Той дастарқаныТой кеші (Toy dastarkany / Toy keshi)
The Wedding Banquet
«Той дастарқаны» (1993) – Аң Лидің алғашқы жетістігі, «Алтын аю» жүлдесі, «Оскар» және «Алтын глобус» номинациясы. Конфуций отбасы туралы трилогияның бөлігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1993 жылғы Анг Лидің романтикалық комедиялық фильмі.
1993 romantic comedy film by Ang Lee
Лидің екінші толық метражды фильмі және АҚШ-та кинотеатрларда кеңінен көрсетілген тұңғыш жұмысы болған "Күйеу той" 43-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде тұсаукесер өткізіп, "Алтын аю" жүлдесін жеңіп алды. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды және бес "Алтын жылқы" сыйлығына ие болды, оның ішінде "Үздік фильм" және "Үздік режиссер" аталымдары да бар. Ол "Оскар" және "Алтын глобус" сыйлықтарының "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясына, сондай-ақ алты "Independent Spirit Award" номинациясына ұсынылды. "Итерумен қолдау" (1991) және "Іш, іш, адамдар" (1994) фильмдерімен бірге, конфуцийлік отбасының қиын жағдайы мен тайвандық актер Лун Сихунның басты рөлде ойнауы арқасында "Күйеу той" Лидің "Әке жақсы біледі" деп аталатын трилогиясын құрайды. 2023 жылы Конгресс кітапханасы бұл фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп АҚШ Ұлттық кино тізіліміне енгізуге қаулы етті.
Lee's second feature film and his first to get a theatrical release in the United States, The Wedding Banquet premiered at the 43rd Berlin International Film Festival, where it won the Golden Bear. It was both a critical and commercial success and won five Golden Horse Awards, including Best Film and Best Director. It received Oscar and Golden Globe nominations for Best Foreign Language Film, as well as six Independent Spirit Award nominations. Together with Pushing Hands (1991) and Eat Drink Man Woman (1994), all showing the Confucian family at risk, and all starring the Taiwanese actor Lung Sihung, The Wedding Banquet forms what has been called Lee's "Father Knows Best" trilogy. In 2023, the film was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant"."
Сюжет
Гао Вай Тун – Тайваньнан келген гей иммигрант, ол Манхэттенде серіктесі Саймонмен бақытты өмір сүруде. Ол Тайваньда тұратын, дәстүрлі көзқарастағы ата-анасына әлі ашылмаған, және 20 жасқа жуықтаған соң, олар оның үйленіп, бала тууына асығысқан, отбасылық желісін жалғастыру үшін. Ата-анасы танысу агенттігін жалдағанда, Вай Тун мен Саймон көптеген орындалмауы мүмкін талаптар ойлап, уақытты созуға тырысады. Олар опера әншісін талап етеді, оның бойы 175 см, екі докторлық дәрежесі болуы және бес тілде сөйлей білуі керек. Олардың таңғалуына орай, агенттік 168 см биіктігіндегі қытай әйелін табады, ол олардың барлық талаптарына жақын, бірақ екі емес, бір ғана докторлық дәрежесі бар. Вай Тун қиын жағдайын түсіндіргенде, ол өте мейірімді болады, өйткені ол да ата-анасынан ақ нәсілді ер адаммен қарым-қатынасын жасырып жүр. Саймонның қысымымен Вай Тун өзінің жалға алған пәтерлерінің бірінде тұратын, Қытайдың материгінен келген, жасыл картаға мұқтаж, ақшасы жоқ суретші Вей Вейге үйленуді шешеді. Бұл Вей Вейге көмектесуден басқа, Вай Тунның ата-анасын да қанағаттандыруға үміттендіреді. Жағдайды одан әрі қиындата түсетіні, Гао мырза мен әйелі келіп қонаққа баратынын хабарлайды. Ата-анасы келгенге дейін Саймон Вей Вейге Вай Тунның әдеттері, дене бітімі және өмір салты туралы барлық қажетті ақпаратты береді, ал үшеуі үйден гейлікке қатысты барлық суреттер мен заттарды алып тастап, оның орнына қытай каллиграфиялық ілмектерін іледі. Гао мырза мен әйелі сыйлықтармен және 30 000 АҚШ долларымен келеді, ұлдарына бай қалыңдықпен той жасау үшін, оның болашақ әйелінің бай екеніне сеніп. Вай Тун ата-анасына шындықты айтуға батылы жетпейді, өйткені оның әкесі (зейнеткердегі армия офицері) инсульттан жаңа ғана сақаданған. Өтіріктің бір бөлігі ретінде Вай Тун Саймонды үй иесі ретінде таныстырады. Ата-анасы келгеннен кейін Вай Тун Вей Вейге әділет судьясының алдында үйлену жоспарлап отырғанын хабарлайды. Алайда, анасы соттағы үйлену тойында бастан өткерген қайғы, сондай-ақ Вей Вейдің төмен әлеуметтік жағдайы Вай Тунды "ұятты" той үшін өтеу жасауға итермелейді. Тойдан кейін туыстары мен достары көптеп келіп, жаңа үйленгендердің жалаңаш түрде төсекке жатуын талап етеді. Бұл Вей Вейдің жүкті болуына себеп болады. Саймон бұл туралы білгенде қатты ашуланады, бұл олардың арасында және Вей Веймен дауға әкеледі, ал Вай Тунмен қарым-қатынасы