Кіріспе

Бразилиялық коммерциялық теледидар желісі Sistema Brasileiro de Televisão (; SBT ˈɛsi ˈbe ˈte; "Бразилиялық теледидар жүйесі") – 1981 жылғы 19 тамызда кәсіпкер және тележүргізуші Сильвио Сантос құрған бразилиялық теледидар желісі. Компания Бразилия Федералдық Үкіметі екі жаңа желі құру бойынша ашық тендер жариялағаннан кейін құрылды, олар таратылған Tupi және Excelsior желілерінің күші жойылған концессияларынан жасалған. SBT концессиялық келісімге қол қойылған күні құрылды, ал осы оқиға желі арқылы тікелей эфирде көрсетілді, сондықтан бұл оның алғашқы бағдарламасы болды. SBT құрамына кіретін төрт станцияның концессиясын алғанға дейін, Grupo Silvio Santos 1976 жылдан бері TVS Rio de Janeiro (қазіргі SBT Rio) деп аталатын Рио-де-Жанейро қаласының 11-арнасының концессиясына ие болды, бұл SBT-ны құрудың маңызды қадамы болды. 2018 жылғы сәуір айында SBT Бразилиядағы ең көп тамашаланған екінші телеарна болды, Globo арнасынан кейін. Желі өзінің барлық тарихы бойында көрермендер рейтингінде жоғары орындарда болды, тек 2007-2014 жылдар аралығында Record желісі оның орнын басып алғанда ғана емес. SBT Бразилия аумағындағы 114 теледидар станциясына (өз және серіктес станциялар) ие, сонымен қатар ақылы теледидар операторлары (кабельдік және спутниктік), спутниктік қабылдағыштар арқылы тегін эфирлік сигнал, мобильді қосымшалары (Android, iOS және Windows), смарт-теледидарларға арналған қосымшалар және веб-сайты арқылы қолжетімді. Сондай-ақ, оның веб-сайтында бағдарламалары тегін сұраныс бойынша бейне түрінде қолжетімді, 2010 жылдан бері YouTube видеохостингінен де қолжетімді. 2017 жылғы наурыз айында YouTube-тағы SBT-ның 43 арнасы 20 миллион жазылушыны және 70 миллиард минут көруді жинады. SBT әртүрлі тележанрларда бағдарламалар көрсетеді, ал оның өндірісі көбінесе ойын-сауықпен байланысты. Бұл Бразилияда балалар бағдарламаларын эфирге шығаратын жалғыз коммерциялық телеарна, тіпті The Walt Disney Company компаниясымен серіктестік орнатты, оның аясында компания желіге күн сайын екі сағаттық бағдарлама ұсынады. Желіде жаңалықтарға да орын бар, ол күнделікті үш жаңалықтар шығарылымын, апталық жаңалықтар бағдарламасын және апталық жаңалықтарды эфирге шығарады. Желі CDT da Anhanguera теледидар кешеніне ие, ол Родовия Анхангуера тас жолының 18-шақырымында, Сан-Паулу штатындағы Осаско қаласында орналасқан және 231 мың шаршы метрді алып жатыр. Бұл Латын Америкасындағы үшінші ірі теледидар кешені болып табылады, ол тек Мексикадағы TV Azteca студиясынан және Estúdios Globo студиясынан ғана кіші.

