Кіріспе

Түрік үкіметінің барлау агенттігі, түрік ұйымы. Ұлттық барлау ұйымы (Millî İstihbarat Teşkilatı), түрікше MIT немесе MİT деп те белгілі, сондай-ақ халық арасында Ұйым (Teşkilat) деп аталады, ол ұлттық мүдделерге қатысты ақпарат жинаумен тапсырылған Түрік үкіметінің барлау агенттігі. Ол Түркияның тұтастығын, конституциялық тәртібін, мемлекеттік егемендігін, тәуелсіздігін, қауіпсіздігін және ұлттық қуатын құрайтын барлық элементтерге қарсы ішкі және сыртқы қатерлер туралы Президенттікке және Қарулы Күштерге ақпарат жинап, қажет болған жағдайда алдын алу шараларын қабылдайды. МИТ Президенттің басқаруында. Ол Түркияның шетелдегі дипломатиялық миссияларымен тығыз байланыс ұстайды.

Тарих

Ұйымның бұрынғы атауы Millî Emniyet Hizmetleri Teşkilatı (Ұлттық полиция қызметтері ұйымы) (МАХ) болды. 2023 жылдың 9 ақпанында Ұлттық барлау академиясы (NIA), түрік тілінде Milli İstihbarat Akademisi, құрылды және 2024 жылдың 6 қаңтарында қызметін бастады. Бұл МТИ құрамындағы мекеме, оның мақсаты – "барлау, қауіпсіздік және стратегия салаларында аспирантурадан кейінгі білім беру және ғылыми зерттеулер жүргізу".

Ұйымдастыру құрылымы

Ұйымды Түркия Президенті тағайындайтын Бас директор басқарады. Бас директор, әдетте, барлау және қауіпсіздік салаларында мол тәжірибесі бар, кәсіби барлау офицері болып табылады. Ұйым әртүрлі департаменттер мен бөлімшелерге бөлінген, олардың әрқайсысы барлау, терроризмге қарсы күрес және талдаудың нақты салаларына маманданған. Осы бөлімшелерге Терроризмге қарсы департамент, Сыртқы қатынастар департаменті, Сигналдық барлау департаменті және тағы да басқалары кіреді.

Түрік әскерімен байланысы

Шетелдік операциялардың бұрынғы директоры Явуз Атачтың сөзіне қарағанда, ұйымның әскери тарихы болғанымен, қазіргі кезде әскери қатысуы өте аз. 1990 жылы әскери қызметкерлердің үлесі 35% болса, 2007 жылы төменгі буын қызметкерлердің арасында бұл көрсеткіш 4,5% құрады. Ұйымның бұрынғы директоры Эмре Танер бұл практиканың енді қолданылмайтынын айтады, бұрын ұйымға негізінен қолданыстағы қызметкерлердің туыстары қабылданатын.

Міндеттер

МИТ Түркия Республикасының аумағына, халқына және тұтастығына, сондай-ақ өмір сүруіне, тәуелсіздігіне, қауіпсіздігіне және конституциялық тәртібі мен ұлттық билігін құрайтын барлық басқа да элементтерге қатысты ішкі және сыртқы көздерден келетін қазіргі және болашақ қауіп-қатерлер туралы барлау ақпаратын жинаумен айналысады. МИТ осы ақпаратты Президентке, Бас штаб бастығына, Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің Бас хатшысына және қажет болған жағдайда басқа да тиісті мемлекеттік органдарға жеткізеді. МИТ Түркиядағы қарсы барлау қызметіне жауапты. Заң бойынша, оған Республиканың қауіпсіздігіне қатысты барлау ақпаратын жинаудан басқа ешқандай міндет жүктелмейді және басқа қызмет саласына бағытталмайды. МИТ киберсоғыспен айналысады. Түркияның Ұлттық қорғаныс министрлігі киберқауіпсіздікті елдің құрлық, әуе, теңіз және ғарыштан кейінгі "бесінші шекарасы" деп есептейді. МИТ көбінесе HAVELSAN және Түркияның Ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесі сияқты компаниялар жасаған жергілікті киберқауіпсіздік шешімдерін пайдаланады.

