Кіріспе
Ұрылар әлемі – Роберт Линн Асприн 1978 жылы жазған ортақ әлемдегі қиял-фантастикалық серия. Бастапқы серия он екі антологиядан тұрды, олардың ішінде ғылыми фантастика және қиял-фантастика авторлары Пол Андерсон, Джон Брюннер, Эндрю Дж. Оффут, К. Дж. Черри, Джанет Моррис және Крис Моррис сияқтылардың туындылары бар. Ұрылар әлемі Ранкан империясының шекарасындағы Санкьюар қаласында өрбітеді. Қала зұлымдық пен кемсітушілікке толы, сонымен қатар шабуылдаушы Ранкан құдайлары мен олар құлатып жіберген Илсиги құдайлары арасындағы үстемдік күресі орын алатын жер ретінде суреттеледі. Серия дамыған сайын, қосымша шабуылдар болады, ал Ранкан империясы құлағаннан кейін қала жыланға табынушы Бейсибтің билігіне көшеді. Уақыт өте келе, сериядағы кейбір кейіпкерлердің бәсекелес құдайлар пантеонындағы түрлі тұлғалардың ұрпақтары екені немесе олардың арқасында күш-қуатқа ие болғаны анықталады, және олар серияның барысында түрлі қабілеттерді ашады немесе дамытады. Алғаш рет 1979 жылы жарық көрген серия 1989 жылы он екінші антологиядан кейін тоқтап қалды. Ресми антологиялардан басқа, бірнеше авторлар Ұрылар әлемінде өтетін романдар жариялады. 2002 жылы бірнеше түпнұсқа антологияны редакциялаған Линн Эбби «Санкьюар» романымен серияны қайта жандандырды. Одан кейін «Тарту нүктелері» және «Байлықтың жаулары» антологиялары жарық көрді, онда бұрынғы және жаңа авторлардың есімдері кездеседі. Эбби сондай-ақ түпнұсқа антологияларды жинақталған нұсқаларда қайта басып шығаруды ұйымдастырды.
the fantasy setting
Thieves' World is a shared world fantasy series created by Robert Lynn Asprin in 1978. The original series comprised twelve anthologies, including stories by science fiction and fantasy authors Poul Anderson, John Brunner, Andrew J. Offutt, C. J. Cherryh, Janet Morris, and Chris Morris. Thieves' World is set in the city of Sanctuary at the edge of the Rankan Empire. The city is depicted as a place where many are downtrodden and where the invading Rankan gods and the Ilsigi gods they had ousted begin a struggle for dominance. As the series continues, additional invasions occur, and the city is taken over by the snake worshipping Beysib as the Rankan empire collapses. Over time, a number of the characters in the series are revealed either to be the offspring of or otherwise blessed by various figures in the pantheons of the competing deities, and they discover or develop various powers as the series progresses. First published in 1979, the series went on hiatus in 1989 after the twelfth anthology. In addition to the official anthologies, several authors published novels set in Thieves' World. In 2002, Lynn Abbey, who co edited several of the original anthologies, relaunched the series with the novel Sanctuary. It was followed by the anthologies Turning Points and Enemies of Fortune, which contain some returning authors and several new ones. Abbey also oversaw the republication of the original anthologies in omnibus editions.
