Кіріспе

Грекияның Арта қаласында да телеарна бар; қараңыз Телеарна (Македония) Белградта Сеняк ауданындағы Владе Ковачевич көшесінде орналасқан Art TV – Сербияның жеке өндірістегі алғашқы телебағдарламасы болды. 1991 жылдың желтоқсанында Петар Пойч (директор және техникалық менеджер), Андрия Пойч және Милан Атанаскович (суретші, бағдарлама директоры және бас редактор) құрған Art TV 1992 жылдың 31 шілдесінде хабар таратуды бастады. Хабар тарату 2016 жылға дейін жалғасты [1], оның қамту аймағына Белград астаналық аймағы, Воеводина, оның ішінде Нови-Сад және Сербияның бірнеше ірі қалалары кірді. Шамамен 3,5 миллион адам бұл бағдарламаны тамашалай алды.

Бағдарлама

Арт ТВ Югославия аумағындағы жалғыз осындай мамандандырылған бағдарлама болып табылатын мәдени арна ретінде құрылды. 1990 жылдары серб медиа контентінің құнсыздануы кезінде Арт ТВ бағдарламасы мәдени құндылықтарды сақтауда маңызды рөл атқарды. Милан Атанаскович бағдарлама тұжырымдамасын мәдениет пен өнерді орта ретінде пайдалана отырып, аяқталмайтын көркем жұмыс ретінде жасады. Арт ТВ-де кино, музыка, өнер, театр, әдебиет, ғылым және авторлық бағдарламалар редакциялары болды, ондаған тұрақты және жартылай штатты қызметкерлер, редакторлар және әртүрлі шоулардың авторлары жұмыс істеді: Драган Бабич, Радослав Рале Зеленович, Владимир Еленкович, Мишко Шувакович, Мая Сковран, Миомир Груич Флека, Марина Стефанович, Лжиляна Павлович, Драшко Милетич, Душан Варда, Драгана Каньевац, Андрей Ачин, Любомир Вучкович, Лжиляна Садиль, Маша Милеуснич, Лжиляна Симич, Зорица Миливоевич, Жасмина Нинков, Радослав Пушич, Вук Бойович, Горан Малич, Владимир Джурич Джура, Милан Делчич Делча, Александар Йерков, Бошко Милин, Зоран Богданович, Ивон Жафали, Драгана Шарич, Милица Иванович, Влада Елич, Йован Боянич, Мира Томич, Александар Радивоевич, Ненад Беквалац, Воки Костич, Зоран Богданович, Деян Йелача және тағы да көптеген авторлар. Арт ТВ танымал фильмдерді, артхаус киносын және тақырыптық шоуларды көрсетті. Олардың ішінде: Лжиляна Павловичтің «Өнер театры», Марина Стефановичтің классикалық музыка туралы «Фантазия» шоуы, Мишко Шуваковичтің «20 ғасыр өнерінің бейне сөздігі», «Панотикум», «Шок дәлізі», «Культ детективтері», «EX желісі», «Паспорт географиясы», «Актер – актер» және тағы да көптеген бағдарламалар бар. 1995 жылдан 2000 жылға дейін Милан Атанаскович басшылығымен Арт ТВ Белградтағы Көркем өнер факультетінің «Академия» культ-клубының жұмысын және бағдарламаларын ұйымдастырды. Арт ТВ сонымен қатар Драмалық өнер факультетімен, Белград қаласының кітапханасымен, Коларак қорымен, FEST, BITEF және басқа да көптеген мәдени институттармен және шаралармен бірлесіп жұмыс істеді.

Өндіріс

1990 жылдары Art TV тікелей эфирдік көлігі және спутниктік хабар таратуға арналған байланыс сияқты өндірістік және техникалық мүмкіндіктері бар жалғыз жеке телеарна болды. Осы мүмкіндіктердің арқасында Art TV маңызды мәдени және өнер оқиғаларын, концерттерді және фестивальдерді жиі тікелей эфирде көрсетті. Басқа телеарналар, өндіріс орталықтары мен суретшілер осы мүмкіндіктерді пайдаланып, Art TV-нің қаржылық тәуелсіздігінен үлкен пайда көрді. Art TV өз қызметінің барлық кезеңінде маркетинг және өндіріс арқылы ішкі қаржыландыруды сақтап келді. Көрнекті басшылары – өндіріс директоры Даниела Евтич және маркетинг директоры Милева Миятович.

Тарих

Бағдарлама эфирі Сенжак көшесіндегі бір үйден басталды, сол кезде Белградтың кітапхана бөлімі де сол жерде орналасқан еді. Өнер мен мәдениетке толыққанды арналған «Art TV» телеарнасы бірден көптеген мәдени және интеллектуалдық қызығушылықты өркендетті. Дегенмен, мемлекеттік билік жаңа мәдени арнаны қолдамады. Жылдар бойы «Art TV» телеарнасы өзінің тарату желісін үлкен күшпен кеңейтіп, баламалы ішкі қаржыландыру тәсілдерін пайдалана отырып, бағдарламалық мазмұнының жоғары деңгейін сақтап келді. Бағдарламаға қатысушылардың көпшілігі сол кезеңде басқа ақпарат көздерінде сирек немесе мүлдем жарияланбаған маңызды мәдени өкілдер, суретшілер және шығармашыл адамдар еді. 1990 жылдардағы Югославияның ауыр әлеуметтік дағдарысы мен ыдырауы кезінде «Art TV» өнер мен мәдениетті қорғаған жалғыз медиа құралы болды. 1999 жылғы НАТО бомбалау кезінде, RTS қалалық студиясы қирағаннан кейін және он алты қызметкер қаза болғаннан соң, «Art TV» ұлттық теледидар бағдарламасын таратуды қайта жаңғырғанға дейін жалғастырды. Телеарнаның өмірінің екінші жартысында жаңа нарықтық жағдайлар мен редакциялық құрамның көптеп кетуі «Art TV»-ді бағдарламаларды біртіндеп қысқартуға мәжбүр етті. Жабылуға дейін «Art TV» төрт толық жұмыс уақытындағы қызметкер мен бес жартылай жұмыс уақытындағы серіктес қызметкерден тұрды, олардың қаржысы соңғы 25 жылдың табысынан түскен қаражат есебінен қамтамасыз етілді. Директор Сладжана Пожич атап көрсеткендей, жабылудың себебі нашар қаржылық жағдай мен үйдің қарызы болды. [2]

2004 жылы бұрынғы бас редактор Милан Атанаскович және Слободан Атанаскович Парижде бейне өнеріне маманданған, кейіннен O Art TV деп аталған баламалы халықаралық спутниктік бағдарламаны іске қосты. «Art Channel» Eutelsat спутниктері мен француз және еуропалық желілерінде таратылды. 2011 жылдан бастап oart.tv онлайн режимінде қолжетімді болды.

Марапаттар

Арт ТВ 2001 жылы мәдениетке елеулі үлес қосқаны үшін Белградтың алтын наградасын алды, содан кейін көптеген марапаттар мен алғыс хаттармен марапатталды. Соңғы хабар 2016 жылдың 31 қазанында эфирге шықты, одан кейін телеарна 25 жылдық қызметтен кейін жабылды.