Іс-шаралар

2014 жылы Түркия Парламентінің Ішкі істер комиссиясында МИТ-тің шетелде жұмыс істейтін бөлімшелері бар екендігі және 2473 адамның телефондарын тыңдап отырғаны, олардың көпшілігі "терроризм және тыңшылық қызметімен" байланысты екендігі анықталды. 2018 жылдың 5 сәуірінде Түркияның вице-премьері Бекир Боздағ МИТ-тің 18 түрлі елден FETÖ ұйымымен байланысы бар деген күдікпен 80 түрік азаматын ұстағанын мәлімдеді. Reuters агенттігінің хабарлауынша, 2020 жылдың 16 қазанында Түркияның барлау қызметі Біріккен Араб Әмірліктері (БАӘ) үшін шетелдік араб азаматтарына тыңшылық жасады деген күдікпен бір адамды ұстады. Түркияның ресми өкілдерінің сөзінше, ол БАӘ паспортымен емес, басқа елдің паспортымен Түркияға кірген. Ұсталған адам кінәсін мойындады және түрік билігі одан БАӘ-мен байланысын көрсететін "көптеген құжаттарды" алды, бірақ БАӘ тарапынан ешқандай реакция болмады. 2019 жылы Түркия БАӘ үшін араб азаматтарына тыңшылық жасады деген күдікпен екі адамды ұстады. Олардың біреуі Сауд Арабиясы журналисі Джамал Хашоггинің өлтірілуіне қатысы бар. 2022 жылы МИТ Стамбулда өткен Константин Ярошенко (Ресей) пен Тревор Рид (АҚШ) арасындағы тұтқын алмасуға қатысып, көмектесті.

Ангола

Түрік сот құжаттары Ұлттық барлау ұйымының Анголадағы түрік азаматтарын бақылағанын көрсетті. Бұл адамдар Гүлен қозғалысын қолдаушылар болған.

Мысыр

2017 жылдың 22 қарашасында Мысырдың бас прокуроры Түркияның тапсырысымен Мысырдың ұлттық мүдделеріне қарсы тыңшылық жасады деген күдікпен 29 адамды қамауға бұйрық берді, сондай-ақ олардың террористік ұйымға қосылғаны айтылды. Оларға сондай-ақ ақша жылыну, лицензиясыз шетелге телефон соғу және лицензиясыз валюта саудасы жасау тағылды. Бас барлау қызметінің тергеу қорытындысы бойынша, бұл топ телефон әңгімелерін жазып алып, «Мұсылман бауырластығын» Мысырға қайта билікке келтіру жоспары аясында түрік барлау қызметіне ақпарат жіберіп келген.

Габон

2018 жылдың наурыз айында МИТ Габондан Гүлен қозғалысының күдікті үш мүшесін алып, оларды Либревильден Анкараға жеке ұшақпен жеткізді.

Қырғызстан

МИТ 1999 жылғы 15 ақпанда Кенияда, Грек елшілігінен Найробидегі Джомо Кениата халықаралық әуежайына ауыстырылып бара жатқан Абдулла Өжаланды, ЦРУ-дың көмегімен тұтқындады деген хабар бар. Кейін ол Түркияға күштеп жеткізіліп, Имрали аралында сотқа тартылды. Сонымен қатар, МИТ 2018 жылғы 20 қарашада Кенияда ұрланған және Сомалиге әкетілген итальяндық азамат Сильвия Романоны құтқарып алды. 2021 жылғы 31 мамырда МИТ Кенияда Фетхулла Гүленнің туысы Селахаддин Гүленді тұтқындап, Түркияға жеткізді.

Ливия

2019 жылдың тамызында MIT Ұлттық келісім үкіметін қолдау мақсатында (БҰҰ мойындаған) Триполи астанасында жұмыс істеп жатқаны туралы есеп жарияланды. MIT қызметкерлері Ливияға түрік әскери бөлімдері жіберілгенге дейін келген. 2020 жылдың қыркүйегінде Түркияның Ливиядағы барлау қызметіне қатысты құжаттарды ашқаннан кейін бес түрік журналисі Түркияда түрмеге қамалды. Олардың үшеуі 2022 жылдың ақпан айында босатылды.

Судан

MIT және NISS бірлескен операциясы барысында, FETÖ-ның бас қаржыландырушысы деп күдіктелген адам ұсталды және Түркияға жеткізілді.

