Ивор Катлер: Шотландиялық ақын, музыкант және юморист
Ivor Cutler
Ивор Катлер: шотланд суырып салма, әнші, музыкант, балаларға арналған кітаптар авторы. BBC радиосындағы жұмысымен және "Magical Mystery Tour" фильміндегі рөлімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айвор Катлер (туған аты Исидор Катлер, 15 қаңтар 1923 – 3 наурыз 2006) – шотландтық ақын, әнші, музыкант, ән жазушы, суретші және юморист. Ол BBC радиосындағы тұрақты өнер көрсетулерімен, әсіресе Джон Пилдің ықпалды түнгі радио бағдарламасы (BBC Radio 1) үшін жазылған көптеген сессияларымен және кейін Энди Кершоудың бағдарламасымен танылды. 1967 жылы «Битлз» тобының «Magical Mystery Tour» фильміне және Нил Иннестің теледидар бағдарламаларына қатысты. Катлер балалар мен ересектерге арналған кітаптар да жазды, сонымен қатар А. С. Ниллдің Саммерхилл мектебінде және 30 жыл бойы Лондонның орталық қала мектептерінде мұғалім болып жұмыс істеді. Концерттерде Катлер көбінесе гармоникамен өзін сүйемелдеді. Филис Кинг оның бірнеше жазбасында пайда болды және бірнеше жыл бойы оның концерттерінің бөлігі болды. Ол көбінесе қысқа фразаларды оқыды, сондай-ақ бірнеше қысқа әңгімелерді оқып беретін. Екеуі BBC радиосындағы «King Cutler» атты серияда ойнады, онда олар материалдарын бірлесіп және жеке орындады. Катлер сонымен қатар пианист Нил Ардлимен, әнші Роберт Уайтпен, гитарист Фред Фритпен, музыканттар Дэвид Туппен және Стив Бересфордпен де жұмыс істеді.
Ivor Cutler (born Isadore Cutler, 15 January 1923 – 3 March 2006) was a Scottish poet, singer, musician, songwriter, artist and humorist. He became known for his regular performances on BBC radio, and in particular his numerous sessions recorded for John Peel's influential eponymous late night radio programme (on BBC Radio 1), and later for Andy Kershaw's programme. He appeared in the Beatles' Magical Mystery Tour film in 1967, and on Neil Innes' television programmes. Cutler also wrote books for children and adults, and was a teacher at A. S. Neill's Summerhill School and for 30 years in inner city schools in London. In live performances Cutler would often accompany himself on a harmonium. Phyllis King appears on several of his records, and for several years was a part of his concerts. She usually read small phrases but also read a few short stories. The two starred in a BBC radio series, King Cutler, in which they performed their material jointly and singly. Cutler also collaborated with pianist Neil Ardley, singer Robert Wyatt, guitarist Fred Frith, and musicians David Toop and Steve Beresford.
Ерте өмір
Айвор Катлер 1923 жылғы 15 қаңтарда Глазго қаласының Гован ауданында шығыс еуропалық еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Джек Морис Катлер мата сатушы және зергер болған. Ол балалық шағын өнерлік қабілетінің бастауы деп есептеді, кіші інісі туған кездегі орынсыздық сезімін еске алды: "Егер солай болмағанда, мен бүгінгідей қиын жағдайда болмас едім, демек, осылай шығармашылыққа ие болмас едім". Ол Шоуленд академиясында оқыды. 1939 жылы Катлер Аннанға эвакуацияланды. 1942 жылы Корольдік әуе күштеріне навигатор болып қабылданды, бірақ көп ұзамай "ойшауы" үшін қызметтен шеттетіліп, дүкен сатушысы болып жұмыс істеді. Ол Лондонға көшіп, 7-11 жастағы балаларға музыка, би, театр және поэзия сабақтарын беру үшін Лондонның ішкі білім беру органында жұмысқа орналасты. Катлердің адамзатқа деген терең көзқарастары дене жазасын ұнатпауына себеп болды, ал 1950 жылдары ұстаздық қызметінен кеткен кезде ол өз таяғын кесіп, сынып оқушыларына бөліп берді.