нашарлай бастайды. Гао мырза тағы да инсульт алады, ал даудан кейін ашуланған Вай Тун анасына шындықты айтады. Анасы қатты таңғалып, әкесіне айтпауын талап етеді. Алайда, көреген Гао мырза олардың қарым-қатынасын біліп, Саймонды өзінің ұлы деп санайды, Вей Тунмен бірге болу үшін оның салған құрбандықтарын бағалайды. Гао мырза Саймонға олардың қарым-қатынасын символдық түрде мойындау үшін Хонгбао сыйлайды, бірақ Саймон шындықты басқаларға жарияламауға уәде береді, өйткені бұл жалған неке болмаса, ол ешқашан немере көрмес еді. Аборт жасауға бара жатқанда Вей Вей баласын ұстап қалуды шешіп, Саймоннан Вай Тунмен бірге болып, баланың әкесі болуын сұрайды. Гаолар үйге қайтпастан бұрын әуежайда Гао мырза Саймонды қабылдап, жылы қол берісіп амандасады, ал Гао ханым Вей Веймен қоштасып, ұшаққа отыруға кетеді, соның артынан жаңа отбасы өздерінің болашағын анықтауға мүмкіндік алады.
Gao Wai Tung is a gay Taiwanese immigrant happily living in Manhattan with his partner Simon. He has not come out to his traditionally minded parents who live back in Taiwan, and as he's in his late 20s, they've become eager to see him get married and have a child in order to continue the family line. When his parents hire a dating service, Wai Tung and Simon stall for time by inventing numerous impossible demands. They demand an opera singer and add that she must be 5'9", have two PhDs, and speak five languages. To their shock, the service actually locates a 5'8" Chinese woman who meets all but one of their qualifications, having only a single PhD instead of two. She is very gracious when Wai Tung explains his dilemma, as she too is hiding a relationship with a white man from her parents. At Simon's insistence, Wai Tung decides to marry one of his tenants, Wei Wei, a penniless artist from mainland China in need of a green card. Besides helping Wei Wei, the couple hope that this will placate Wai Tung's parents. To complicate matters, Mr. and Mrs. Gao announce they will visit. Before the parents arrive, Simon tells Wei Wei everything she needs to know about Wai Tung's habits, body, and lifestyle, and the three hastily take down all gay imagery and decor from the house and hang Chinese calligraphy scrolls in its place. Mr. and Mrs. Gao arrive bringing gifts and US$30,000 to hold an extravagant wedding for their son, believing he has a wealthy fiancee. Wai Tung dares not tell his parents the truth, because his father (a retired army officer) has just recovered from a stroke. As a part of the lie, Wai Tung introduces Simon as his landlord. The day after his parents arrive, Wai Tung announces that he and Wei Wei plan to be married by a Justice of the Peace. However, the heartbreak his mother experiences at the courthouse wedding, both at the arrangement and at the discovery of the low social class of Wei Wei, moves Wai Tung to make up for the 'disgraceful' wedding by accepting the offer of a magnificent wedding banquet from Mr. Gao's former batman, who now owns a restaurant and reception hall. After the lavish banquet, a huge party of relatives and friends barges into the bridal suite for an after party and demand that the newlyweds get in bed naked before they will leave. This leads to Wei Wei's pregnancy. Simon is extremely upset when he finds out, provoking an argument between the two of them and Wei Wei, and his relationship with Wai Tung begins to deteriorate. Mr. Gao suffers another stroke, and in a moment of anger after the fight, Wai Tung admits the truth to his mother. She is shocked and insists that he not tell his father. However, the perceptive Mr. Gao has seen more than he is letting on, and tells Simon that he knows about their relationship and considers Simon his son as well, appreciating the considerable sacrifices he made to be together with Wei Tung. Mr. Gao gives Simon a hongbao, a symbolic admission of their relationship, but has Simon promise not to let on to the others that he knows the truth, saying that without the sham marriage, he'd never have a grandchild. While en route to an appointment for an abortion, Wei Wei decides to keep the baby, and asks Simon to stay together with Wai Tung and be the baby's father too. At the airport before the Gaos' flight home, Mr. Gao accepts Simon and warmly shakes his hand, and Mrs. Gao bids Wei Wei a fond farewell before they walk off to board their plane, leaving the unconventional new family to figure themselves out.
