Кіріспе

Марк Уэллс Уайт-младший (17 наурыз 1940 – 5 тамыз 2017) – американдық саясаткер және заңгер, 1983 жылдан 1987 жылға дейін Техас штатының 43-ші губернаторы қызметін атқарған. Ол сонымен қатар Техас штатының мемлекеттік хатшысы (1973–1977) және Техас штатының бас прокуроры (1979–1983) лауазымдарында болды. Уайт 1982 жылғы губернаторлық сайлауда жеңіс алып, биліктегі Билл Клементсті жеңді. Демократиялық партияның мүшесі Уайт Техасқа жаңа өнеркәсіп тарту үшін білім беру, көлік, су ресурстары, құқық қорғау және салық жүйесін жақсартуға ұмтылды. Ол Техас штатының аудандық сотының судьясы болып тағайындалған алғашқы испаноязық әйел – Эльма Салинас Эндерді қызметке тағайындады.

Ерте өмір

Уайт Техас штатының Хендерсон қаласында Марк Уэллс Уайт аға мен Сара Элизабет Уайттың отбасында дүниеге келген. Хьюстон қаласында ол Вудро Вильсон бастауыш мектебінде (қазір Бейкер Монтессори мектебі), Ланьер орта мектебінде және Ламар орта мектебінде оқыды. Уайт Техас штатының Уэко қаласындағы Бейлор университетінде білім алды, онда «Трион Коттери» клубының (қазір Техас Ламбда Phi Delta Theta бөлімшесінің) мүшесі болды. 1965 жылы ол Бейлор заң мектебін бітірді. Кейін жеке практикасын бастау үшін Хьюстонға қайтып келді.

Техас мемлекеттік хатшысы

1973 жылы Уайт Техас штатының мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды, сонымен қатар Техас Ұлттық гвардиясының 36-шы жаяу әскер дивизиясында қызмет етті. Ол 1,249,846 дауыс жинады, бұл Бейкер алған 999,431 дауысқа (44,08 пайыз) қарағанда 55,13 пайызды құрады. Ұлттық деңгейде ол 1981 жылдың мамыр айында Оңтүстік штаттардың бас прокурорлары конференциясының төрағасы болып сайланды. 1982 жылдың қараша айында ол губернатордың нашар экономикалық көрсеткіштері және азаматтардың азшылық топтарынан қолдаудың жетіспеуіне байланысты Клементсті жеңіп шықты.

Қызмет мерзімі

1983 жылдың 18 қаңтарынан 1987 жылдың 20 қаңтарына дейін штаттың 43-ші басшысы ретінде Уайт «Техас артқа тартпасын, болашақ штаты ретінде дамысын» деп ресурстарды сақтау және арттыру жұмыстарын жүргізді. 1983 жылдан 2012 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Ендр Ларедода орналасқан 341-ші сот округінің судьясы болды. Уайт 1983 жылы Майра МакДаниелді губернатордың бас кеңесшісі қызметіне алғашқы афроамерикалық ретінде тағайындады, ал 1984 жылы оны Техас штатының хатшысы етіп тағайындады. Ол қызметке келген кезде Техас Ұлттық емтихан орталығының (SAT) нәтижелері және мұғалімдердің жалақысы бойынша ең нашар көрсеткіштердің біріне ие болды. Қызметке келген соң Уайт бірден Халыққа білім беру жөніндегі комиссияны құрды, 1984 жылы заң шығарушы органның арнайы сессиясын шақырды және заң шығарушылармен бірлесіп Білім беру мүмкіндіктері заңын (EOA) қабылдады. Білім беруге назар аударған Уайт Техасты ең маңызды ресурсы – балалары тұрғысынан «болашақтың штаты» деуге мүмкіндік берді.

Аляска

1983 жылы губернатор Уайт ең үлкен американдық штатты сипаттай келе "суық, шөлейтті жер" деген сөз тіркесін қолданды деген хабар бар. "Алясканы екіге бөліп, Техасты үшінші ірі штат етеміз" деген сөздер бұдан он жылдан астам бұрын айтылған. 1994 жылы The Economist газеті "Алясканың штат мәртебесіне қарсылық көрсетуге тырысқан Техас өкілдері" және осыған ұқсас "Алясканы бөліп тастаймыз" деген мәлімдеме жариялады.

1986 жылғы губернаторлық сайлау

1986 жылғы губернаторлық сайлауда Уайт бұрынғы республикалық губернатор Клементске 52,7 пайызға 46,0 пайызбен жеңілді. 1990 жылғы науқан кезіндегі жарнамада Уайт 1983-1986 жылдары оның басшылығымен өлім жазасына кесілген адамдардың іріктеліп ілінген фотосуреттері бар дәлізбен жүріп бара жатқан болып көрсетілді. «Өлім жазасын орындауға тек губернатор ғана билігі бар», - деді Уайт, ал фондық музыка алаңдатушы болды. «Мен істедім, және қайта істеймін». Уайт заңгерлікпен айналысып, Хьюстон тәуелсіз мектеп округі қорының төрағасы болды – бұл мемлекеттік мектептерді қолдайтын коммерциялық емес ұйым. Уайт 2003 және 2007 жылғы қалалық сайлауларда Хьюстон қалалық кеңесінің үміткері Жоланда Джонсты қолдады. Бұл қолдау Джонстың кеңеске жалпылау бойынша орын алуына көмектесті. Ол сондай-ақ 2008 жылғы Демократиялық партия президенттік үміткерлігі үшін Техас штатындағы алғаралық сайлауда АҚШ сенаторы Барак Обаманы (Иллинойс штаты, Демократ) қолдады, нәтижесінде Обама президенттікке жеңіспен келді. 2010 жылы Уайт Кэмерон Тодд Уиллингхэмді өлімнен кейін ақтауды қолдады, оның көптеген адамдар үш қызын өртеу және өлтіруде кінәлі деп дұрыс емес айыпталғанына сенді. Өлім жазасын үнемі қолдаған және губернатор ретінде 22 өлім жазасына қол қойған Уайт, алғаш рет жазықсыз адамдардың қате айыпталып, жазалану мүмкіндігіне байланысты өлім жазасын жоюға дайын екенін білдірді. 2011 жылы Уайт Техас A&M университетінің Big 12 конференциясынан шығып, Оңтүстік-Шығыс конференциясына (SEC) қосылуына қарсылық танытты.

Өлім

Уайт 2017 жылдың 5 тамызында Хьюстон қаласындағы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Одан соң әйелі Линда Гейл және үш баласы қалды. Ол Остин қаласындағы Техас штатының зиратына жерленді, онда жеке қабірге қоштасу рәсімі өтті. Марк Уайттың ұлы Эндрю 2018 жылы Техас штатының губернаторы лауазымына кандидат болып түсетінін жариялады. 2018 жылдың 6 наурызындағы Демократиялық партияның ішкі сайлауында ол екінші орынды иеленді, бұл оны 2018 жылдың 22 мамырында Лупе Вальдеспен екінші турға шығуға міндеттеді. Уайт екінші турда сайлауды 52% дауысқа 47% есебімен ұтылды.