Кіріспе

Клэпхамдағы үшбұрышты қалалық парк, Оңтүстік Лондон, Англия.

Клэпхам Коммон – Англияның Оңтүстік Лондонындағы Клэпхамда орналасқан үлкен үшбұрышты қалалық парк. Бастапқыда Баттерси және Клэпхам приходтарына қарасты ортақ жер болған, ол 1878 жылғы Метрополитен Коммундар заңы бойынша саябаққа айналдырылды. Онда үш көл және Виктория дәуіріндегі музыкалық орын бар. Паркке үлкен грузин және Виктория стиліндегі үйлер мен жақын орналасқан Клэпхам ескі қаласынан көрініс ашылады. Паркке қарап тұрған 18 ғасырлық грузин шіркеуі – Қасиетті Үштік Клэпхам, евангелистік Клэпхам тобының тарихында маңызды рөл атқарады. Парктің жартысы Лондонның Уандсворт ауданында, ал қалған жартысы Лондонның Ламбет ауданында орналасқан.

Тарих

Бастапқыда Баттерси және Клэпхэм приходтарының ортақ жері болған, Уильям Хьюэр оған жақын салынған алғашқы лондондықтардың бірі болды. Күнделік жазушы Сэмюэл Пеппс 1703 жылы Хьюэрдің үйінде қайтыс болды. 1700 жылы бұл жерде крикет ойналған, ал 1760 жылдары кептірілген.

1770 жылдардың басында, Лондонда Американың мемлекеттік істердегі өкілі ретінде болып тұрғанда, Бенджамин Франклин көлдерді ғылыми тәжірибелер үшін қалай пайдаланғаны және «ғажайып» трюк қалай жасағаны туралы мақала жазды. Кемемен саяхат кезінде Франклин кеме тартқан іздің кемедегілер майлы суды төккенде азайғанын байқады. Ол Клэпхэм Коммонның үлкен көліндегі осы әсерді зерттеді. «Мен бір құты май алып, суға аздап тамшылаттым – бір шай қасықтан аспады, бірден бірнеше метрлік аумақта тыныштық орнады». Кейін ол «қамыстың ішкі бөлігіндегі майды алып, суды тыныштандырды». Ж.М.У. Тернер 1800 және 1805 жылдар аралығында «Клэпхэм Коммонға көрініс» суретін салды, оның арқасында орталық кептірілгеніне қарамастан, ол әлі де «өте жабайы жер» болып қалатынын көрсетті. 1878 жылы Метрополитен Коммонс заңының талаптарына сәйкес орталық саябаққа айналдырылды. 19 ғасырда Лондон кеңейген кезде Клэпхэм астанаға қосылды, ал қалған сарайлар мен шаруашылық жерлердің көп бөлігі 1900 жылдардың басында қабатты үйлермен ауыстырылды. 1911 жылы шотланд евангелисі және мұғалімі Освальд Чемберс Клэпхэм Коммонда Киелі кітапты оқыту колледжін құрды және оның директоры болды, бұл 45-ші Норт-Сайдта орналасқан «әдемі» мүлік, оны Пентикосталдық дұға лигасы сатып алған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде орталықта ауыр зениттік артиллерия орнатылды. Баттерси көтерілісі жағында сақтау бункерлері салынды; екі үйінді қалды.

Басқару

Ортақ жердің жартысы Лондонның Уандсворт ауданында, ал жартысы Лондонның Ламбет ауданында орналасқан. Оны Ламбет кеңесі толық басқарып, күтіп ұстайды. Ашық кеңістіктің қауіпсіздігін Метрополитен полициясының Уандсворт және Ламбет аудандарының "басқарулары" бөліседі, олар жергілікті билік шекараларын сақтайды. Ортақ жерді қоршап тұрған жолдар SW4, SW11 және SW12 пошталық индекстеріне жатады.

Жергілікті билік

Ламбеттің сайлау округтері ортақ жердің шығыс жартысында орналасқан; негізінен Клэпхам Коммон және Эббивилл округтерінде, ал кішігірім бөліктері Клэпхам Таун және Клэпхам Ист округтері арасында бөлінген. Вандсвортта ортақ жердің батыс жартысының көп бөлігі Норткотт округінде, ал оңтүстік-батыс бұрышының шағын бөлігі Балхам округінде орналасқан.

Ыңғайлылықтар

Клэпхам Коммонында теннис және нетбол корттары, жүгіру жолы, боулинг алаңы, крикет, футбол, регби және австралиялық футбол алаңдары, сондай-ақ скейтборд жасауға арналған орын бар. Паркте үш тоған бар, олардың екеуі тарихи ескерткіштер, ал үшіншісі – «Cock Pond» деп аталатын жаңа құмды ойын алаңы. Eagle Pond және Mount Pond балық аулау үшін пайдаланылады және карп (20 фунтқа дейін), жазы, ақбалық және көкбалық сияқты түрлі балықтарға толы. Eagle Pond 2002 жылы толығымен кептіріліп, жаңадан жобаланып, балықтар үшін жақсы орта жасау мақсатында қайтадан өсімдіктер отырғызылды. Long Pond жүз жылдан бері модельдік қайықтарға арналған орын ретінде пайдаланылып келеді. Қасиетті Үштік шіркеуі (1776) парктің солтүстік жағына жақын орналасқан. Англикан шіркеуі әр жазда паркте мереке өткізеді. Clapham Common және Clapham South метро станциялары тиісінше парктің шығыс және оңтүстік шетінде орналасқан. Екі станция да Солтүстік желісімен қызмет көрсетеді.