Америка Құрама Штаттары

2018 жылы АҚШ Әділет департаменті Камил Эким Альптекин мен Бижан Рафиекианды АҚШ-та Түркияның заңсыз агенттері ретінде әрекет еткені үшін айыптады. 2019 жылдың шілдесінде MIT қолдауымен түрік дипломаттары Түркия үкіметін сынағандарды кең ауқымда бақылап, тыңдап отырғаны туралы хабар тарады. Бақылауға алынған ұйымдардың ішінде Нью-Йорк, Вашингтон, Джорджия, Пенсильвания, Техас және Чикагода орналасқан мектептер, компаниялар, коммерциялық емес және қайырымдылық ұйымдары мен қоры бар еді.

Армения

2002 жылы Арменияның арнайы қызметтері Түркия ұлттық барлау қызметіне тыңшылық жасады деген айыппен Армения үкіметінің бір шенеунігін қамауға алды. Ол Түркия үшін тыңшылық жасағаны үшін сотталды және 10 жылға бас бостандығынан айырылды.

Әзірбайжан

2018 жылы МИТ Әзірбайжанда ФЕТӨ мүшесін қамап алып, Түркияға жеткізді. Ол Әзірбайжанда ФЕТӨ ұйымы басқаратын мектепте мұғалім болып жұмыс істеген.

Грузия

Жарнамаланған жаңалықтарға сәйкес, түрік контртерроризм бөлімінің және түрік елшілігіне бекітілген MIT қызметкерлері FETÖ байланысты ұйымдар мен қоғамдық қорларға қарсы ірі көлемді тыңшылық науқаны жүргізген.

Ирак

2017 жылдың тамызында Күрдстан қауымдастықтары одағы Ирактың Сулеймания қаласында екі түрік азаматы ұсталғанын мәлімдеді; күрд тобы тұтқындалған екі адамның да MIT үшін жұмыс істегенін айтты. Ұсталған екі түрік азаматының Курдистан жұмысшы партиясының (ПКК) жоғары лауазымды тұлғасын өлтіруді жоспарлағаны хабарланды. 2018 жылдың тамызында ПКК басшысы Исмаил Өзден және Синджар қарсылық бірліктерінің (YBŞ) тағы 4 жауынгері Синджарда түрік әуе шабуылында қаза тапты. Түрік қарулы күштері бұл операцияны MIT-пен бірлесіп жүргізді. 2019 жылдың сәуір айында 4 ПКК жауынгері Ирактың Синджар тауында ұсталып, MIT және Түркия қарулы күштерінің бірлескен операциясы аясында Түркияға жеткізілді. 2019 жылдың маусым айында Дияр Ғариб Мұхамед – ПКК Орталық комитетінің жеті мүшесінің бірі қаза тапты. Түркияның F-16 ұшағы оның көлігін Ирактың солтүстігіндегі Қандилдің Кортек Бенд аймағында, Ұлттық барлау ұйымы (MIT) ұсынған ақпарат көмегімен атқылады. 2019 жылдың тамызында 4 ПКК жауынгері Ирактың солтүстігіндегі Қандил аймағында MIT-пен бірлескен операцияда түрік әскери ұшағының әуе шабуылынан қаза тапты. 2019 жылдың қыркүйек айында Ирактың солтүстігіндегі Гара аймағында MIT пен түрік әскери ұшақтары бірлесіп жүргізген әуе шабуылында 3 ПКК жауынгері қаза тапты. Сол айда MIT Түркия қарулы күштерімен бірлесіп, Солтүстік Ирактың Қандил аймағында бірлескен операцияда ПКК-ның жоғары лауазымды әйел мүшесін және оның жүргізушісін бейтараптандырды.

Малайзия

Малайзияда түрік мұғалімі 2016 жылы Куала-Лумпур қаласынан Гүлен қозғалысымен байланысы бар деген күдікпен ұрланды. Хабарларға сәйкес, ол Анкарада сотқа дейінгі қамауда ұсталған кезінде ұрып-сапалауға, азаптауға, өліммен қорқытуға және жасалған өлім-жәбірлерге ұшырады. 2019 жылдың тамызында МИТ арнайы операция жүргізіп, FETÖ-нің Малайзиядағы жетекшісін ұстап, Түркияға жеткізді. Бұл адам бірнеше елде террористік ұйымның қызметіне қатысқандығы айыбымен Түркия тарапынан іздестіріліп жатқан.

Моңғолия

2018 жылдың шілдесінде Гүленшіл қозғалысына байланысы бар түрік мұғалімі Моңғолия астанасынан ұрланып, қаланың әуежайына жеткізілді. Түрік әуе күштеріне тиесілі ұшақты уақытша тоқтату арқылы ол босатылды.

