Кіріспе

Пальмалар туысы, Борней ағашының жергілікті атауы. Сабал – Жаңа дүние пальмаларының (немесе желдеткіш пальмаларының) туысы. Қазіргі таңда сабалдың 17 түрі, соның ішінде бір будандас түр белгілі.

Тарату

Бұл түрлер Американың субтропикалық және тропикалық аймақтарында, АҚШ-тың Оңтүстік-Шығысындағы Мексика шығанағы/Оңтүстік Атлантика штаттарынан бастап, Кариб теңізі, Мексика және Орталық Америка арқылы Колумбия мен Венесуэлаға дейін таралған.

Сипаттама

Бұл туыстың өкілдері көбінесе желдеткіш тәрізді құрылымдағы, қарусыз, жалаңаш жапырақ сағағынан шығатын жапырақтары арқылы анықталады. Бұл туыстың барлық өкілдерінің жапырақ тілімшесіне дейін созылатын орталық тамыры (немесе қабырғасы) болады. Бұл орталық тамырдың ұзындығы өзгеріп отыруы мүмкін; және осы өзгеріске байланысты кейбір Sabal түрлерінің жапырақ тілімшелері күшті иілген немесе күшті costapalmate (Sabal palmetto және Sabal etonia сияқты) немесе нашар иілген (жапсырылғандай), нашар costapalmate (Sabal minor сияқты) болады. Көптеген басқа пальмалар сияқты, Sabal жемісі друпа болып келеді, ол піскенде әдетте жасыл түстен қараға өзгереді.

Бұрын Сабалда орналасқан

Serenoa repens (W. Bartram) Кіші (S. serrulata (Michx.) түрі ретінде) және гименоптерлердің әртүрлі түрлері. Америкалық қара аюлар (Ursus americanus) және еноттар (Procyon lotor) Сабалдың әртүрлі түрлерінің жемісімен қоректенетіні белгілі. Сабал пальметтосының жапырақ табанында ғана өсетін Arthonia rubrocincta атты өзіне тән лишайы бар. Еуропада таралған Paysandisia archon лепидоптер түрі маңызды зиянкес болып саналады, оның дернәсілдері Сабалдың кейбір егілген түрлерін жейді.

Қолданылуы

Ағаштық түрлер көбінесе табиғи өсімдіктерден қалалық ландшафттарға ауыстырылады және баяу өсуіне байланысты питомниктерде сирек өсіріледі. Көптеген түрлері әсемдік үшін өсіріледі, ал кейбір түрлері салыстырмалы түрде суыққа төзімді болғандықтан, көптеген басқа пальмалардан гөрі солтүстікке қарай өсірілуі мүмкін. Сабал пальметтоның орталық бүршігі жеуге жарамды және пісірген кезде "батпақты капуста" деп аталады. Есейген жапырақтары шатыр ретінде, сабаннан шляпа жасауға және кілем тоқуға қолданылады.