Кіріспе

Ұсыныс сұрау (RFP) – тауар, қызмет немесе құнды активтерді сатып алуға ниетті агенттік немесе компанияның, әлеуетті жеткізушілерден бизнес-ұсыныстарды ұсынуын сұрап жіберілген құжат. Көбінесе бұл процеске конкурстық шарттар да кіреді.

Сипаттамалар

Көбінесе ұсыныс сұрау (RFP) баға туралы ғана сұрау емес. Мысалы: талаптарды анықтау, жобаның жоспары, RFP пакетінің форматы және RFI пакетінің форматына келісім алу. Тағы да қажетті ақпаратқа корпоративтік ақпарат пен тарих, қаржылық жағдай (компания банкротқа түсу қаупі болмауы керек), техникалық мүмкіндіктер (егер бұрын жасалмаған немесе әртүрлі техникалық тәсілдермен орындалатын болса), өнім туралы мәліметтер (қоймадағы қор және жобаны аяқтау мерзімі), сондай-ақ компанияның сенімділігін анықтау үшін тексеруге болатын клиенттердің пікірлері (жобаға қатысқан қызметкерлердің білімі мен тәжірибесі, жоғары білімді және ғылыми дәрежесі бар мамандардың артықшылықтары) кіруі мүмкін. Интернеттің қолжетімділігі көптеген мемлекеттік органдарды мемлекеттік немесе жеке компаниялардың ұйымдастырған сайттарына жүгінуге мәжбүр етті, онда RFP, RFI және RFQ тізімдері жарияланады. Көптеген компаниялар қызығушылық танытқан өнімдер мен қызметтер туралы электрондық хабарлама алу үшін тегін тіркеледі. Кейде барлық процесс онлайн режимінде жүзеге асырылады, жауаптар сканерленген құжаттар немесе PDF файлдары түрінде жүктеледі. Ал кейде, немесе заңдық себептерге байланысты, жауапты қағаз түрінде, CD/DVD дискісінде немесе флеш-жетекте пошта арқылы жіберу керек. Көптеген елдердің әскерлерінде операциялық қажеттілікті (ОҚ) қанағаттандыру үшін RFP жиі жарияланады, содан кейін әскери сатып алу органы әлеуетті мердігерлерге тендер жасау үшін егжей-тегжейлі техникалық сипаттаманы ұсынады. Азаматтық қолдануда RFP көбінесе күрделі сату процесінің, яғни корпоративтік сатудың бір бөлігі болып табылады. RFP-ге ұсыныс сұралатын тауардың, жобаның немесе қызметтің сипаттамалары кіреді. Сипаттамалар неғұрлым толық болса, ұсыныстың дұрыс болу ықтималдығы соғұрлым жоғары. Әдетте RFP мақұлданған жеткізушілердің тізіміне жіберіледі. Ұсыныс берушілер белгіленген мерзімге дейін ұсыныстарын қайтарады. Кешіктірілген ұсыныстар бастапқы RFP шарттарына сәйкес қарастырылуы немесе қарастырылмауы мүмкін. Ұсыныстар жеткізуші, сатушы немесе серіктес ретінде жарамдылығын бағалау үшін пайдаланылады. Көбінесе ұйымдар жеткізушілерді іріктеудің егжей-тегжейлі процесін жүргізеді, олар келіссөздердің келесі кезеңіне шақырылуы керек. Бұл іріктеу процесі жеткізушілерді бағалау жүйесі немесе сатып алушы ұйымның ішкі талқылаулары болуы мүмкін. Ұсыныстар бойынша талқылаулар жүргізілуі мүмкін (техникалық мүмкіндіктерді нақтылау, ұсыныстағы қателерді анықтау немесе баға бойынша келіссөздер жүргізу үшін). Көп жағдайда тек таңдалған ұсыныс берушілер ғана келесі тендерлерге қатысуға шақырылуы мүмкін немесе ең жақсы техникалық және қаржылық ұсыныстарын ұсынуы сұралуы мүмкін, бұл әдетте ең жақсы және соңғы ұсыныс (BAFO) деп аталады. Кейінгі өзгерістер "Жақсы және қайта қарастырылған соңғы ұсыныс" (BARFO) деп аталуы мүмкін. Егер сатып алушы және сатушы ұйымдары ұсыныстың техникалық және коммерциялық шарттары туралы келісімге келсе, олар келісімшартқа қол қою, жұмыс жоспарын жасау сияқты келесі қадамдарға көше алады, бұл сатып алу мәмілесін ресімдейді. Бүгінгі таңда көптеген ұйымдар RFP әзірлеуде ынтымақтастыққа ұмтылады, әсіресе университеттер мен ірі мемлекеттік мекемелер үлкен технологиялық сатып алулар жасағанда. RFP шығарушы топтар мүмкіндіктер тізімін берудің орнына нақты пайдалану жағдайларын сұрайды және сатып алуды жасамас бұрын барлық бәсекелес өнімдерді жақсы түсіну үшін демонстрациялар, вебинарлар мен кездесулерді ұйымдастыру мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