Мьянма

Түркия сот құжаттары Мьянмадағы Гүлен жақтастары болған түрік азаматтарының бақылауда екенін көрсетті.

Пәкістан

2017 жылдың қыркүйек айында МИТ, ИСИ және Пәкістанның Пәнжаб полициясының бірлескен операциясы барысында танымал түрік педагогы мен оның отбасы қамауға алынып, Түркияға жеткізілді. Ол Пәкістандағы FETÖ ұйымымен байланысты білім беру қорының вице-президенті қызметін атқарған.

Сирия

2011 жылы Сирияда азаматтық соғыс басталғаннан кейін бірнеше НАТО елдерінің барлау қызметтері Сирия-Түркия шекарасы маңында МИТ үйлестіруімен жұмыс істей бастады. Түрік тарапында операция жүргізген кезде барлық бастамалар алдымен МИТ-тің келісімінен өтуі керек еді. 2014 жылы Түркиядағы Ұлттық барлау ұйымына қатысты аңыз МИТ-тің Сириядағы сириялық оппозицияға қару-жарақ жеткізудегі рөлін ашты. Осы мәміленің құпиясын ашқан түрік журналистері түрік соттары тарапынан тыңшылық жасау және "мемлекеттік құпияны жария ету" айыптарымен қуылды. Журналистердің бірі: «Түркиядан конвой жібергендер қару-жарақ «Ислам мемлекетінің қолына түсетінін» білген» деді. Түрік армиясының кейбір офицерлері, МИТ-тің қару-жарағы бар жүк көліктерін ұстағандары үшін тыңшылыққа қатысты айыптамаларға тап болды. Түркияның «Джумхуриет» газеті МИТ-ке тиесілі жүк көліктерде Сирияға жіберілген қару-жарақ бөліктерін қауіпсіздік күштерінің тапқандығын көрсеткен видеожазбаны жариялады. 2020 жылдың желтоқсан айында түрік соты 2014 жылы МИТ жүк көліктерін тоқтатуға қатысқан 27 адамды түрмеге қамады. 2014 жылдың қазан айында Мысырдың ресми өкілі МИТ-тің ИГИЛ-ге спутниктік суреттер және басқа да маңызды деректермен көмектесіп жатқанын мәлімдеді. 2014 жылдың қазан айында Press TV журналисі Серена Шим, жұмыс берушілері мен ата-анасы күдікпен қараған жағдайда, Суруч қаласында ауыр көлікпен соқтығысып қаза тапты. Шимнің көлік апатына ұшыраған күні Кобани қаласын қоршау кезінде Түркияның Ирак және Левант ислам мемлекетіне қатысты ұстанымы туралы хабарлағаннан кейін МИТ оны қорқытқан және тыңшылық жасады деп айыптаған еді. Сондай-ақ ол Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы мен үкіметтік емес ұйымдарға тиесілі жүк көліктермен Түркия шекарасы арқылы Сирияға өтіп бара жатқан ИДИЛ жауынгерлерінің суреттерін алғанын айтты. 2016 жылдың 18 наурызында Ресейдің БҰҰ елшісі Виталий Чуркин БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне хат жолдап, үш үкіметтік емес ұйым – Бесар қоры, Изиликдер қоры және Адам құқықтары мен бостандықтары қоры (IHH) МИТ атынан Сириядағы экстремистерге қару-жарақ пен жабдықтар жеткізгенін мәлімдеді. 2018 жылы өткен сұхбатында Түркияның бұрынғы ұлттық полициясының өкілі Ахмет Яйла МИТ Түркияның IHH ұйымын исламшыл террористерді қаруландыру үшін делдал ретінде пайдаланғанын айтты. 2016 жылы Сириядағы түрікмен бүлікшіл тобының командирлерінің бірі Хани әл-Мулла қаза тапты. Түрік барлау қызметінің және Түркия қолдауындағы бүлікшілердің қатысы болуы мүмкін деген күдік туды. МИТ Түркияның Африндегі әскери операциясында белсенді рөл атқарды, соның ішінде Сирия Ұлттық Армиясын үйлестіру және басқару, сондай-ақ Түркия Әуе күштерінің әуе шабуылдары үшін нысаналарды анықтауда барлау қызметін ұйымдастырды және шабуылдан кейінгі бағалау жүргізді. 2019 жылы жарияланған құжаттарға сәйкес, МИТ 2015 жылы автобустармен Сирияға оқ-дәрі мен жауынгерлерді жасырын түрде тасымалдаған. 2019 жылдың мамыр айында Сирияның әскери барлау басқармасының өкілдері Түркияның МИТ барлау қызметінің өкілдерімен, оның ішінде МИТ басшысы Хакан Фиданмен кездесті, Сирия мен Түркия үкіметтері арасындағы қарым-қатынасқа қарамастан. Түркияның биліктегі Әділет және даму партиясы (АҚП) кездесудің Сирия мен Түркия арасындағы қақтығысты болдырмау мақсатында өткізілгенін мәлімдеді. АҚП өкілі Өмер Челик кездесуді қорғап, «Біздің барлау қызметтеріміз және даладағы біздің өкілдеріміз қандай да бір гуманитарлық апаттардың алдын алу үшін немесе қандай да бір қажеттіліктерге байланысты кез келген уақытта кез келген кездесу өткізе алады» деді. 2020 жылы Еуропалық Одақтың Паналық агенттігі Сириядағы көптеген қарулы оппозициялық топтар МИТ және Түркия Қорғаныс министрлігінің толық бақылауында екенін хабарлады.

