоғамын (RHAS) құрды. 2011 жылы Иорданияда балаларға арналған алғашқы мамандандырылған медициналық орталық – Королева Рания балалар ауруханасы салынды, ол иорданиялық балаларға медициналық қызмет көрсетуді жақсарту үшін құрылды. Аурухана балаларға, әсіресе ағза трансплантациясы және эндоскопиялық операциялар сияқты күрделі жағдайларға көмек көрсетеді. 2002 жылдың басында Королева Рания АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Балтимор қаласында орналасқан Халықаралық жастар қорының директорлар кеңесіне мүше болды. 2007 жылдың қаңтарында Королева Рания ЮНИСЕФ-тің балалардың құқығын қорғау жөніндегі алғашқы Ерекше өкілі атанды. 2009 жылдың тамызында Королева Рания Біріккен Ұлттар Ұйымының Қыздардың білімі жөніндегі бастамасының (UNGEI) құрметті төрағасы болды. Ғаламдық білім беру науқанының (GCE) белсенді қолдаушысы Королева Рания 2009 жылдың наурызында Оңтүстік Африканың Йоханнесбург және Совето қалаларында балалармен және үлгілі әйелдермен кездесті. "Таулардың Махасы" кітабындағы бір әңгіменің авторы – Королева Рания. 2009 жылдың сәуір айында АҚШ-қа сапары барысында Королева Рания Конгрессмен Нита Лоуи және Қаржы министрінің кеңесшісі Джин Сперлингпен бірлесіп "The Big Read" жобасын іске қосты, бұл жоба барлық балаларға сапалы негізгі білім беруді талап ететін Ғаламдық білім беру науқанының апталық акциясының бір бөлігі болды. Сол сапарда ол АҚШ-тың бірінші ханымы Мишель Обаманың қонағы болды. 2009 жылдың 20 тамызында Королева Рания Гарри Линекермен бірге және Лондонның Уэмбли стадионында әйгілі футболшылардың көмегімен "1GOAL: Education for All" науқанын бастап, іске қосты. 2009 жылдың 6 қазанында Королева Ранияға Ұлыбританияның премьер-министрі Гордон Браун, ФИФА президенті Сепп Блаттер, Оңтүстік Африка Республикасының президенті Джейкоб Зума және басқа да мемлекет басшылары қосылды. Осы күні әлемнің алты түкпірінде "1GOAL" науқанының жаһандық іске қосылуы өтті.

Мәдениеттер аралық диалог

Сондай-ақ, Королева Рания әлемде түсіністік, төзімділік және қабылдауды нығайту үшін мәдени және дінаралық диалогтың маңыздылығы туралы жиі айтты. Ол өзінің беделін Батыс әлеміндегі араб әлеміне қатысты қате түсініктерді түзеуге пайдаланды. Королева Рания төзімділік пен қабылдау құндылықтарын дамытуға және мәдени аралық диалогты кеңейтуге үлкен үлес қосты, соның ішінде әлемдік қауымдастыққа үндеу жасады. Мысалы, аймақтық және халықаралық деңгейде Королева Рания Джидда экономикалық форумы, Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебі және Ұлыбританиядағы Skoll Foundation сияқты беделді алаңдарда мәдениеттер арасындағы түсіністікті арттыру үшін жұмыс істеді. Ол сондай-ақ көпшілік алдында сөйледі, оның ішінде 2006 жылдың 17 мамырында Oprah Winfrey Show телеарнасындағы жарты сағаттық сұхбатында Ислам және әсіресе Исламдағы әйелдер туралы тараған қате пікірлерді талқылады. 2006 жылдың қыркүйегінде Королева Рания Біріккен Ұлттар Ұйымының қоры директорлар кеңесіне сайланды. БҰҰ қоры әлемдегі ең маңызды мәселелерді шешу үшін мемлекеттік-жеке серіктестіктерді құрып, іске асырады және жарнама мен қоғамдық жұмыс арқылы БҰҰ-ға қолдау көрсетуді кеңейтеді.

Қоршаған орта

2020 жылдың қазан айында Королева Рания Принц Уильямның қоршаған орта мәселелерін шешуге бағытталған Earthshot Prize Council-ға мүше болып кірді.