Тұжырымдама және шығу тегі
The Thieves' World антологиясын авторлар Роберт Линн Асприн, Линн Абби және Гордон Р. Диксон 1978 жылы Бостон қаласындағы Boskone ғылыми-фантастикалық конвенциясында кездейсоқ кездесу кезінде ойлап тапты. Асприн әлем құру міндеті қазіргі заманғы фантастикалық жазушылар үшін үлкен қиындық екенін айтты: "Ерлік фантастика жазуға кіріскенде, бұрынғы оқиғаларға қарамастан, ғаламды нөлден қайта құру қажет болатын. Говардтың мұқият жасалған Гибор әлеміне немесе Лейбер құрған Ланкмардың күрделі қаласына қарамастан, әр автор өз әлемін ойлап табуға міндетті болды. Егер біздің сүйікті қылыш пен сиқыр кейіпкерлеріміз ортақ уақыт пен ортада болса, қандай әңгімелер туатынын елестетіңіздер". Абби 1978 жылғы кездесуді "өздері ненің жоғалғанын және неге келе жатқанын білмейтін бірнеше ондаған адамның өмірін өзгерткен жай ғана әңгіме" деп сипаттады. Серияға тартылған жазушылар "Қорқыштар әлемі" сериалын адам мінез-құлқының жаңа ерекшеліктерін, авторлар өз жауапкершілігіндегі ғаламға енгізе алмайтын кейіпкерлік ерекшеліктерді көрсетуге мүмкіндік беретін сын-тегеурінді де, мүмкіндік те деп қарады. Қаланың өзі Англияның Йорк қаласындағы Шамблс сияқты ортағасырлық қала ретінде көрінеді, сонымен қатар Бағдаттың да элементтері бар. Алыстағы Ранке астанасы Римге негізделген. "Қасиетті Орын қаншалықты үлкен екенін ешкім білмейді. Бізге құпия кездесу орны қажет болғанда, біз жаңасын жасаймыз – Қасиетті Орын өте үлкен немесе өте тар". Green Ronin's Sanctuary ролдік ойын нұсқаулықтарына берген сұхбатында Абби серия дамуымен байланысты сюжет желілерінің күшеюін түсіндірді. "Бірінші томдардағы әңгімелер өздігінен тұрды. Бірақ үшінші томнан бастап (Shadows of Sanctuary) авторлар үлкен жұмыс істеуге кірісті. Ақырында, барлық авторлар бір сюжеттік желілермен жұмыс істеді, олардың кейбіреулері бірнеше томға созылды". Авторлар көбінесе бір-бірінің әңгімелерінен сюжеттік идеялар іздейтін, шағын оқиға немесе диалог келесі томда толыққанды оқиғаға айналатын. Абби сюжеттік желілердің өрілуінің серияның оқырмандарына кері әсерін атап өтті: "Ұрылар әлемі томдарының сюжеттік және кейіпкерлік тығыздығы, ұзақ уақыт бойы оқығандар үшін қуантарлық болса да, серияны басынан қабылдамағандар үшін мазасыздық тудырды". Оның байқауы 2002 жылғы қайта іске қосуға жаңа көзқарасқа әкелді. "Біз "Жаңа Ұрылар әлемі" романының түсірілімін бастағанда, жеке әңгімелер мен тығыз байланысты сюжеттердің арасында алтын орталықты табуға тырыстық. "Турнинг Пойнтс" және "Фортунаның жаулары" кітаптарындағы кейбір оқиғалар мен жағдайлар әңгімелер үшін фон ретінде қызмет етеді". "Журнал фантастических искусств" журналы "Қорқыштар әлемі" сериалын "бұл форманың алғашқы және прототипі" деп атады. Ғылыми фантастика авторы Кори Доктороу сериалдың "13 жасымда менің әлемімді дүрліктіргенін" айтты, ал автор Робин Хобб оның ұжымдық орта мен кейіпкерлер тұжырымын "тамаша идея" деп атады. Автор және ойын дизайнері Роберт Дж. Швальб "Ұрылар әлемі авторлар үшін D&D ойыншылар үшін не екенін білдіреді" деді. Грег Костикян "Арес" журналының №1 санында "Ұрылар әлемі" туралы рецензия жазды. Костикян "фантастикалық рөлдік ойындар көп батырлы фантастикалық әңгіменің топтық өндірісімен байланысты болғандықтан, рөлдік ойындар жанкүйерлері әсіресе Thieves' World-ді қызықты табады. [ ] Әңгімелердің өзі орташадан кереметке дейін жетеді, бірақ олардың барлығын оқуға тұрарлық". "Фантастика энциклопедиясы" серияны былай сипаттайды: "Роберт Линн Асприн, Аббимен бірлесіп, әлемдер антологиясының "Қорқыштар әлемі" сериясын құру және редакциялық қадағалау арқылы ең бірегей жұмысын жасады". Екінші томға кірген редакциялық эсседе, "Tales from the Vulgar Unicorn", Асприн жанкүйерлердің жағымды пікірлері басым болғанын, жоғары сатылымдар жалғауларға және Chaosium үстел ойынының дамуына әкелгенін, бірақ көптеген оқырмандар серияның жалпы юмордың жетіспеуіне қатысты пікір білдіру үшін баспагерге хат жазғанын атап өтті.