Австрия

2017 жылы Питер Пилц Түркияның ATIB (Avusturya Türkiye İslam Birliği – Austria Turkey Islamic Foundation) және басқа да түрік ұйымдары арқылы жұмыс істейтін агенттерінің қызметі туралы есеп жариялады. ATIB – елдегі 63 мешіттің діни істерін басқаруға жауапты Диянет ұйымының бөлімшесі. Пилцтің веб-сайтына түрік хакерлерінен DDoS шабуыл жасалды, ал ол есепті жариялағанда күшті қауіпсіздік шаралары сақталды. Есепте Түркияның Австриядағы оппозиция мен Гүленнің жақтастарын бақылайтын 200 хабаршыдан тұратын құпия желісі бар екені айтылды. 2020 жылдың қыркүйегінде түрік тыңшысы ұсталды және кінәсін мойындады. Австрияның ішкі істер министрі Түркияның құпия қызметі Австрия азаматтарын жұмысқа алуға тырысқаны туралы ақпарат бар екенін, ал Europol және Еуропалық Кеңес хабардар етілгенін мәлімдеді. Түркия бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2020 жылдың қазан айында түрік тыңшысы Австрия полициясына өзі табыс етіп, МИТ-тің Австрия саясаткерлері Айгүл Бериван Аслан мен Питер Пилцке шабуыл жасау жоспарлары бар екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ бұрын жалған куәлік беруге мәжбүр болғанын, нәтижесінде АҚШ-тың Стамбулдағы консулдығының қызметкері Метін Топуз кінәлі деп табылғанын айтты. Түркия бұл айыптауларды жоққа шығарды.

Чехия

Сот құжаттары Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанды сынағандардың Чехияда бақыланып отырғанын көрсетті.

