Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гипотетикалық соққы оқиғасы
Hypothetical impact event
Толльманның болид гипотезасы – 1994 жылы австриялық палеонтолог Эдит Кристиан Толльман және геолог Александр Толльман ұсынған гипотеза. Гипотеза бойынша, бір немесе бірнеше болид (астероид немесе комета) Жерге шамамен б.з.д. 7640 ± 200 жыл, ал одан әлдеқайда кішкентайы б.з.д. 3150 ± 200 жыл шамасында соқты. Гипотеза ерте Холоцендегі жойылуларды және мүмкін, Әлемдік топан су туралы аңыздарды түсіндіруге бағытталған. Дендрохронология, сондай-ақ Гренландияның Camp Century мұз түйіндеріндегі (мұхиттың күшті соққысынан пайда болған) тұз қышқылы мен күкірт қышқылы, және ауаның қатты қызуынан туындаған азот қышқылы осы гипотезаны қолдайды. Кристофер Найт пен Роберт Ломас өзінің "Уриелдің машинасы" кітабында б.з.д. 7640 жылға қатысты мәліметтердің Солтүстік Америка мен Азияның құрғақ аймақтарындағы қазіргі тұздықтар мен көлдердің пайда болу мерзімімен сәйкес келетінін айтады. Олардың пікірінше, бұл көлдер – мұхиттың соққысы нәтижесінде құрлықтың тереңіне енген бірнеше километрлік толқындардың қалдықтары. Төртінші дәуір геологтары, палинологтар және басқа ғалымдардың зерттеулері гипотезаның дұрыстығын растамады және гипотезаға қолданылған кейбір деректерді геологиялық процестермен түсіндіруге мүмкіндік береді. Мұз ядролары мен Австралия тектиттерінің мерзімдері ұсынылған соққы уақыты мен соққыдан туындаған қалдықтар арасындағы айырмашылықты көрсетті.
Tollmann's bolide hypothesis is a hypothesis presented by Austrian palaeontologist Edith Kristan Tollmann and geologist Alexander Tollmann in 1994. The hypothesis postulates that one or several bolides (asteroids or comets) struck the Earth around 7640 ± 200 years BCE, and a much smaller one approximately 3150 ± 200 BCE. The hypothesis tries to explain early Holocene extinctions and possibly legends of the Universal Deluge. dendrochronology, and ice cores (from Camp Century, Greenland) containing hydrochloric acid and sulfuric acid (indicating an energetic ocean strike) as well as nitric acids (caused by extreme heating of air). Christopher Knight and Robert Lomas in their book, Uriel's Machine, argue that the 7640 BCE evidence is consistent with the dates of formation of a number of extant salt flats and lakes in dry areas of North America and Asia. They argue that these lakes are the remains of multiple kilometer high waves that penetrated deeply into continents as the result of oceanic strikes that they proposed occurred. Research by Quaternary geologists, palynologists, and others has been unable to confirm the validity of the hypothesis and proposes more frequently occurring geological processes for some of the data used for the hypothesis. The dating of ice cores and Australasian tektites has shown long time span differences between the proposed impact times and the impact ejecta products.