"Whenever one set out to write heroic fantasy, it was first necessary to reinvent the universe from scratch regardless of what had gone before. Despite the carefully crafted Hyborean world of Howard or even the delightfully complex town of Lankhmar which Leiber created, every author was expected to beat his head against the writing table and devise a world of his own. Imagine, I proposed, if our favorite sword and sorcery characters shared the same settings and time frames. Imagine the story potentials.”
Abbey described the 1978 meeting as "a casual conversation [that] changed the lives of a couple dozen people who had no idea what they had been missing or what they were getting into." The writers who were recruited for the series saw Thieves' World as both a challenge and an opportunity to bring "new oddments of human behavior, new quirks of character that the authors wouldn't dare put in a universe for which he or she was solely responsible." The city itself was envisioned as a late medieval town with similarities to the Shambles in York, England, and additional elements of Baghdad. The faraway capital city of Ranke is based on Rome. "Nobody knows how big Sanctuary really is. Anytime any one of us needs a secret meeting place we just create one – Sanctuary is either very large or very cramped." In an interview for Green Ronin's Sanctuary based roleplaying guides, Abbey explained the increase of interconnected storylines as the series progressed. "The stories of the first few volumes stood by themselves. But starting in about volume three (Shadows of Sanctuary) the authors began collaborating big time. Eventually just about every author worked with the same plot threads, some of which stretched over several volumes." Authors would often mine each other's stories for plot ideas, with a minor plot point or piece of dialogue turning into a complete story in a subsequent volume. Abbey noted that the interwoven plots eventually hurt the series' readership: "The very plot and character denseness of a Thieves' World volume, while it was eagerly anticipated by long time readers, was a bit intimidating to anyone who hadn't been following the series from the beginning." Her observation led to a revised approach for the 2002 relaunch. "When we went to work on 'new Thieves' World', we tried to find a happy medium between stand alone stories and densely interwoven plots. In Turning Points and Enemies of Fortune there are a few events and situations that serve as a backdrop for the stories." and the Journal of the Fantastic in the Arts cites Thieves' World as the "first and protype of the form". Science fiction author Cory Doctorow says the series "rocked my world when I was about 13", and author Robin Hobb called its concept of a collective setting and characters "a brilliant idea". Author and game designer Robert J. Schwalb said "Thieves' World is to authors what D&D is to gamers." Greg Costikyan reviewed Thieves' World in Ares Magazine #1. Costikyan commented that "since fantasy role playing involves the group production of a multi hero fantasy story, role playing fans especially will find Thieves' World enjoyable. [ ] The stories themselves range from mediocre to excellent, but all are worth reading." The Encyclopedia of Fantasy describes the series: "It is in the creation and editorial supervision of the Thieves' World sequence of shared world anthologies that Robert Lynn Asprin in collaboration with Abbey has done his most original work." In the editorial essay included in the second volume, Tales from the Vulgar Unicorn, Asprin noted that, though fan response was mostly positive and high sales had led to sequels and the development of the Chaosium board game, many readers had written to the publisher to comment on the series' overall lack of humor.
Аудиокітап
2023 жылдың тамызында «Қорқындар әлемі» аудиокітабы Audible платформасында Tantor Media баспасынан шығарылып, Джонатан Джонс оқиды.
Ойын үстелдері
Қасиетті орын: Ұрылар әлемі (Mayfair Games, 1982).