Талдау
Элизабетта Марино, "Шығыс пен Батыс кездескенде: Анг Лидің "Той мерекесіндегі" тәтті-қышқыл кездесу" атты кітабының авторы, фильмде Шығыс және Батыс мәдениеттері арасында келісімге келу мүмкіндігі бар екенін айтады, бұл Эми Танның романдарынан өзгеше, онда мәдени айырмашылықтар шешілмейтіндей бейнеленеді. Фильмдегі әңгімелердің шамамен 60 пайызы мандарин тілінде. Марино былай деп жазды: "Алғашқы он-он бес минут бойы субтитрлерді оқуға тырысқаннан кейін, адам өзін оқиғаның ағынына, түрлі дауыстардың интонациясына, актерлердің қимыл-қозғалыстары мен мінез-қалпына толыққанды берілгенін сезінеді, оқуды ұмытып, тіл мен сөздерден асып түсетін түсінікке жетеді, сондай-ақ сюжетті және, ең бастысы, американдық көрермен күтетін стереотиптік бейнелерге сай келмейтін кейіпкерлер тобын қабылдайды". Марино "Лидің шығармашылық процесі және фильм үшін мандарин және ағылшын тілдерін таңдауы – бұл ешқандай жағдайда келісімге келмейтін сияқты көрінетін мәдениеттер арасында бейбіт өмір сүруге ұмтылысының белгісі, бұл ретте ешқайсысына басты рөл берілмейді" деп мәлімдеді.
Elisabetta Marino, author of "When East Meets West: A Sweet and Sour Encounter in Ang Lee's The Wedding Banquet", wrote that the film suggests that there can be a reconciliation between Eastern and Western cultures, unlike in Amy Tan's novels where the cultural differences are portrayed as irreconcilable. About 60% of the film's dialogue is in Mandarin Chinese. Marino wrote that "after striving to read the subtitles for the first ten or fifteen minutes, one finds oneself so completely absorbed in the flow of the story, in the tones of the several voices, in the gestures and the facial expressions of the actors, that one simply forgets to read and reaches an understanding beyond languages, beyond words, following a plot and, most of all, a set of characters who do not conform to the stereotypical portrayals an American audience would expect." Marino argued that "Lee's creative process and his final choice of two languages, Mandarin Chinese and English, for the movie are in themselves symptomatic of his wish to reach a peaceful coexistence between apparently irreconcilable cultures, without conferring the leading role on either of them."
Кастинг
"Той дастарқаны" Уинстон Чаоның дебюттік фильмі болды, оны Анг Ли әуе компаниясында стюард болып жұмыс істеген кезде танысты. Чао актерлік білімі болмағандықтан, рөлге келісуге тартынды, бірақ Ли оның таңдаған актерлік шеберімен бірге оны дайындауға келіссе, рөлді қабылдауға дайын болды. Чао түсірілімге дейін және түсірілім барысында күн сайын үш-төрт сағат тереңдетілген репетициялар жасады.
The Wedding Banquet was the debut film of Winston Chao, whom Ang Lee met on an airline where he was working as a flight attendant. Chao, who had no formal acting training, was reticent to take the part, until Lee agreed to coach him with an acting instructor of his choosing. Chao spent three to four hours each day before and during filming in in depth rehearsals.
