Кіріспе

Қытайда туған америкалық криминалист Генри Чанг Ю Ли (; 1938 жылдың 22 қарашасында туған) – қытайда туған америкалық криминалист. Ол Нью-Хейвен университетіне қатысты Генри К. Ли криминалистика ғылымдары институтын құрды. 2023 жылдың шілдесінде федералды сот Лидің екі жасөспірімді 30 жылға түрмеге қамауға жіберу үшін жасалған дәлелдерін жоғары қойғанын анықтады.

Ерте өмір және мансап

13 баланың 11-і болған Ли, Қытайдың Цзянсу провинциясындағы Ругао ауданында дүниеге келді және 1940 жылдардағы Қытай Азамат соғысының соңында Қытай Республикасының Тайваньына көшіп келді. Оның әкесі, отбасының қалған бөлігінен бөлек сапар шегіп жүрген кезде, 1949 жылдың 27 қаңтарында "Тайпинг" жолаушылар кемесінің құлауы салдарынан қаза тапты. Ли 1960 жылы Орталық полиция колледжін полиция әкімшілігі саласында бакалавр дәрежесімен бітірді. Ли Тайбэй полиция департаментінде жұмыс істеді, онда 22 жасында капитан шеніне көтерілді, бұл Тайвань тарихындағы ең жас капитан. Ол 1965 жылы әйелімен бірге Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады. 1972 жылы, білім алу үшін АҚШ-қа келгеннен кейін, ол Нью-Йорктегі Джон Джей қылмыстық әділет колледжінен сот-медицина ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Нью-Йорк университетінде ғылым және биохимияны оқыды және 1974 жылы магистр, ал 1975 жылы биохимиядан доктор ғылымы дәрежесін алды.

Мансап

Ли 2000 жылдан 2010 жылға дейін Коннектикут штаты полициясының бас эмеритусы, 1998 жылдан 2000 жылға дейін Коннектикут штатының қоғамдық қауіпсіздік комиссары, ал 1978 жылдан 2000 жылға дейін Коннектикут штатының бас криминалисі және мемлекеттік полицияның сот-медициналық зертханасының директоры қызметін атқарды. Ли truTV телеарнасында (бұрын Court TV) "Іздер: Доктор Генри Ли іс материалдары" телешоуының жүргізушісі болды. Ол Тайваньдағы KangXi Lai Le және Қытай Орталық теледидарындағы Voice және Beyond the Edge сияқты қытай теледидары мен онлайн бағдарламаларында да пайда болды. Оның өмірбаяны – "Доктор Генри Чанг Ю Лимен нағыз қылмыстық тәжірибелер" атты кітабын Калифорния штатының Роземид қаласындағы адвокат Дэниел Хонг Денг жазған.

Танымал істер

Ол ДжонБенет Рамсиді өлтіру, Хелле Крафтс ағаш кескішпен өлтіру (Коннектикут штатында құрбанның денесі табылмаған тұңғыш қылмыстық іс), О. Дж. Симпсон және Лейси Петерсонның істері, 9/11-нің сот-медициналық сараптамасы, Вашингтон, округ Колумбиядағы снайперлік оқ жару оқиғалары және Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандықты қайта тергеуге қатысты. Ли Тайвань президенті Чэн Шуй Бьян мен вице-президенті Аннет Луға қатысты 319 оқиғасын зерттеді. О. Дж. Симпсон ісінен кейін тәуелсіз прокурор Кеннет Старр Лиді 1993 жылдың 20 шілдесінде Форт Марси паркінде Ақ үйдің орынбасар кеңесшісі Винс Фостердің өліміне қатысты тергеуге қатысуға шақырды. Сондай-ақ, 1991 жылы Батыс Вирджиниядағы мотельде қайтыс болған журналист Дэнни Касолароның өлімі жөнінде де кеңес берді. Алғашқыда Ли полиция ұсынған дәлелдер өзіне-өзі қол жұмсауға сәйкес келеді деді. Бірнеше жылдан кейін, қонақүйден алынған қосымша мәліметтерге ие болғаннан кейін, Ли бұрынғы қорытындысын ресми түрде қайтарып алып, «қайта құру полиция ұсынған ақпараттың дәлдігіне байланысты» деді.