Музыкалық аспап

Парктің ортасында 1890 жылы салынған оркестр сахнасы орналасқан. Бұл Лондонның ең ірі оркестр сахнасы және II санаттағы мұра ескерткіші. Көп жылдар бойы ол 1861 жылы Оңтүстік Кенсингтондағы Корольдік бағбандық қоғамының бақтарында орнатылған алғашқы оркестр сахналарының бірі деп жаңылысқан, бұл оны Еуропадағы ең көне құйма темір оркестр сахнасы ететін еді. Алайда, жақындағы зерттеулер көрсеткендей, бұл сахналар Саутварк паркі мен Пекхэм Райға жіберілген, ал Клэпхем оркестр сахнасы шамамен отыз жылдан кейін дерлік бірдей дизайнмен жасалған. Ламбет кеңесі отыз жыл бойы сахнаның күтіміне немқұрайлы қарады, және 2001 жылы ол құлау қаупі бар деп есептелді, сондықтан бес жыл бойы оны тіреу құрылғыларымен бекітуге тура келді. 2005–2006 жылдары оркестр сахнасы мен оны қоршаған ландшафт толыққанды қайта жаңартылды, бұл Мұра лотерея қорынан бөлінген 895 000 фунт стерлингтік грант, Ламбет кеңесінен 300 000 фунт стерлинг және жергіліктік қайырымдылық акциялары мен Ben and Jerry's Summer Sundae іс-шарасынан түскен табыс есебінен қаржыландырылды. 2011 жылдың жазында бұрынғы жұмыстардағы құрылыс ақауларын жою мақсатында сахна төңірегіндегі дренаждық қоршау гранит тастармен қалпына келтірілді, бұл жұмысқа 12 000 фунт стерлинг жұмсалды.

Оқиғалар

Паркта әр түрлі музыкалық фестивальдер өтті, соның ішінде 1989 жылдан бері Colourscape Music Festival; 2004 жылдан 2011 жылға дейін Razorlight бас орындаушы болған Get Loaded in the Park; 2004 жылдан бері тамыз айында жыл сайын өткізілетін South West Four Eurodance музыка фестивалі; және басқа да музыкалық шаралар, мысалы, 2008 жылы Action Against Hunger ұйымдастырған Subway Picnic Rocks. 2014 жылы бұрын Хайд-паркта Hard Rock Calling Festival деген атпен өткізілген Calling Festival, Clapham Common-ға көшірілді; бас орындаушылар Aerosmith және Stevie Wonder. Clapham Common-да өткізілетін спорттық іс-шаралар мен паркте орналасқан спорт командаларына 1980-жылдардан бері парктің оңтүстік жағындағы қызыл автомобиль тұрақтарында ұйымдастырылған футбол ойнайтын Латын Америка футбол лигасы; парк дәстүрлі түрде Британдық Австралиялық футбол лигасының финалына таңдалады; 2013 жылы құрылған South West London Chargers регби клубының үйі паркте орналасқан; London Titans және Clapham Alexandra футбол клубтарымен паркте жексенбілік лига футбол ойындары тұрақты түрде өткізіледі; сонымен қатар, софтбол және корфбол сияқты басқа да спорт түрлерінен командалар да белсенді. 2012 жылғы жазғы Олимпиада кезінде паркте Pride House деп аталатын Лесбиянкалар мен гейлердің мақтаныш шарасын өткізу жоспарланған, бірақ Clapham Common Friends қарсылық білдірді және қаржы жетіспеуіне байланысты ол шара тоқтатылды. Әрбір Пасха мен ақпан демалысында George Irvin's Funfair паркке келеді. 2021 жылдың 13 наурызында, жақын жерде ұрланған Сара Эверардтың қазасына байланысты паркте еске алу шарасы өтті.

Круиздік

Клэпхам Коммон қоғамдық орындарда басқа еркектермен анонимді жыныстық қатынас іздейтін еркектерге танымал орын ретінде белгілі. 1998 жылы Уэльс саясаткері Рон Дэвис саябақта танысқан бейтаныс адамдарды көлікке мінгізіп, кейін пышақпен тоналғанда, оқиғаның "круизбен" байланысы болуы мүмкін деген болжамдар пайда болды; Дэвис Ұлыбритания үкіметіндегі лауазымынан кетіп, оқиғаның есірткі немесе жыныстық қатынаспен ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Саябақ маңында ерлерге қатысты бірнеше шабуылдар орын алды, соның ішінде 2005 жылы шабуылдаушыларының гей деп ойлаған Жуди Добровски есімді жас жігітке жасалған шабуыл, оның салдарынан ол ауыр жарақат алып, кейін қайтыс болды. Осы оқиға 2007 жылы Channel 4 телеарнасы түсірген Clapham Junction фильмінің жасалуына түрткі болды.

Танымал мәдениетте

Клэпхам Коммон Норт-Сайдта тұратын жазушы және журналист Грэм Грин өзінің 1951 жылғы "Махаббаттың аяқталуы" романын осы аймақта және оның төңірегінде жазған. Кітаптың 1999 жылғы киноға бейімделуінде де бұл жер туралы айтылады. Аталмыш ортақ жер 1963 жылы Нелл Даннның "Жол бойында" романында еске алынған. "Желді ортақ жер" 1979 жылы Squeeze тобының "Жол бойында" деп аталатын әнінің мәтінінде кездеседі. Әннің атауы 1965 жылы BBC телеарнасында Кен Лоуч режиссерлік еткен Нелл Даннның осы кітабының телеверсиясынан шабыттандырылған. Бұл аймақ 1985 жылы Энтони Хопкинстің басты рөлде ойнаған "Жақсы әке" фильмінің тұсына жаратылған фон ретінде пайдаланылған. Клэпхам Коммон 1989 жылы Агата Кристидің "Пуаро" телесериалының "Клэпхамдық аспазшының оқиғасы" атты эпизодында, Агата Кристидің қысқа әңгімесі негізінде бейімделген.