YouTube-та

Королева Рания мәдениетаралық диалогты дамыту үшін YouTube-ты пайдаланып, әлемнің жастарын мұсылмандар мен араб әлемі туралы стереотиптерді жою мақсатындағы жаһандық диалогқа қатысуға шақырды. 2008 жылдың 30 наурызында королева Рания жеке YouTube арнасын ашты, бастапқыда көрермендерді Таяу Шығыс туралы пікірлерін білдіруге және арабтар мен мұсылмандарға қатысты стереотиптерді талқылауға шақырды. 30 наурыз бен 12 тамыз (Халықаралық жастар күні) аралығында королева Рания ислам мен араб әлемі туралы сұрақтарын жіберуге адамдарды шақырып, YouTube-қа видеолар жариялады. Ол келген сұрақтарға жауап беріп, түрлі араб және мұсылман стереотиптері туралы шындықты өз көзқарасымен түсіндірді. Бес ай бойы ол ар-намыс үшін кісі өлтіру, терроризм және араб әйелдерінің құқықтары тақырыбында видеолар жариялады. Дэн Обейдалла, Маз Джобрани және YouTube жұлдызы Миа Роуз сияқты халықаралық танымал тұлғалар да осы науқанға өз үлесін қосты. 2008 жылы королева Рания YouTube-тің «Менің атымнан» науқанына қатысты. Ол The Black Eyed Peas тобының мүшесі will.i.am-мен бірге «Кедейлікті жою – жаңа буын бол» деген видеода пайда болды, онда әлемдік көшбасшылар 2000 жылы БҰҰ Мыңжылдық Саммитінде берген уәделерін орындауға шақырылды.

Твиттер

Папа Бенедикт XVI-ның 2009 жылдың 8 мамырында Иорданияға сапарымен сәйкес келіп, королева Рания @QueenRania атты қолданушы есебімен микроблог платформасы Twitter-ді пайдалануды бастады. 2009 жылдың маусым айында Иорданиядағы Өлі теңізде өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда ол алғашқы Twitter сұхбатын өткізіп, өз Twitter аккаунты арқылы жалпыхалықтан келген бес сұраққа жауап берді.

Жарияланымдар

Хусейн патшаға құрмет көрсету үшін және оның қайтысының бірінші жылдығында королева Рания оның өмірінен шабыдаланған балалар кітабын жазды. Кітаптан түскен түсім Иорданиядағы мұқтаж балаларға жұмсалады. (Майкл О’Мара кітаптары, 2000) Оның екінші кітабы – «Мәңгілік сұлулық», ол 2008 жылғы Аналар күніне арнап жазылды. Онда әлемдегі ең әдемі нәрсені іздеп жүрген жас қыздың кішкентай қоймен әңгімелесуі баяндалады. Кітап «Ананың әңгімесі» атты Үлкен Амман муниципалитетінің конкурсы аясында жарық көрді. 2009 жылғы «Big Read» іс-шарасы үшін королева Рания «Таулардың Махасы» деген қысқа әңгіме жазды, ол білім алуға ұмтылған жас қыздың және оның алдында тұрған қиындықтарды көрсетеді. 2010 жылдың мамыр айында бұл кітап балалар кітаптары тізімінде New York Times бестселлерлерінің жетекшісі болды.

Қауымдастықтар

Королева Рания Петраның «Жаңа әлемнің жеті кереметі» сайлауына түсуі үшін үгіт жүргізді, тіпті New7Wonders өкілдерін ресми әлемдік турнесі барысында жеке өзі Петрада қарсы алды.

Халықаралық рөлдер мен лауазымдар

2000 жылдың қарашасында БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) патшайым Ранияны өзінің «Жержүзілік көшбасшылық бастамасына» қатысуға шақырды. 2002 жылдың басында патшайым Рания АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Балтимор қаласында орналасқан Халықаралық жастар қорының директорлар кеңесіне кірді. Ол сондай-ақ Жас жаһандық көшбасшылар форумының (YGL) кеңесінде және форум 2004 жылдың шілдесінде құрылғаннан бастап Номинациялар мен іріктеу комитетінің төрағасы болып табылады. 2006 жылдың қыркүйегінде патшайым Рания Біріккен Ұлттар Ұйымы қорының директорлар кеңесіне қосылды. Рания Халықаралық әйелдерді зерттеу орталығының (ICRW) Халықаралық кеңесшілер кеңесінің құрметті мүшесі болды. Патшайым Рания Араб Ашық Университетінің тең төрағасы. Ол «Күлкі» операциясының Иордания бөлімшесінің құрметті төрағасы болды.