Франция

МИТ 2013 жылы Парижде үш РПК белсендісін өлтіруге кінәлі деп танылды. 2016 жылы Бундестагтың барлау комитетінің мүшелері түрік текті немістерге Түркияның МИТ тыңшылық агенттігінің хабаршылары мен қызметкерлері тарапынан қысым көрсетіліп жатыр деген хабарларға байланысты неміс үкіметінен жауап талап етті. Түркияда "неміс түркілеріне" қысым көрсету үшін 6000 хабаршы және МИТ қызметкерлері бар екені хабарланды. Ханс Кристиан Стробеле Түркияның МИТ агенттігінің Германиядағы "жасырын әрекеттерінің" "сенімсіз" деңгейде екенін айтты. Эрих Шмидт Эйнбумның сөзіне сүйенсек, тіпті бұрынғы коммунистік Шығыс Германияның құпия полициясы Штази де бұрынғы Батыс Германияда осындай үлкен "агенттер армиясын" басқара алмады: "Бұл тек ақпарат жинау туралы ғана емес, сонымен қатар тыңшылық қызметінің репрессиясы туралы да мәселе". 2016 жылдың желтоқсан айында Германияда он жылдан бері тұратын 31 жастағы түрік азаматы Гамбургте тыңшылық әрекеттеріне және түрік қауіпсіздік қызметінің тапсырысымен екі танымал күрдті өлтіруді жоспарлағаны күдігімен ұсталды. 2017 жылдың 30 наурызында Ішкі істер министрі Томас де Майзиер бұл әрекет түрік-неміс қарым-қатынасына салмақ салу мақсатында жасалған болуы мүмкін деген күдік білдірді – "бізді қандай да бір жолмен қаузату". 300 адамның арасында Мишель Мюнтеферинг сияқты саясаткерлердің де бар екені белгілі болғанда, алаңдаушылық одан әрі күшейді. 2017 жылдың маусым айында жаңалықтарда хабарланғандай, түрік тыңшылығы қорғаныс, ішкі және сыртқы саясатпен айналысатын Бундестаг мүшелері туралы ақпаратты жинап келген. Бундестаг өкілі агенттіктің "жақындағы апталарда" неміс депутаттарымен "қауіпсіздік" мәселелерін талқылау үшін кездескенін растады, өйткені "Бундестаг мүшелерін қорғау БКА-ның заңдық міндеті". 2017 жылдың қазан айында неміс баспасөзінің хабарлауынша, Германияның көші-қон органдарында жұмыс істейтін лауазымды тұлғалар түрік пана іздеушілері туралы ақпаратты Түркияға жіберіп отырған. Көп жағдайда тіпті олардың орналасқан жерлері де ашылып, қауіпсіздік мақсатында оның отбасыларына жасырын сақталған. Бұл оқиғалар түрік тыңшыларының неміс билігіне еніп кеткенін көрсетті. Сонымен қатар, Герберт Рюль, Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия штатының ішкі істер министрі, мемлекеттік парламентке Осман Германияның түрік-неміс ұйымының МИТ-пен жұмыс істейтінін мәлімдеген есеп ұсынды. Ұйым бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2018 жылдың шілдесінде Германия ұйымдасқан қылмысқа қатысы бар және қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіретініне байланысты ұйымды тыйым салды. 2021 жылдың қазан айында Германия билігі Түркия атынан тыңшылық үшін Дюссельдорфтағы қонақүйден түрік азаматын ұстады. Полиция тапанша, оқ-дәрі және Гүленнің жақтастарының тізімін тапты.

Грекия

2011 жылдың желтоқсан айында түрік газеті "Биргун" Түркияның бұрынғы премьер-министрі Месут Йылмаздың 1990 жылдары Грекияда болған бірнеше ірі орман өрттерінің артында Түркияның тұрғанын айтқан сұхбатын жариялады. Кейін Йылмаз бұл мәлімдемелерді жоққа шығарып, газет оны қате түсіргенін, ал ол шын мәнінде Түркияның орман өрттеріне Грекияның қатысы туралы негізсіз хабарларға сілтеме жасағанын айтты. Сонымен қатар, Грекияның бұрынғы барлау қызметінің басшысы, олардың ақпаратына сәйкес, түрік агенттіктердің 1990 жылдары өрттерге қатысқандығын, бірақ оны дәлелдей алмағанын мәлімдеді. Ол Түркиядағы агенттерінен түрік агенттері немесе басқа біреулер грек аралдарындағы орман өрттеріне қатысқандығы туралы ақпарат алғандарын айтты. 2013 жылдың тамызында грек полициясы Хиос аралында Түркия үшін тыңшылық жасады деген күдікпен неміс азаматын ұстады. Полиция оның қасында камералар, ноутбуктер, карталар, камерасы бар көзілдірік және аты-жөні белгісіз адамға жіберген электрондық хат табылғанын хабарлады. Ол аралдағы әскери нысандар мен казармаларды түсіргенін және осы тапсырмалар үшін бес адамға, оларды түрік азаматтары деп есептеген, әрқайсысы үшін 1500 еуроға дейін төленгенін мойындады. Грек билігі бұл адамдардың түрік құпия қызметіне жұмыс істегеніне күдіктенді. 2014 жылдың қазан айында грек полициясы Кос аралында Германия азаматын аралдағы маңызды нысандарды суретке түсіргені үшін ұстады. Ол MIT үшін тыңшылық жасағанын мойындады және 2011 жылы жұмысқа алынғанын айтты. Оған айына 2000 еуро төленді және ақша Германиядағы банк шоттарына аударылды. Сондай-ақ, ол Грекияда тұратын көптеген еуропалық зейнеткерлердің бірі екенін және оларды Түркия Грекияға қарсы тыңшылық үшін жалдағанын мәлімдеді. 2016 жылдың маусым айында Түркияның Трабзон провинциясындағы барлау қызметкері, олардың агенттігі провинцияға келген грек туристерін бақылағанын мойындады. Көптеген гректер Трабзонға және тарихи грек православиелік Сумела монастырына барады. 2017 жылдың ақпан айында "Kathimerini" газеті Түркияның Ұлттық барлау ұйымы Еуропалық Одақтың зейнеткерлерін Грекиядағы әскери базалар, әуежайлар және электр станциялары сияқты маңызды нысандарды тыңшылық ету үшін жалдап жатыр деген хабарлама жариялады. 2020 жылдың сәуірінде Гүленге байланысты "Nordic Monitor" басылымы жариялаған құжатта Түркияның барлау қызметі Эрдоған басшылығымен қудаланғандар туралы ақпаратты табу үшін Грекиядағы босқындар мен мигранттарды тыңшылыққа алғаны айтылды. 2020 жылдың тамызында көптеген құжаттар MIT, түрік елшілігі және түрік консулдықтарының Грекияда түрік пана тілеушілеріне қарсы заңсыз ақпарат жинау және бақылау жұмыстарын жүргізгенін көрсетті. 2020 жылдың желтоқсанында грек билігі Родос аралында екі грек мұсылманын тыңшылық жасады деген айыппен ұстады. Бірі Родостағы түрік консулдық басқармасында, екіншісі Родосты Кастелоризомен байланыстыратын жолаушылар кемесінде жұмыс істеді.

