Кіріспе

Шотландия үкіметінің бас заң қызметкері, Корольдік адвокаты (Мораир Таграид), Шотландия үкіметінің және Шотландиядағы Корольдіктің азаматтық және қылмыстық істер бойынша, Шотландия Парламентінің құзыретіне жататын мәселелердегі басты заң кеңесшісі болып табылады. Лорд-адвокат үкіметтің міндеттері, саясаты, заңнамасы бойынша заң кеңесін береді, сондай-ақ үкімет ұсынған кез келген ұсыныстың заңдық салдары туралы кеңес береді. Лорд-адвокат Шотландия үкіметіне берілетін барлық заң кеңесіне жауапты. Лорд-адвокат Корольдік кеңсесі мен Прокурорлық қызметтің (Procurator Fiscal Service) министрлік басшысы болып табылады, сондықтан Шотландияның бас прокуроры болып есептеледі, барлық қылмыстық істер Корольдік кеңсесі мен Прокурорлық қызмет арқылы Лорд-адвокат атынан, монарх атынан жүргізіледі. Лорд-адвокат Шотландиядағы қылмыстық іс жүргізу жүйелерінің басшысы және Шотландия аумағында болған кенеттен, күмәнді, жазатайым және түсініксіз өлімдерді тергеуге жауапты. Ол Шотландияның Ұлы мемлекеттік лауазымдарының бірі. Қазіргі Лорд-адвокат – Дороти Бэйн KC, оны 2021 жылдың маусым айында бірінші министр Никола Стерджен ұсынған. Лорд-адвокат Шотландия Парламентімен келісілген Шотландияның бірінші министрінің ұсынысы бойынша монарх тағайындайды.

Тарих

Патшаның адвокаты лауазымы ежелгі заманнан бері келе жатыр. Алғашқы ресми Лорд Адвокат 1483 жылы аталған Монгриннанның сэр Джон Росс болды. Сол кезде бұл лауазым иесі көбінесе "Корольдің адвокаты" деп аталатын, ал "Лорд Адвокат" термині 1573 жылға дейін қолданылмады. 1707 жылдан 1998 жылға дейін Лорд Адвокат Шотландияның азаматтық және қылмыстық мәселелері бойынша Ұлыбритания үкіметі мен Тажға бас заң кеңесшісі болып қызмет етті. 1998 жылғы Шотландия заңы Шотландия Парламентіне көптеген ішкі мәселелерді беруге дейін. Қазіргі таңда, Шотландия заңнамасы бойынша Корольдік үкіметіне Шотландияның бас адвокаты кеңес береді. Лорд Адвокат Адвокаттар факультетінің басшысы емес; бұл лауазым Адвокаттар факультетінің деканына жүктеледі.

Үкімет құрамына кіретін

1999 жылы өкілеттік беруге дейін барлық Лорд-адвокаттар, дәстүр бойынша, Үкімет атынан сөйлеу үшін Өкілдер палатасының немесе Лордтар палатасының мүшелері болған. Егер олар екі палатаның біріне де мүше болмаса, тағайындалған кезде өмір бойына теңдес атағы берілетін. Өкілеттік беруден кейін Шотландияның Лорд-адвокаты мен Бас прокуроры Шотландия Парламентіне мүше болмаса да, лауазымы бойынша қатысып, сөйлеуге құқылы. 1999 жылдан 2007 жылға дейін Лорд-адвокат Шотландия Кабинетінің апталық отырыстарына қатысқан. Бірақ 2007 жылғы сайлаудан кейін жаңа Бірінші министр Алекс Салмонд Лорд-адвокат енді Шотландия Кабинетіне қатыспайтынын шешті, бұл лауазымды "саяси тартысқа түсірмеуді" көздегенін мәлімдеді.

Postlord адвокаты

Сот алқасының сенаторларына тағайындамалар бұрын Лорд-адвокаттың ұсынысы бойынша жүзеге асырылатын. 1842 және 1967 жылдар аралығындағы әрбір Лорд-адвокат кейіннен, қызметтен шыққаннан кейін немесе одан кешікпей сотқа тағайындалды. Көптеген лорд-адвокаттар шындығында Сессия сотының лорд-президенті немесе лорд-судьялық клеркі лауазымына өзіндік ұсыну жасады.

Корольдік кеңсе және Прокуратураның салық қызметі

Корольдік кеңсесі мен прокурорлық қызмет Шотландияның Лорд-адвокаты және Шотландияның солицитор-генералы басқарады, және Шотландиядағы мемлекеттік айыптау органы болып табылады. Ол сонымен қатар, ортақ құқық жүйесіндегі сот-медициналық сарапшының функцияларына ұқсас функцияларды да атқарады. Корольдік кеңсе құрамында Лорд-адвокаттың заңдық хатшылығы бар.

Корольдік агент

Корольдік агент – Лорд-адвокаттың қылмыстық істер жөніндегі бас заң кеңесшісі. Ол сонымен қатар департаменттің бас директоры және Лорд-адвокат өзінің ведомствосын өкілдік ететін барлық сот процесінде адвокат қызметін атқарады. Олар Корольдік кеңесшілеріне, прокурорларға, шериф кеңселерінің қызметкерлеріне және басқа да мемлекеттік қызметкерлерге басшылық ету үшін жалпы нұсқаулар береді; Корольдік кеңесшілерінен прокурорларға қудалау туралы нұсқауларды жібереді; Әділет хатшысымен кеңесе отырып, Жоғары соттың отырыстарын ұйымдастырады. Эдинбургтағы Жоғары соттағы сот отырыстары кезінде олар нұсқаушы адвокат ретінде қатысады. Оларға басқа да жоғары деңгейдегі заңгерлер, басқарушылар және әкімшілік қызметкерлер көмек көрсетеді. Корольдік агент сондай-ақ Корольдің және Лорд қазынашының есте сақтаушысы лауазымын да атқарады.