Түсірілім
Фильмнің түсірілімі Нью-Йорк қаласындағы нақты орындарда толығымен жүзеге асты. Бюджетті төмен ұстау мақсатында, түсірілім тобы тегін немесе қоғамдық пайдаланудағы орындарды пайдаланды, олардың ішінде JFK халықаралық әуежайы, қала әкімінің кино, театр және телерадио хабарларын тарату кеңсесі, Квинс аймағындағы Сократ мүсіндер паркі, Нью-Йорк Пресвитериандық Төменгі Манхэттен ауруханасы және актерлар мен түсірілім тобы мүшелерінің үйлері болды. Radio Times журналынан Алан Джонс: «Жақсы байқалып, ешқандай жалған нотасыз, осы тәтті-қышқыл комедия нағыз сыйлық». Роджер Эберт былай жазды: «Фильмнің сәтті болуына оқиғаның шындығы себепті, түсірілім тобы тек мелодрама мен күлкіге емес, кейіпкерлерге лайықты құрмет көрсетті. Фильмнің соңында мен оларға қаншалықты жақын болғанымды білгенде таң қалдым». «Той дастарқаны» фильмі әлем бойынша 23,6 миллион долларлық табыс әкелді. «Нью-Йорк Таймс» газеті фильмнің бюджеті 750 000 доллар болғанын хабарлады. Variety журналында жарияланған 1 миллион долларлық бюджетті ескеретін болсақ, фильм 1993 жылғы ең табысты фильм болды, ал жалпы табысы бойынша көшбасшы «Юралық кезең» паркі тек 13,8 пайыздық рентабельділік көрсетті (60 миллион долларлық бюджетке 914 миллион доллар табыс).
Filming took place entirely on location in New York City. To keep the budget low, the production used free or public locations, including JFK International Airport, the Mayor's Office of Film, Theatre & Broadcasting, Socrates Sculpture Park in Queens, NewYork Presbyterian Lower Manhattan Hospital, and cast and crew members' homes. Alan Jones of the Radio Times said, "Sharply observed and never once striking a false note, this sweet and sour rib tickler is a real treat." Roger Ebert wrote, "What makes the film work is the underlying validity of the story, the way the filmmakers don't simply go for melodrama and laughs, but pay these characters their due. At the end of the film, I was a little surprised how much I cared for them." The worldwide gross of The Wedding Banquet was $23.6 million. The New York Times reported a budget of $750,000. Considering the $1 million budget reported by Variety, the film was also the most financially profitable movie of 1993, when considered in terms of ratios of return, while overall top grosser Jurassic Park only earned a ratio of 13.8 ($914 million earnings on a $60 million budget).
Қайта жасау
Режиссер Эндрю Анның қайта түсірген фильмінде Лили Гладстон, Келли Мари Тран және Боуэн Ян басты рөлдерде ойнаса, Джоан Чен мен Ю Юн Чжун қосалқы рөлдерде көрінеді. Негізгі түсірілімдер 2024 жылдың 27 мамырынан 28 маусымына дейін Британдық Колумбияның Ванкувер қаласында өтеді.
A remake from director Andrew Ahn starring Lily Gladstone, Kelly Marie Tran and Bowen Yang in the key roles, with supporting parts from Joan Chen and Youn Yuh jung. Principal photography will take place in Vancouver, British Columbia from May 27, 2024 to June 28, 2024.
Кезеңдік бейімделулер
1993 жылдың желтоқсанында фильмнің романы, "Той банкеті" (ウェディングバンケット) деп аталып, Жапонияда жарық көрді, оны Имано Юдзи (今野 雄二) жазған. 2003 жылы Village Theatre бұл оқиғаның музыкалық сахналық қойылымын ұсынды. Оны Джон Тиллингер қойды, хореографиясын Серджио Трухильо жасады, музыкасын Вуди Пак жазды, ал ән мәтіні мен либреттосын Брайан Йоркэй жазды. Village театр директоры Йоркэй осы қойылым туралы былай деді: "Фильм Энг Лидің нәзік поэзиясының арқасында сәтті болды, біз оны қайталай алмаймыз немесе музыкалық қойылымға аудара алмаймыз. Сондықтан біз оқиғаны одан әрі дамыттық. Фильмнің соңы түсініксіз болса, біздің мюзикл фильм аяқталғаннан кейін де жалғасады". Шоуда Уэлли Ян Вай Тунг рөлінде ойнады.
In December 1993, a novelization of the film, titled Wedding Banquet (ウェディングバンケット) and published in Japan, was written by Yūji Konno (今野 雄二). In 2003, the Village Theatre presented a musical staging of the story. It was directed by John Tillinger, choreographed by Sergio Trujillo, with music by Woody Pak and book and lyrics by Brian Yorkey. Yorkey, Village's associate artistic director, said this of the production, "The film succeeds because of Ang Lee's delicate poetry, and there is no way we can replicate that or translate that into a musical. So we took the story a step further. Whereas the film ends very ambiguously, our musical goes on past where the film ends". The show starred Welly Yang as Wai Tung.