Қазақстан

2018 жылдың наурызында Косоводан алты түрік азаматы Түркияның барлау қызметі тарапынан ұсталды және Гүлен қозғалысы қаржылаған мектептермен байланысы болды деген айыппен Түркияға әкелінді. Түркия президенті Тайип Ердоған Стамбулда жақтастарымен және партия мүшелерімен сөйлескен сөзінде: "Біздің Ұлттық барлау қызметі Косово операциясы кезінде Балқандағы Гүлен желісінің ең жоғары лауазымды алты мүшесін ұстады" деді.

Литва

МИТ-тің кибержұмысы Литвадағы ByLock серверін бұзып, тіркелген барлық IP-адрестерді Анкарадағы бас кеңсеге жіберді. МИТ бұл операцияны 2015 жылдың желтоқсаны мен 2016 жылдың қаңтарында аяқтады, ByLock өзінің жұмысын тоқтатудан бұрын. Bylock – қауіпсіз байланыс қолданбасы болған және түрік билігі оның Гүлен қозғалысының мүшелері үшін ғана арналғанын санайды.

Молдова

2018 жылы түрік және молдавандық барлау қызметтері Молдавиядағы жеке білім беру мекемелерінің желісінде жұмыс істейтін кемінде алты түрік азаматын ұстады. Олардың барлығы Фетхулла Гүленге жақын деп саналатын "Горизонт" түрік лицейінің мұғалімдері немесе оқушылары болды.

Норвегия

Гүленмен байланысты Стокгольмдегі Әзілдік орталық Түркия үкіметімен байланысты норвегиялық исламдық діни ұйымдарды Норвегиядағы Гүлен қозғалысына жатады деп саналатын түріктердің заңсыз жеке басын анықтау және барлау жұмыстарын жүргізуде деп айыптады.

Сербия

2015 жылы Мэттью Эйд Түркиядан келген тыңшылар Сербияда ең активті болып жұмыс істеп жатқанын хабарлады. Түркия босниялықтардың Рашка аймағын бөліп алу қозғалысын ұйымдастырып, қаржылай қолдау көрсетуде.

Швеция

Гюленге байланысты Стокгольмдегі "Азаттық орталығының" мәлімдемесіне сәйкес, Швецияда оппозициялық айналымдарға қарсы заңсыз барлау және заңсыз "карта жасау" бойынша тергеу басталды.

Швейцария

Парламент мүшесі Алекс Купрехт үкімет түрік агенттерінің диссиденттерге қарсы тыңшылық және басқа да заңсыз қызметтері бойынша қылмыстық іс қозғау мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлады. Сондай-ақ, Түркияны сынаған ғалымдарға да тыңшылық жасалған. Сол айда Швейцарияның сыртқы істер министрі Түркияны Швейцарияда тұратын түрік азаматтарына заңсыз тыңшылық жасаудан ескертті. 2017 жылдың сәуір айында түрік тегі бар швейцариялық полиция қызметкері түрік үкіметі үшін тыңшылық жасады деген күдікпен қамауға алынды.