Ivor Cutler was born on 15 January 1923 in Govan, Glasgow, into a middle class Jewish family of Eastern European descent. His father Jack Moris Cutler was a draper and jeweller. He cited his childhood as the source of his artistic temperament, recalling a sense of displacement when his younger brother was born: "Without that I would not have been so screwed up as I am, and therefore not as creative." He was educated at the Shawlands Academy. In 1939 Cutler was evacuated to Annan. He joined the Royal Air Force as a navigator in 1942 but was soon grounded for "dreaminess" and worked as a storeman. He moved to London where he was employed by the Inner London Education Authority to teach music, dance, drama and poetry to 7 to 11 year olds. Cutler's deeply held views on humanity meant he disliked corporal punishment and on leaving a teaching job he held in the 1950s he cut up his tawse and handed the pieces to the class.
Музыкалық мансап
Катлер 1950 жылдардың соңында әндер мен өлеңдер жазуды бастады, алғашқы рет BBC радиосының «Үй қызметі» бағдарламасында өнер көрсетті, онда 1959 мен 1963 жылдар аралығында «Үйде дүйсенбі кеші» бағдарламасына 38 рет қатысты. Ол Ринго Старрдың тәтесі Джессиге жалынды сезіммен ғашық болады. Осы фильмдегі рөлінен кейін Катлер The Beatles тобының Джордж Мартин продюсерлік еткен Ludo (1967) атты LP-ін жазды. Бұл альбомды Катлер, бас гитарда Гилл Лайонс және перкуссияда Тревор Томкинс құраған Айвор Катлер триосы жарыққа шығарды. Альбом традициялық джаз бен буги-вугиден шабыт алып, Катлер әдеттегі гармониясымен қатар фортепианода да ойнайды, және оның барлық дискілерінің ең дәстүрлі музыкалық туындысы саналады. 1970 жылдары Нил Ардли Катлерден «A Symphony of Amaranths» (1971) альбомында ән шырқауын сұрады, ал Soft Machine тобының бұрынғы барабаншысы Роберт Уайатт Катлерден «Rock Bottom» (1974) альбомының екі трегінде гармонияда ойнап, ән айтуын өтінді. Уайаттпен ынтымақтастық Катлердің Уайатттың Virgin Records лейблімен келісім шарт жасасуына әкелді, оған сәйкес Катлер 1970 жылдардың ортасында үш альбом жазды: Dandruff (1974), Velvet Donkey (1975) және Jammy Smears (1976). Бұл дискілердің әрқайсысында Катлердің өлеңдері мен әндері оның өнерлесі Филис Кингтің оқылымдарымен үйлеседі. Уайатт кейін Катлердің «Go and Sit upon the Grass» әнін кавер жасайды. Осы онжылдық ішінде Катлер Джон Пилдің сессияларын өзінің «Life in a Scotch Sitting Room» сериясының көптеген бөлімдерін таныстыру үшін пайдаланды, нәтижесінде 1978 жылы «Life in a Scotch Sitting Room, Vol. 2» альбомы жарық көрді, ол өзінің терең жеке өмірбаяны ретінде қарастырылады. Кейде қоғамдық өнер көрсетулердің, альбомдардың және кітаптардың аттары бірдей болды; өнер көрсетулердегі ең танымал және тұрақты сүйікті – «Life in a Scotch Sitting Room, Volume 2» болды, ол кітапты альбоммен біріктірді.
Cutler began writing songs and poetry in the late 1950s, making the first of many appearances on BBC radio on the Home Service, where he featured on the Monday Night at Home programme on 38 occasions between 1959 and 1963. who becomes passionately attracted to Ringo Starr's Aunt Jessie. Following this film role, Cutler recorded an LP, Ludo (1967), produced by The Beatles' George Martin, and credited to the Ivor Cutler Trio, made up of Cutler with bassist Gill Lyons and percussionist Trevor Tomkins. The album, taking inspiration from trad jazz and boogie woogie, sees Cutler playing the piano as well as his usual harmonium, and is considered the most traditionally musical of all his records. In the 1970s, Neil Ardley had Cutler sing on his album A Symphony of Amaranths (1971), and former Soft Machine drummer Robert Wyatt asked Cutler to play harmonium and sing on two of the tracks on his album Rock Bottom (1974). The collaboration with Wyatt led to Cutler being signed to Wyatt's record label Virgin Records, for whom Cutler recorded three albums in the mid 1970s: Dandruff (1974), Velvet Donkey (1975) and Jammy Smears (1976). Each of these discs intersperses Cutler's poems and songs with readings by his performing companion Phyllis King. Wyatt would later cover Cutler's song "Go and Sit upon the Grass". During the decade Cutler used his sessions for John Peel to introduce numerous episodes of his Life in a Scotch Sitting Room series, culminating in the 1978 album Life in a Scotch Sitting Room, Vol. 2, regarded as a particularly autobiographical work, There were crossovers, where parts of the public performances, albums, and books had the same name; the most notable and regular favourite at performances was Life in a Scotch Sitting Room, Volume 2, combining the book with the album.