Ли Майкл Петерсонның ісі кезінде қорғаныс тарапынан қан тамшыларының сарапшысы ретінде кеңес берді. Петерсон – Солтүстік Каролинадан шыққан жазушы және саясаткер, ол 2003 жылы әйелі Кэтлин Петерсонды өлтірді деп айыпталды. 2007 жылы Ли 11 қыркүйек 2001 жылы түнде әйелін өлтірді деген айыппен сотталған Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі автосаудагер Кал Харристің алғашқы сотта прокуратураның сарапшы куәсі ретінде куәлік берді. Дене табылмағандықтан, мемлекеттік органдардың ең маңызды дәлелі үйдің гаражы мен ас үйінің қабырғаларындағы орташа жылдамдықтағы қан тамшылары болды. Ли қазылар алдында мұның жер бетінен төмен тұрған адамнан келген болуы мүмкін екенін айтты. Харрис сол сотта айыпты деп танылды, жаңа дәлелдер пайда болғаннан кейін қайта сотталды, бірақ апелляциялық сот шешімімен айыптамасы алынып тасталғаннан кейін төртінші сотта ақталды. 2008 жылы Ли Флорида штатының Орландо қаласында жоғалып кеткен кішкентай Кейли Энтониді іздеуге қатысты.

Фил Спектордың соты

2007 жылдың мамыр айында Жоғарғы сот судьясы Ларри Пол Фидлер Фил Спектордың кісі өлтіру ісі бойынша айтқан сөзінде, актриса Лана Кларксонның атылған жерінен бір дәлелді "Ли жасырған немесе жойған" деген қорытындыға келді. Ли бұл айыптаманы жоққа шығарды және "Фидлердің алдында куәлік бергенде, Спектордың қорғау тобының екі бұрынғы мүшесінің заң талап еткендей, прокурорларға берілмеген кішкентай ақ затты жинап алғаны туралы айыптауларына таңырқап, намыстанғанын" айтты. Оңтүстік Калифорния университетінің құқық профессоры Жан Розенблут судья Фидлердің шешімі "өте шектеулі" екенін айтты және судья Лидің куәлікте өтірік айтқаны немесе қасақана әрекет еткені туралы ешқандай қорытынды жасамағанын атап өтті. Лидің сөзінше, бір сүлгіде қан анықталған, бірақ ол оны толығымен тексермеген. Кейінгі тексерулерде қан табылмады. "The Daily Beast" Ли куәлік берген басқа да істерді зерттеді. 17 маусымда өткен баспасөз конференциясында Ли сүлгіні тексергенін айтып, қылмыс орнында қанды анықтау үшін химиялық сынақтар жүргізілгенін қосты. 2023 жылдың шілдесінде федералды сот Лидің Хеннинг Берч ісінде дәлелдерді жасағандығын анықтады. Ли алдағы азаматтық соттарда жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Хеннинг пен Берч қылмыстан ақталғанға дейін 30 жыл түрмеде отырды.

Жеке өмір

Ли Коннектикут штатында тұрады, ол 1962 жылы үйленген әйелі Маргарет Лимен, ол 2017 жылдың 1 тамызында қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Оның әйелі мұғалім болып жұмыс істеді, содан кейін Коннектикут штатының Вест-Хейвен қаласындағы АҚШ Ардагерлер істері министрлігінің медициналық орталығында зерттеуші болды. Ли 2018 жылдың 1 желтоқсанында Jiadi (Гонконг) Co., Yangzhou Jiadi Clothing Co., Ltd және Yangzhou Jiadi қарттарға күтім орталығының бас директоры Сяпин Цзянға қайта үйленді.