Түркия

1971 жылғы түрік әскери меморандумы кезінде МИТ премьер-министр Сүлеймен Демирелге төңкеріс жоспарлары туралы хабарламады және төңкеріс күні премьер-министрдің отставкаға кетуін талап етті. 1980 жылғы түрік мемлекеттік төңкерісі кезінде "Туы операциясы" (Bayrak Harekâtı) жоспарлары МИТ ұшағы арқылы әскери бөлімшелерге жеткізілді. Агенттік тағы да премьер-министрге хабарламады, тіпті заң бойынша ол оның бағынысында болса да, себебі бұл төңкерістің бір бөлігі болды. 2022 жылдың ақпан айында МИТ түрік қару-жарақ сатушысы және түрік қарулы күштерінің бұрынғы арнайы күштер капитаны Нури Бозкирді ұстап, құпия түрде елден шығарды. Ол Сирия мен Ливиядағы содырларға түрік қаруын жеткізуді әшкерелеген болатын. Бозкир Украинада саяси баспана сұрады, ал Түркия 2002 жылы түрік ғалымы Нечип Хаблемитоғлуды өлтіруде күдіктелгені үшін оны ұстауға шақырып, Интерполдың қызыл жарғысын жариялады. Бозкир бұл қылмысқа қатысы бар екенін жоққа шығарды.

Ұлыбритания

1994 жылы ПКК-мен және Лондонның солтүстік астыртпа әлемімен байланысы бар күрд Мехмет Кайгизиз Ислингтондағы кафеде атып өлтірілді. Оның кісі өлтіру ісі ашылмады, сол кезде бұл қылмыс есірткіге байланысты деп есептелді, бірақ 2016 жылы жаңа құжаттар оның кісі өлтіруіне MIT-тің тапсырыс бергенін көрсетеді. 2018 жылы Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанға қарсы болған түрік НБА ойыншысы Энес Кантер Нью-Йорк Никс командасына Лондонға бірге сапарламаса екенін хабарлады, себебі ол ондағы сапар өміріне қауіпті болады деп санады. Журналист оған Лондонға сапар жасау қауіпті деп ойлайсыз ба деп сұрағанда, ол: "Олардың онда көп шпиондары бар. Мен оңай өлтірілуім мүмкін. Бұл өте жаман жағдайға айналады" деді.

Австралия

Австралия мешіттерінде уағыз айтатын түрік имамдарына Фетхулла Гүленді қолдайтындарды бақылауға нұсқау берілді. Түрік барлау қызметінің Австралиядағы заңсыз бақылау, ақпарат жинау және қадағалау әрекеттері 2020 жылы құпия құжаттар арқылы жарияланды.

Куәлік беруге рұқсат

Сотта куәлік беру тек МИТ директорының рұқсатымен және оның қатысуымен ғана мүмкін. №2937 заңның 29-бабына сәйкес, МИТ қызметкерлері мемлекеттік құпияға қатысты куәлік берген жағдайда, МИТ-тің қосымша рұқсатынсыз оны беруге құқылы емес.

Мұражай

Ұйымға жабық түрдегі тыңшылық мұражайы тиесілі, онда түрлі тыңшылық құрал-жабдықтары бар, ол 2013 жылдың қазан айында бір рет көрсетілген.

Көлік құралдары

ҰшақтарБепілотты ұшақ құралдарыTAI AnkaUCAVAnka IЭлектрондық соғыс және барлау үшін жасалған ҰҚК, Ұлттық барлау ұйымына арналған. Электрондық соғыс және барлау жүйелерімен (ELINT және COMINT) жабдықталған. Bayraktar TB2UCAVTB2Baykar Bayraktar AkıncıUCAVAkinciКемелерAda класты корветБарлау жинауға арналған кеме. Суретке түсірілген корвет – Ада класындағы ұқсас кеме. TCG Ufuk (A 591)2022 жылдың 14 қаңтарында тапсырылды. Жалпы ұзындығы 99,5 метр, ең үлкен ені 14,4 метр, суыру салмағы 2400 тонна, су ағыны 3,6 метр. Онда 10 тонналық тікұшақты орналастыруға арналған ангар мен тікұшақ алаңы бар. ҒарышСпутниктерБолашақ жоспарТыңшы спутнигіТүрік билігінің мәлімдемесіне сәйкес, MIT-тің келесі жоспары – тыңшы спутнигін құру.