Кіріспе
Құрылыс және құрылыс операциялары деп те аталатын құрылыс инженериясы – азаматтық инженерияның кәсіби саласы болып табылады, ол жолдар, туннельдер, көпірлер, әуежайлар, теміржолдар, ғимараттар, бөгеттер, инженерлік желілер және басқа да жобалар сияқты инфрақұрылымды жобалау, жоспарлау, салу және пайдаланумен айналысады. Құрылыс инженерлері азаматтық инженерлерге ұқсас жобалаудың кейбір аспектілерін, сондай-ақ жобаны басқару принциптерін меңгереді. Білім беру жүйесінде азаматтық инженерия студенттері көбінесе талдауға негізделген жобалау жұмысына баса назар аударады, бұл оларды жобалаушы маман ретінде мансапқа дайындайды. Мұндай білім беру үшін аккредиттелген төрт жылдық бакалавр дипломын алу барысында студенттер көптеген күрделі инженерлік ғылымдар мен жобалау пәндерін оқуы тиіс. Құрылыс инженерлері үшін білім беру негізінен құрылыс процестеріне, әдістеріне, құнына, кестесіне және персоналды басқаруға бағытталған. Олардың басты міндеті – жобаны белгіленген мерзімде, бюджет шегінде және қажетті сапада тапсыру. Оқу бағдарламасы бойынша құрылыс инженері студенттері азаматтық инженерияның негізгі жобалау курстарын, сондай-ақ құрылыс менеджменті курстарын оқиды.
Construction engineering, also known as construction operations, is a professional subdiscipline of civil engineering that deals with the designing, planning, construction, and operations management of infrastructure such as roadways, tunnels, bridges, airports, railroads, facilities, buildings, dams, utilities and other projects. Construction engineers learn some of the design aspects similar to civil engineers as well as project management aspects. At the educational level, civil engineering students concentrate primarily on the design work which is more analytical, gearing them toward a career as a design professional. This essentially requires them to take a multitude of challenging engineering science and design courses as part of obtaining a 4 year accredited degree. Education for construction engineers is primarily focused on construction procedures, methods, costs, schedules and personnel management. Their primary concern is to deliver a project on time within budget and of the desired quality. Regarding educational requirements, construction engineering students take basic design courses in civil engineering, as well as construction management courses.
Жұмыс қызметі
Құрылыс инженерлері азаматтық инженерияның бір саласы болғандықтан, олар бакалавриаттан алған білімдері мен бизнес, техникалық және басқару дағдыларын көпірлер, ғимараттар және тұрғын үй жобаларын қадағалау үшін қолданады. Құрылыс инженерлері осы жобалардың жобалауы мен басқаруына, сондай-ақ қаражатты бөлуге белсенді қатысады. Олар тәуекелдерді талдау, құн шығындарын есептеу және жоспарлаумен айналысады. Жобалау жұмыстарында кәсіби инженерлік лицензия (PE) талап етіледі. Осы мамандыққа бағытталған студенттерге колледж оқу кезінде "Инженерлік білімділік емтиханы" (Engineer in Training exam - EIT), сондай-ақ "Инженерия негіздері емтиханы" (FE) тапсыру ұсынылады, себебі PE лицензиясын алу үшін бітіргеннен кейін бес жыл (АҚШ-та 4 жыл) өтуі керек. Кейбір штаттарда PE лицензиялық емтиханға түсу үшін талап етілетін бітіруден кейінгі 4 жылдық жұмыс тәжірибесі талабы өзгертілді, енді EIT емтиханы тапсырғаннан кейін 6 ай өткен соң PE емтиханына қатысуға болады. Бастапқы деңгейдегі құрылыс инженерлерінің лауазымы әдетте жоба инженері немесе жоба инженерінің көмекшісі болып табылады. Олар сатып алу туралы өтініштерді дайындау, өзгертулерді рәсімдеу, ай сайынғы бюджеттік есептерді жасау және мәжіліс хаттамаларын жүргізуге жауапты. Құрылыс менеджменті лауазымына PE лицензиясы міндетті емес; алайда, оның болуы мамандықтың бәсекеге қабілетін арттырады, өйткені PE лицензиясы уақытша құрылымдардың жобаларына қол қоюға құқық береді.