ТБК алдында

1950 жылы Сан-Паулудағы Rede Tupi 4-арнасы жұмысын бастады. 1962 жылы (алғашқы телебағдарламасын бастаған кезде) Сильвио Сантос 1965 жылдан бастап Tupi, TV Paulista және Rede Globo телеарналарында өз бағдарламаларын шығарды. Ұзақ өтпей ол жеке телеарна ашуды жоспарлай бастады. Оның өндіріс компаниясы Estudios Silvio Santos Cinema e Televisao, Tupi, Globo және (1972 жылдан бастап) Record телеарналарында сәттілікке жетті (сол кезде компания акцияларының жартысына ие болды). 1976 жылы, әзілкеш және досы Мануэль де Нобреганың көмегімен (Реде Глобода шоуы болған және Baú da Felicidade құрамына кірген), Сантос жеке станциясы үшін лицензия алды: Рио-де-Жанейроның 11-арнасы, ол "TV Studios" немесе "TVS" деп аталды. Іске қосылғаннан кейін көп ұзамай, флагмандық бағдарламасы (жексенбі күндері көрсетілетін Programa Silvio Santos) және апта ішіндегі кешкі Silvio Santos Diferente бағдарламалары эфирге шыға бастады (Сантос сол жылы Globo-дан кетті). Желі қала тұрғындарынан қолдау алып, Глобо, Тупи, Bandeirantes және TV Rio (қалалық желі, TV Record-пен және TVS-пен байланысты) арналарына балама іздеген тұрғындардың сұранысына қанағаттандырып, тағы да көп бағдарламалар іске қосылды. Жаңа арна 1976 жылдың 14 мамырында алтын шеңбер логотипімен, ішінде алтын түспен жазылған 11 санымен дебют жасады, ол арнаның алғашқы Scanimate идентификаторларында және жарнамаларында пайда болды, бұл оны елде компьютерлік анимация саласындағы алғашқы арнаның бірі етті. Бастапқы жылдары желі студиялары Риода орналасқан болса, 1978-1979 жылдары TVS бағдарламаларының барлық өндірісі Сан-Паулуға көшірілді. 1980 жылы Rede Tupi жұмысын тоқтатқанда Сантос желіден үш станцияны алды: Сан-Паулудың 4-арнасы, Порту-Алегридің 5-арнасы және Белемнің 5-арнасы. 1981 жылдың 19 тамызында іске қосылған SBT құрылды, бірақ кейбір станциялары үшін 1990 жылға дейін TVS атауын пайдаланды. SBT құрылғанға дейін Сильвио Сантос тобының Nova Friburgo қаласында TVS деп аталатын станциясы болды, ол штаттың солтүстік және батыс бөліктеріндегі көрермендерге қызмет көрсетті, бұл 1979 жылы ашылған алғашқы филиал станциясы болды. 1978 жылы Минас-Жерайстың TV Alterosa телеарнасы SBT-ның хабар тарату серіктес желілерінің біріне айналды, бұл арнаның алғашқы серіктес станциясы болды. Кейінгі серіктес станциялар Rede Tupi жабылғаннан кейін, 1980 жылдың 18 шілдесінде Бразилияның Байланыс министрі Харольдо де Матостың бұйрығымен қабылданды, ол келесі жылы SBT-ге хабар таратуды бастауға бұйрық берді. Tupi жабылған кезде Programa Silvio Santos Record-қа көшті, бірақ TVS 11 және 3 арналарында, сондай-ақ TV Continental-дан сатып алынған SS Group станциясы Channel 9-да жексенбі күндері бір мезгілде хабар таратуды жалғастырды. Сантос желінің кеңеюіне күш салды, станцияларды SBT және Record филиалдары болуға көндірді. Желінің 1981 жылдың 19 тамызындағы ресми іске қосылуы, сонымен қатар арнаның әйгілі шеңберлік логотипін (қазіргі Американдық радиокомпаниясы қолданып жүргенімен ұқсас) және екі брендті (SBT желінің ресми атауы, ал TVS оның үш құрылтайшы станциясының бренді) пайдаланған алғашқы презентациялық пакетінің дебюті болды, және бұл Бразилиада өткізілген және тікелей федералды астанадан хабар таратқан жалғыз желілік іске қосу болды. Алғашқы идентификаторлар 1979 жылы ABC-нің "Still the One" идентификаторларына ұқсас болды, оларды 1980 жылы Австралиядағы Nine Network қолданды. Матос шешімі желіге драмалық өндіріс үшін Tupi-дің Sumare студиясын да берді. 1981 жылғы іске қосылу кезінде SBT-де бүкіл ел бойынша 18 серіктес арна болды.