Кездесу
Кристан Толльманн мен Толльманн қолданған физикалық дәлелдердің көп бөлігі Австралия тектиттерін Орта плейстоценге, шамамен 790 000 жыл бұрын жатқызады. Сонымен қатар, тұзды көлдер мен тұзды алаптардың пайда болуы синхронды да емес, Толльманн гипотезасы бойынша шамамен 9640 немесе 5150 жыл бұрын болған соққылармен де сәйкес келмейді. Мысалы, Бонневилл көлі, Лахотан көлі, Моно көлі және АҚШ-тың батысындағы басқа да плейстоценді жауын-шашын көлдерінің жағдайында тұзды көлдерге және тұзды жазықтарға өту 12 000 мен 16 000 жылдар аралығында әртүрлі уақытта болды. Осылайша, тұщы судан тұзды суға және соңында тұзды жазықтарға өту, Толльманн болид гипотезасымен болжанатын ең ерте соққылар орын алудан 2400-6400 жыл бұрын басталды. Нәтижесінде, бұл тұзды көлдердің пайда болуы Кристан Толльманн мен Толльманнның гипотезасымен байланысты болуы мүмкін емес. Бұл деректер соңғы 10 000-нан 15 000 жылға дейінгі аралықтағы палеоэкологиялық өзгерістердің егжей-тегжейлі жазбаларын ұсынады, олар Солтүстік Америкадағы мыңнан астам жерден алынған тозаң және басқа палеоэкологиялық деректерден қалпына келтірілген. Бұл жазбаларда нәтижесінде болатын апатты экологиялық қираудың немесе Толльманнның болид гипотезасымен болжанатын мега-цунамилердің қалдырған цунами шөгінділерінің қабаттары байқалмайды. Палеовегетациялық карталар Холоцен кезеңінде Солтүстік Америка палеовегетациясының күрт өзгеруінің болмауын көрсетеді, мұндай жағдай континенттік масштабтағы мега-цунамилердің тудырған экологиялық және физикалық жойылудан күтілген еді. Гримм және авторлар 1993 жылы Science журналында жариялаған мақаласында Флорида штатының Хайленд округіндегі Тулан көлінен алынған тұқымдарды талдау арқылы қоршаған ортаның 50 000 жылдық өзгеруінің деректерін анықтады. Флориданың осы бөлігі орналасқан жарым аралдың төмен жатқандығына байланысты, бұл көл және оның айналасындағы аумақ цунами шөгінділерімен жабылып, суға батуы мүмкін, сондай-ақ олардың сипаттаған көптеген басқа көлдері мен батпақтары да суға батқан болуы мүмкін. Дегенмен, ұсынылған соққылардың ешқайсысы Кристан Толльманн мен Толльманнның гипотезалық болиді үшін ұсынған апаттық масштабқа немесе уақытқа сәйкес келмейді.
A significant amount of the physical evidence used by Kristan Tollmann and Tollmann, has dated the Australasian tektites to the Middle Pleistocene; about 790,000 years BP. In addition, the formation of salt lakes and salt flats is neither synchronous nor consistent with the hypothesized impacts having occurred about either 9,640 BP or 5,150 BP. For example, in the case of Lake Bonneville, Lake Lahontan, Mono Lake, and other Pleistocene pluvial lakes in the western United States, the transition to salt lakes and salt flats occurred at different times between 12,000 and 16,000 BP. Thus, the change from freshwater to salty water and eventually salt flats started over 2,400 to 6,400 years before the oldest of the impacts hypothesized by the Tollmann bolide hypothesis occurred. As a result, it is impossible that the formation of these salt lakes could have been associated with the impact hypothesized by Kristan Tollmann and Tollmann. provides detailed records of paleoenvironmental changes that have occurred throughout the last 10,000 to 15,000 years as reconstructed from pollen and other paleoenvironmental data from over a thousand sites throughout North America. These records do not recognise indications of either a resulting catastrophic environmental devastation or layers of tsunami deposits, which the mega tsunamis postulated by Tollmann's bolide hypothesis would have created. Paleovegetation maps illustrate a distinct lack of the dramatic changes in North American paleovegetation during the Holocene, which would be expected from the cataclysmic ecological and physical destruction that a continental wide mega tsunamis would have certainly have caused. Grimm et al. in a paper published in Science in 1993, documented a 50,000 year long record of environmental change by the analysis of pollen from an core from Lake Tulane in Highland county, Florida. Because of the low lying nature of the peninsula, in which this part of Florida lies, this lake and the area around it would have been flooded and covered by tsunami deposits along with many of the other lakes and bogs described in their, However, none of these proposed impacts match either the cataclysmic scale or timing proposed by Kristan Tollmann and Tollmann for their hypothesized bolide.