Мемлекеттік сатып алудағы рөлі

АҚШ-тың мемлекеттік сатып алуында Федералдық сатып алу ережесінің 15.203 тармағы ұсыныстар туралы сұрау салуларды қамтиды, онда FAR ұсыныстарды бағалауға, өтінім берушілермен одан әрі талқылауға және соңғы таңдау шешімі негізделген жазбаша соңғы ұсыныстың өзгертулерін (FPR) ұсынуға шақыруға рұқсат береді. Федералдық үкіметтен соңғы ұсыныстың өзгертулерін сұрау қажет.

"Ұсыныстар туралы сұрау салу" термині кейде Ұлыбританиядағы мемлекеттік сатып алуларға қатысты қолданылады, мысалы, Ұлыбритания үкіметінің жоспарланған кеңжолақты инвестициялық қорын жинап, басқару үшін ұсыныс сұрау 2016 жылдың маусым айында жарияланды.

Басқа өтініштер

RFX ұжымдық термині ұсыныс сұрау үшін (RFP) немесе төменде тізілген терминдердің кез келгенін қамту үшін жиі қолданылады. Қатысу туралы өтініш (RFA), сондай-ақ серіктестік туралы өтініш немесе одақтастық туралы өтініш ретінде де белгілі, бұл бір тараптың екінші тарапқа бірлесіп әрекет ету (әдетте бизнес аясында) және осы бірлескен іс-қимылдың нәтижесін бөлісу туралы ұсынысы болып табылады. Қызығушылық білдіру туралы өтініш (RFEI) – бұл РОИ (қызығушылық білдіру) процесінің бір бөлігі, RFQ сияқты, кейде RFP жарияланудан бұрын жасалады, сұралған қызметтерді әлеуетті түрде сатып алу туралы ақпарат жинау үшін. Ақпарат сұрау (RFI) – бұл әлеуетті сатушыдан немесе қызмет провайдерінен сатып алушының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін нарықта қандай өнімдер мен қызметтер бар екенін анықтау және сатушының ұсыныстары мен күш-қуаты тұрғысынан сатушының мүмкіндіктерін білу үшін сұралатын ұсыныс. RFI көбінесе ірі сатып алуларда қолданылады, онда талапты бірнеше балама тәсілдер арқылы қанағаттандыруға болады. Дегенмен, RFI ұсыныс беруге шақыру емес, сатып алушыға да, сатушыға да міндетті емес және RFP немесе RFQ-ға әкелуі мүмкін немесе әкелмейді. Ұсыныс сұрау (RFQ) ұсыныс берушілермен талқылау қажет болмаған кезде (әсіресе өнімнің немесе қызметтің техникалық сипаттамалары бұрыннан белгілі болғанда) және баға жеңімпазды таңдаудағы басты немесе жалғыз фактор болғанда қолданылады. RFQ толыққанды RFP шығарудан бұрын жалпы баға диапазондарын анықтау үшін де қолданылуы мүмкін. Мұндай жағдайда, RFQ нәтижелерінен өнімдер, қызметтер немесе жеткізушілер таңдалып, толыққанды RFP құрастыру үшін қосымша зерттеулер жүргізіледі. Коммерциялық тәжірибеде RFQ – RFx-тің ең көп қолданылатын түрі, көптеген компаниялар RFx түрлерінің айырмашылығын түсінбейді және әдетте RFQ-ны таңдайды. Біліктілік туралы өтініш (RFQ), сондай-ақ алдын ала біліктілік сауалнамасы (PQQ) ретінде де белгілі, RFP процесін бастамас бұрын жиі таратылатын құжат. Ол көптеген компаниялардан сатушы туралы ақпарат жинап, перспективалар жиынтығын құру үшін қолданылады. Бұл RFP-ны қарау процесін жеңілдетеді, өйткені қажетті біліктілікке сай келетін үміткерлерді алдын ала тізімге қоюға мүмкіндік береді. Шешім сұрау (RFS) RFP-ға ұқсас, бірақ ашық және жалпылама. Бұл сатушыға немесе жеткізушіге өз шешімін немесе өнім мен қызмет комбинациясын білдіруде барлық RFx түрлерінің ең икемділігін береді. Тендер сұрау (RFT), сондай-ақ тендерге шақыру (ITT) ретінде де белгілі, көбінесе үкіметтер тарапынан қолданылады.