1990 жылдар

1990 жылы TVS бренді SBT брендімен біріктірілді; атау өзгеруі NBC-нің 1986-87 жылдардағы «NBC-ге оралу» атты науқанының үлгісінде жасалған жаңа жарнамалық роликте көрінді, ол сол жылдың басында көрсетілді, ал тамыз айында SBT-нің таралу басталысының тоғызыншы жылдығын тойлаған телеарнаның идентификациясында (сол жылы Сильвио Сантос Record арнасын ұлттық желі ретінде сатты) және 1990 жылғы ФИФА Әлем Кубогын көрсетті. 1991 жылы «Aqui Agora» жаңалықтары мен Сергиньо Гройсманның «Programa Livre» ойын-сауық бағдарламасы басталды, бұл жылдың көптеген жетістіктерінің бір бөлігі болды, тіпті желінің Сан-Паулу студиялары қалаға келген су тасқынынан зардап шекті. 1992 жылы SBT және Rede Globo (Manchete, Band және SporTV арналарымен бірлесіп) 1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарын және 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарын (Manchete, Record, Band, SporTV және ESPN арналарымен бірлесіп) бүкіл ел бойынша көрсетті, Бразилия құрамасының үлкен жарнамалық науқанымен бірге. Қиындықтарға және тіпті таланттардың басқа арналарға (мысалы, сол кезде қайта жанданған Rede Record) ауысуына қарамастан, 90-шы жылдар желі үшін өркендеу кезеңі болды, ол 74 филиалмен екінші онжылдығын бастады, ол қол қойған кезде одан да үлкен болды. SBT өзінің теленовеллаларына, шетелдік арналардан (әсіресе «Chiquititas») сәтті теленовеллаларды қайта түсіруге, ойын-сауық бағдарламаларына, жаңалықтар мен ағымдағы оқиғаларға, сондай-ақ спорттық іс-шараларды көрсету құқықтарына (Copa Mercosur, Copa do Brasil және Champ Car сияқты) инвестиция салды. 1998 жылы Карлос «Ratinho» Массамен келісімшарт жасасты, көбірек мексикалық туындыларын алды және 1999 жылы ойын-шоуларын (мысалы, «Show do Milhão») іске қосты. Онжылдықтың соңында SBT Бразилия рейтингінде Globo арнасынан кейін екінші орынды иеленді, 1996 жылы ашылған, оның 15 жылдығына орай пайдалануға берілген жаңа және технологиялық тұрғыдан дамыған теледидар кешені CDT da Anhanguera арқасында күшейді.