Іскерліктер
Құрылыс инженерлері мәселе шешушілер. Олар қоршаған ортаның ерекше талаптарына ең жақсы сай келетін инфрақұрылымды құруға үлес қосады. Олар инфрақұрылымның өмірлік циклын түсінуі тиіс. Жобалаушы инженерлермен салыстырғанда, құрылыс инженерлері техникалық мәселелерді нақтылықпен және шығармашылықпен шешу үшін өзгеше көзқарас ұсынады. Осы мамандыққа қызығушылар математика мен ғылымды жақсы білуі қажет, сонымен қатар сын тұрғысынан ойлау, талдау жасау, уақытты басқару, адамдармен жұмыс істеу және жақсы коммуникация дағдылары да аса қажет.
Білім беру талаптары
Құрылыс инженері дәрежесін алуды көздейтін адамдар алдымен бағдарламаның Инженерлік және Технологиялық Аккредиттеу Кеңесінің (ABET) аккредитацияланғанын қамтамасыз етуі керек. ABET аккредитациясы – колледж немесе университет бағдарламасының студенттерін дайындаған мамандық бойынша белгіленген сапа стандарттарына сай келетіндігінің кепілі. АҚШ-та бүкіл ел бойынша қазіргі уақытта жиырма бес бағдарлама бар, сондықтан колледжді мұқият таңдау ұсынылады. Типик құрылыс инженері оқу бағдарламасы инженерлік механика, инженерлік жобалау, құрылыс менеджменті және жалпы ғылым мен математикадан тұрады. Бұл көбінесе ғылым бакалавры дәрежесіне алып келеді. Бакалавр дәрежесі (B.S.) және жобалау немесе құрылыс саласындағы тәжірибе көптеген бастапқы деңгейдегі лауазымдарға жеткілікті. Біліміне тереңдетуді қалайтын түлектер үшін магистратураға түсу мүмкіндігі бар. Көп жағдайда құрылыс инженері мамандығы бойынша түлектер азаматтық инженерлік, инженерлік менеджмент немесе бизнес-әкімшілік салаларын таңдайды.
Жұмыспен қамту перспективалары
Құрылыс инженерлерінің жұмысқа орналасу мүмкіндіктері көбінесе циклдық түрде өзгереді. Мысалы, 2008 жылдан бастап, кемінде 2011 жылға дейін әлемнің көптеген аймақтарында тұрғын үй бағасының күрт төмендеуі салдарынан жұмысқа орналасу жағдайы нашар болды. Бұл құрылысқа деген сұранысты күрт азайтты, құрылыс мамандарын инфрақұрылымдық құрылысқа көшуге мәжбүр етті, соның салдарынан тәжірибелі және жаңа құрылыс инженерлері арасында бәсекелестік күшейді. Бұл күшейген бәсекелестік пен жалпы сұраныстың азаюы, көптеген инженерлік тапсырмаларды автоматтандыру нәтижесінде құрылыс инженерлеріне деген сұраныстың өзгеруімен қатар жүреді, бұл құрылыс инженерлерінің болашағын нашарлатады. 2010 жылдың басында АҚШ құрылыс индустриясында жұмыссыздық деңгейі 27% құрады, бұл 9,7% құраған ұлттық орташа жұмыссыздық деңгейінен үш есе жоғары. Құрылыс саласындағы жұмыссыздық деңгейі (жұмысшыларды қоса алғанда) АҚШ-тағы 1933 жылғы жұмыссыздық деңгейімен – Ұлы депрессияның ең төмен нүктесі – 25% деңгейімен салыстыруға болады.
Ақы төлеу
Ұлыбританияда азаматтық инженердің орташа жалақысы салаға және, әсіресе, жеке тұлғаның тәжірибе деңгейіне байланысты. 2010 жылы құрылыс және салынған орта саласындағы жұмыстарды атқаратындардың еңбекақысы мен әлеуметтік жәрдемақыларын зерттеу көрсеткендей, Ұлыбританиядағы азаматтық инженердің орташа жалақысы 29 582 фунт стерлингті құрайды. 2013 жылдың мамыр айына қарай АҚШ-та бұл көрсеткіш 85 640 долларға тең болды. Орташа жалақы тәжірибеге қарай өзгереді, мысалы, 3-тен 6 жылға дейінгі тәжірибесі бар азаматтық инженердің орташа жылдық жалақысы 23 813 фунт стерлингті құрайды. Ал 14-тен 20 жылға дейінгі тәжірибесі барлар үшін орташа көрсеткіш 38 214 фунт стерлингті шамалайды.