Кіріспе

Tribal класты эсминец, 1941 жылы іске қосылған. HMCS Athabaskan Корольдік Канада әскери-теңіз флотының осы атауды алған үш эсминецінің біріншісі болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен эсминец. Ол Атабаска тілдер тобын құрайтын халықтардың есімімен аталған. 1944 жылы Англия арнасында торпедамен батып кетті. Athabaskan 1940 жылдың 5 сәуірінде 1940-1941 жылдардағы кеме құрылысы бағдарламасының бөлігі ретінде тапсырылды. Ол Ұлыбританияда 1940 жылдың 31 қазанында Vickers Armstrongs (High Walker) компаниясымен салына бастады және CA Parsons қозғалтқыш зауытымен бірлесіп құрылды. 1941 жылдың 18 қарашасында суға түсіріліп, 1943 жылдың 3 ақпанында Корольдік Канада әскери-теңіз флотына қабылданып алынды. 1943 жылдың 18 маусымында Athabaskan, Scapa Flow-дағы Bargate кемесімен соқтығысып, зақымданып, Devonport-та бір ай жөндеуден өтті. 1943 жылдың шілде және тамыз айларында ол Плимутте орналасып, Бискай шығанағында суасты қайықтарына қарсы патрульдік миссияларды орындады. 1943 жылдың 27 тамызында Бискай шығанағындағы Ортегал мүйісінің жанында суасты қайықтарын қуу кезінде KG 100 әуе күштерінен түсірілген Henschel Hs 293 планерлік бомбасынан ауыр зақымдар алды. Осы оқиғада басқа кеме де батып кетті.

Соңғы әрекет, бату

1944 жылғы 29 сәуірде сағат 03:00 шамасында «Атабаскан» кемесі «Трайбал» класындағы әріптес кемесі «Хайдамен» бірге Франция жағалауында, Морле өзенінің сағасына жақын жерде британдық мина қою операциясын қолдау мақсатында патрульдік сапарда болды. Ол Оңтүстік Англиядағы жағалау радарлары байқаған Иле-де-Бас (кейде Иле-де-Батц) аймағында неміс соғыс кемелерін тоқтатуға бағытталған Адмиралтействоның алғашқы бұйрығын алды. Неміс теңіз кемелерімен болған келесі шайқаста «Атабаскан» торпедаға түсіп, батып кетті. 128 адам қаза тапты, 44-і «Хайда» кемесімен құтқарылды, ал 83-і «Хайда» кеткеннен кейін жағалаудан шыққан үш неміс мина тазартқыш кемесімен тұтқынға алынды. Түнгі теңіз шайқасы болғандықтан, әртүрлі дереккөздер мен тіпті куәгерлер «Атабасканның» батуына байланысты оқиғалар туралы әртүрлі мәліметтер келтіреді. Кейбір аман қалғандар кемеге алдымен жағалау артиллериясының оғы тигенін, содан кейін торпеда соққандарын айтады. Кем дегенде бір аман қалған адам бірінші торпедадан кейін он бес минуттан соң екінші торпеда соққандарын хабарлайды, бірақ Канада Корольдік теңіз күштерінің ресми тарихы екінші күшті жарылыстың себебін оқ-дәрі қоймасына тиген өртке байланысты деп көрсетеді. «Атабасканға», көрінетіндей, неміс торпедалық қайығы T24 торпедалық шабуыл жасаған. «Атабасканның» командирі, лейтенант-командир Джон Стаббс, көбірек экипаж мүшелерін алып қайту үшін жүзуге кеткеннен кейін «Хайданың» құтқару ұсынысынан бас тартып, қаза тапты. 2004 жылы Канада Корольдік теңіз күштері кемеге орнатылатын мыс тақта дайындап, қаза тапқандарды еске алу үшін тапсырды. Экспедиция кеменің батуы туралы қосымша ақпарат тапты, бірақ нақты себебін анықтамады. Кеме теңіз түбінде қиратылған күйде, шашырап жатыр.

HMCS Haida моторлы кескіш құтқару

Айда күннің жарыққа шығуына және әуе мен теңізден шабуыл қаупінің күшеюіне байланысты аймақтан жылдам шығып кеткенде, өзінің моторлық қайығын, басты сержант У. А. МакЛур, Джек Ханнам және үш еріктірілген теңізшімен қалдырып кетті. МакЛур мен оның серіктері кеме шығып келе жатқанда толқындармен шайылып кеткен екі «Айда» экипажының мүшесімен бірге алты атабасканды құтқарып алды. Канаданың ресми теңіз тарихында баяндалғандай, неміс мина тазартушылары моторлық қайықты қуғанмен, себепсіз тоқтады. Бірнеше рет бұзылып, жау авиациясымен кездескеннен кейін, МакЛурдың моторлық қайығы 1944 жылдың 29 сәуірінде түнгі сағат 12-ге дейін Корольдік әуе күштерінің сүйемелдеуімен Англияға жетті.

Мұра

Британ Колумбиясының Орталық жағалауындағы Белла Белла қаласының жанындағы Атабаскан аралы Атабасканның құрметіне аталды. Британдық Колумбияның Виктория қаласына жақын орналасқан Джон Стаббс есімді мемориалдық мектеп лейтенант-командир Джон Стаббс есімімен аталады.