2000 жылдар

SBT онжылдықты киноға инвестиция салумен бастады, Disney (қазір TV Globo-ға қосылған) және Time Warner (соңғысы бір сағаттық желі блогында көрсетілді) өнімдерін тарату арқылы. 2001 жылы көптеген адамдар Endemol-дің «Үлкен ағасы» бағдарламасының көшірмесі деп айыптаған «Casa dos Artistas» реалити-шоуы SBT-нің жексенбі кешкі рейтингтерде алғашқы орынға шығуына себеп болды. «Domingo Legal» бағдарламасы жексенбі күнгі түстен кейінгі рейтингтерде бірінші орынды иеленді. 2003 жылдан бастап Record және Rede Bandeirantes рейтингтерін арттырғаннан кейін SBT рейтингі төмендеді. Сол жылы болған екі оқиға оның проблемаларының басталуын белгіледі: Жыл басында Сильвио Сантос «Contigo!» тележурналына берген сұхбатында ауырып қалғанын және SBT-ні сатқанын мәлімдеді. Кейін ол бұл әзіл болғанын айтты. «Гугу ПКК жанжалы»: 7 қыркүйекте «Domingo Legal» бағдарламасында Сан-Паулу қаласының вице-мэріне және Record және RedeTV! телеарналарындағы полициялық реалити-шоулардың жүргізушілеріне қауіп төндірген қылмыстық топ ПКК-ның мүшелері деп саналатын адамдармен сұхбат берді. Кейін бұл ақпараттың жалған екені анықталды. Бағдарлама бір аптаға тоқтатылып, көрермендері қалпына келмеді, ал Гугу Либерато (бір кезде Сантостың ізбасары ретінде қарастырылған жүргізуші) беделін қайтаруға қол жеткізе алмады. Осыдан кейін SBT «Rebelde» және балалар жүргізушісі Майса Сильваның сәтті бағдарламаларын көрсетті. Алайда, бағдарламалар ешқандай алдын ала хабарламасыз өзгеруі мүмкін еді (тіпті жүргізушілер де кейде хабардар болмайтын), бұл көрермендерді шатастырды. 2006 жылы SBT 25 жылдығын терең дағдарыс кезінде атап өтті. SBT – Rede Record-пен көшбасшылық үшін күресіп жатқан елдегі екінші ірі телеарна. CDT da Anhanguera – Rede Globo-ға тиесілі Projac-тан кейін Бразилиядағы екінші ірі теледидар өндіріс орталығы. SBT-нің 110 телеарнасында 5 мыңнан астам адам тәулік бойы жұмыс істейді. 2008 жылы желі рейтингтерде екінші орынды Record-ке жоғалтты, бірақ келесі жылы екінші орынды бөлісті. 2009 жылы Либерато 20 жылдан астам уақыттан кейін SBT-ден Record-ке көшті. Сол кезде SBT Record-тан Роберто Юстус және Элиананы шақырып алды. Бұл бағдарлама SKY Brasil телеарнасында көрсетілді, бұл Бразилияның бес ірі телеарнасының соңғысы болды. Соңғы бағдарламаларға Britain's Got Talent және Show de Calouros (1970 жылдары Сильвио Сантос жасаған және жүргізген) бағдарламаларының жергілікті нұсқалары, 1 vs. 100 бағдарламасының бразилиялық нұсқасы, 2009 жылы 19 миллион R$ жинаған жыл сайынғы телемарафон, Kyle XY, Solitary реалити-шоуы, Smallville, Grey's Anatomy және журналист Марилия Габриеланың қатысуымен өткен De Frente with Gabi ток-шоуы кірді. 2009 жылдың қыркүйегінде TV Alagoas желіні тастап, діни бағдарламаларды көрсетуге көшті. SBT атқарушы директоры Уильям Столиар желінің сол аймақта қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін сотқа шағымданып, талап қойды. Көрермендердің қысымы мен діни бағдарламалардың кешіктірілген төлемдері салдарынан 2010 жылдың 1 маусымында TV Alagoas желіге қайта қосылды. 2014 жылдың ақпан айында Бразилия Коммунистік партиясы Федералдық үкіметке сауал жолдады, нәтижесінде журналист Рейчел Шехеразданың үкіметке қарсы сындығына байланысты телеарнаның жарнамалық бюджеті 75 миллион долларға қысқартылды.

2020 жылдар

Жалпы, елдегі COVID-19 пандемиясының салдарынан желі қиындықтарға тап болғанмен, спорт саласында жаңа мүмкіндіктерге ие болды. Желі бірден-бірге жаңа спорттық инвестицияларға бағытталды, 2020 жылғы Камеонато Кариоканың шешуші ойынының телеарнасы болып тағайындалды, содан кейін 2020-22 жылдарға Копа Либерадорес турниріне қайта қолдау көрсетті. 2021 жылы бірінен соң бірі спорттық хабар таратуға келісімшарттар жасалды, нәтижесінде SBT телеарнасы 2021 жылғы Копа Американың ресми теледидары болып таңдалды, сондай-ақ арена футболы мен футзалдан бірқатар жарыстар көрсетілді – бұл SBT телеарнасының 40 жылдығын мерекелеу кезінде желі тарихындағы тұңғыш рет болды. Бәсекелестерден спортта жеткен табыстар желіні жігерлендіріп, спорттық жаңалықтар бағдарламаларын жаңартуға түрткі болды: 2014 жылы алғаш рет эфирге шыққан Arena SBT 2020 жылы қайтадан көрермендерге ұсынылды, ал келесі жылы SBT Sports бағдарламасы іске қосылды.