Қабылдау және мұра
Катлер ерекше ерекшеліктерімен көзге түсті, оның ішінде плюс-төрт шалбар және көптеген белгілермен безендірілген шляпалар киіп, көбінесе велосипедпен саяхаттап, «Катлеризмдер» деп аталатын жабысқақ қағаздар арқылы хабарласатын. Олардың бірі – «қасаңдықпен түсінбеу» деген сөз тіркесі, оның жақтастары да, қарсыластары да қолданды (соңғы фраза «ешқашан арзан сатылмау» деген ойынға негізделген, бұл көп жылдар бойы Джон Льюис серіктестігінің ұраны болды). Басқаларының ішінде ресми хаттарға арналған «Бұл белгіні елемеңіз» және «Бұл белгіні алып тастау үшін оны жыртыңыз» жазылған қағаздар болды. Оның үйінің қонақ бөлмесінде оның атына орай жасалған пил сүйегінен жасалған ас-аяқ жиынтығы болды. Ол Noise Abatement Society және Voluntary Euthanasia Society мүшесі болды. Композитор, көп аспапты орындайтын музыкант және продюсер Джим О’Рурк 1999 жылғы Eureka альбомында Катлердің 1983 жылғы «Women of the World» әнін орындады. 2012 жылдың қазан айында Сиэтлде (Вашингтон штаты) Марк Моррис би тобы «Wooden Tree» атты қойылымның премьерасын өткізді, онда Катлердің өзінің әндерін орындауының жазбалары қолданылды. 2014 жылы Vanishing Point және Шотландияның Ұлттық театры бірлесіп шығарған «The Beautiful Cosmos of Ivor Cutler» атты жаңа пьеса қойылды. Катлер адал жанкүйерлерді жинады. Джон Пил бірде Катлердің туындылары Radio 1, 2, 3 және 4 радиостанцияларында көрсетілген жалғыз орындаушы болғанын айтқан. Ол 2004 жылы сахнадан кетіп, 2006 жылдың 3 наурызында Лондондағы үйінде инсульттан қайтыс болды. Оның поэзиясы, юморы және мұрасы туралы ойлар оның өлімінен кейін де жалғасты.
Cutler was a noted eccentric, dressing in a distinctive style including plus fours and hats adorned with many badges, travelling mainly by bicycle and often communicating by means of sticky labels printed with "Cutlerisms", one of which, "never knowingly understood" came to be applied by supporters and detractors alike (the latter phrase is a play on 'never knowingly undersold', which was for many years the slogan of the John Lewis Partnership). Others included "Kindly disregard", reserved for official correspondence, and "to remove this label take it off". The reception room of his home contained some pieces of ivory cutlery, a pun on his name. He was a member of the Noise Abatement Society and the Voluntary Euthanasia Society. Composer, multi instrumentalist and producer Jim O'Rourke covered Cutler's 1983 song "Women of the World" on his album Eureka (1999). In October 2012 in Seattle, Washington, the Mark Morris Dance Group premiered a work entitled "Wooden Tree," featuring recordings of Cutler's renditions of his songs. In 2014 a new play, The Beautiful Cosmos of Ivor Cutler, a co production by Vanishing Point and National Theatre of Scotland, was performed. Cutler earned a faithful cult following. John Peel once remarked that Cutler was probably the only performer whose work had been featured on Radio 1, 2, 3 and 4. He retired from performing in 2004, and died on 3 March 2006, from a stroke, while at his home in London. Reflections upon his poetry, humour and legacy continued well after his death.