Кіріспе
Мысыр патшайымы және перғауын Хеперкхеппрер АйТейдің Ұлы Патшайымы, мысырлық Тей – Ежелгі Мысырдың он сегізінші династиясының соңғы алдындағы перғауыны Хеперкхеппрер Айдың Ұлы Патшайымы болған. Ол сонымен қатар Нефертитиді емшектеген анасы да болған. Оның күйеуі Ай, Тутанхамонның өлімінен кейін таққа отырғанға дейін бірнеше перғауын – Аменхотеп III, Ахенатон және Тутанхамон сарайларында маңызды әкімшілік қызметтер атқарды, себебі патшалық отбасының еркек тарабы жойылған. Ол патшалық отбасымен байланысты деп есептеледі, мүмкін Аменхотеп III-тің әйелі Тей патшайымының інісі болған. Кейбір зерттеушілер оның тіпті Нефертитидің әкесі болуы мүмкін деген болжам айтады.
Tey was the Great Royal Wife of Kheperkheprure Ay, who was the penultimate pharaoh of Ancient Egypt's Eighteenth Dynasty. She also had been the wet nurse of Nefertiti. Her husband, Ay filled important administrative roles in the courts of several pharaohs – Amenhotep III, Akhenaten, and Tutankhamen – before ascending the throne following the death of Tutankhamen, as the male line of the royal family became extinct. He is believed to be connected to the royal family, probably a brother of Queen Tiye (wife of Amenhotep III). Some researchers theorize that he even may have been the father of Nefertiti.
Отбасы
Тей Айдың әйелі еді. Амарнадағы жазуларда Тей "Ұлы патшаның әйелінің күтушісі" деп аталады. Бұл атақ Айдың екінші әйелі болғандықтан Нефертитиді тәрбиелеген болуы мүмкін деген теория бар. Ай мен Тейді ешқашан Нефертитидің әкесі немесе анасы деп нақты айтқан жоқ. Осылайша, егер Тей Айдың жалғыз әйелі болса, екеуі де Нефертитидің ата-анасы емес. Бірақ, егер олар Нефертитидің ата-анасы болса, онда Мютбенрет Ай мен Тейдің қызы болуы ықтимал. Сонымен қатар, Айдың ізбасары Нахтмин олардың ұлы болуы мүмкін. Бұған қоса, Тейдің Мұтемнуб есімді әпкесі және Нахтмин есімді бауыры болған болуы мүмкін. Қазіргі Бруклин мұражайында сақталатын мүсінде Ай есімді салтанатты тұлға Амонның екінші пайғамбары, Муттың бас жұмасы және Тей патшайымның уәкілі деп көрсетілген. Оның ата-анасы Нахтмин мен Мұтемнуб, Тей патшайымның әпкесі деп жазылған. Бұл жазу әдетте оның осы Тейдің қарындасы екенін көрсетеді.
Амарна
Тей күйеуінің пайдаланылмаған Амарна қабірінде бейнеленген. Солтүстік қабырғаның шығыс жағында сыйлық табыс ету көрінісі салынған. Айе мен Тей көрініс терезесінің алдында тұрған күйде көрсетілген. Ахенатон Хепреш тәжін, ал Нефертити әйгілі көк тәжін (осы жағдайда үш уреймен әшекейленген) киген. Меритатен, Мекетатен және Анхесенпаатен де көрініс терезесінде бейнеленген. Ересек екі қызы Айе мен Тейге сыйлықтар лақтырып жатқандай, ал Анхесенпаатен Нефертитидің алдындағы жастыққа тұрып, оның иегін ласкылап тұр.
Ұлы патшаның әйелі
Тутанхамонның қайтысынан кейін Ай таққа отырғанда, Тей оның Бас патша әйелі болды, содан кейін Мұрагерлік ханшайым (iryt p`t), Ұлы мақтау иесі (wrt hzwt), Екі Елдің ханымы (nbt t3wy), Ұлы патшаның әйелі, жақын сүйіктісі (hmt niswt wrt meryt.f) және Жоғарғы мен Төменгі Египеттің бикесі (hnwt Shmw T3 mhw) атағын алды. Патшайым Тей, Ай патша болғаннан кейін пайдаланған Патшалар аңғарындағы WV23 қабірінде бейнеленген. Ол Айдың артында, Айдың батпақты жерден лотос гүлдерін жұлып жатқан жерінде көрінеді. Бұл суреттер өте көп зақымдалған. Тей күйеуімен бірге WV23 қабіріне жерленген болуы мүмкін. Қабірден табылған әйел сүйектерінің фрагменттері Тейге тиесілі болуы мүмкін. Тей Ахмимдегі құдай Минге арналған тас шатырда да бейнеленген. Ахмимдегі алып мүсін Тейдің келбетімен жасалған болуы мүмкін, бірақ кейіннен Рамзес II-нің қызы, әйелі Меритаменнің есімімен жазылған.