Бағдарламалау тарихы

SBT бағдарламасының басым бөлігі балалар мен жасөспірімдерге арналған бағдарламаларға бөлінген, ол жас көрермендер арасында танымал арна. 1998 жылы ол бразилиялық телеарналар тарихындағы ең ұзақ балалар бағдарламалар блогын – «Сессия Дзенхо» (анимациялық блок) сағат 7:00-ден (таңғы жаңалықтардан кейін) 21:00-ге дейін (балалар теленовелласы «Chiquititas» аяқталған кезде) көрсетті. SBT 14 сағаттық блокты «SBT Kids» деп жарнамалады. Бразилиядағы көптеген телеарналар отандық өндіріске тәуелді болса, SBT импортқа (көбінесе Мексика мен АҚШ-тан) сүйенеді. 1984 жылдан бері «El Chavo del Ocho» (Бразилияда «Chaves» деп көрсетіледі) станцияның ең танымал бағдарламаларының бірі болып табылады. 2014 жылға дейін арна Warner Brothers компаниясымен келісім шартқа ие болды, бұл оған өзінің ситкомдары, драмалары мен фильмдеріне эксклюзивті құқық берді. Мексикалық теленовеллалар SBT-дағы маңызды бөлік, олар 1990 жылдардың басында балаларға арналған «Carrusel», «La usurpadora», «El Privilegio de Amar» және «Luz Clarita», сондай-ақ танымал «Мария трилогиясы» («María Mercedes», «Marimar» және «María la del Barrio») арқылы ең жоғары деңгейге жетті. Бразилиялық теленовеллалармен салыстырғанда, мексикалық телесериалдар көбінесе әсерлі және асыра шектелген деп есептеледі. 1990 жылдардағы басқа да сәтті бағдарламаларға «Domingo Legal» (Жексенбідегі көңілді шоу) (SBT-ның ең жоғары рейтингті бағдарламасы, тіпті «TV Globo»-дан да жоғары), ал арна бірнеше сағат бойы Бразилиядағы ең танымал арнаға айналды. «Domingo Legal» сенсациялық сипаты үшін сынға ұшырады, ал «Primeiro Comando da Capital» (PCC) даурынан кейін рейтингісі төмендеді (қараңыз); шоу көбінесе рейтингтерде екінші орында тұрады. Басқа да танымал бағдарламаларға «Programa do Ratinho» («Ratinho's Show», «The Jerry Springer Show» сияқты), «Show do Milhão» («The Million Show», «Who Wants to Be a Millionaire?» сияқты), «Topa Tudo por Dinheiro» (1991-2001 жылдар арасында жексенбі күні кешке көрсетілген көп көрерменді шоу), «Fantasia» (адамдар ақша жеңіп алу үшін бағдарламаға қоңырау шалып, ойындар ойнай алатын ойын-сауық бағдарламасы) және балалар арасында танымал Аргентиналық теленовелланың бразилиялық нұсқасы «Chiquititas» кірді. 20 жылдан астам уақыт бойы SBT бразилиялық теледидар рейтингтерінде екінші орында тұрды («Rede Globo»-дан кейін), бірақ 2007 жылдың ақпан айында Сан-Паулуда алғаш рет «Rede Record» арнасынан озып кетті. Алайда, 2011 жылы басталған жаңару кезеңінен кейін, SBT 2014 жылдың маусымында «Record» арнасын екінші орынға қайта иеленді. Мексикалық теленовеллалардың 1990 жылдардағы танымалдылығынан бері рейтингісі тұрақты түрде төмендеп келеді; соңғы танымал мексикалық телесериалдар 2000 жылдардың басында «Carita de Ángel» және 2006 жылы «Rebelde» болды. 2001 жылы SBT бразилиялық актерлермен мексикалық телесериалдарды қайта жасауды бастады. Алғашқы телесериалдар («Picara Sonhadora» және «Marisol») рейтингтерде жақсы нәтижелер көрсетті; алайда, кейінгі телесериалдар («Cristal», «Os Ricos Também Choram» және танымал «María Mercedes» телесериалының нұсқасы «Maria Esperança») аз танымал болды. Мексикалық телесериалдар мен олардың қайта жасалуларынан басқа, арна таңертең анимациялық фильмдер мен «Ídolos» (Американдық «Idol»-дың бразилиялық нұсқасы, кейін «TV Record» арнасына көшті), «Supernanny»-дің бразилиялық нұсқасы, «Deal or No Deal»-дің нұсқасы (көптеген арналық бағдарламаларды ұсынатын Сильвио Сантос жүргізеді), таланттар шоулары және танысу шоуларын көрсетеді. Арна сонымен қатар фильмдер мен «A Praça é Nossa» (ұзақ жылдар бойы танымал комедиялық бағдарлама) көрсетеді.