Кіріспе

Шығармашылық ел: Гранд-Фенвик герцогтігі – Леонард Вибберлидің "Қыжырлаған тышқан" (1955) романынан басталатын комедиялық туындылар сериясында жасалған, 1959 жылы фильмге түсірілген шағын, құрастырылған ел. Романдарда Вибберли тек комедиямен шектеліп қоймай, шағын мемлекетті (15 шаршы миль / 39 шаршы километр) абсурдты жағдайларға түсіріп, осы арқылы заманауи саясат пен оқиғаларға сатирикалық тұрғыдан баға береді.

Тарих және топография

Гранд-Фенвик герцогтігінің ұзындығы бес шақырымнан аспайды және ені үш шақырымға дейін жетеді. Ол Солтүстік Альп тауларының етегінде орналасқан. Бұл қиял елде үш аңғар, өзен және биіктігі 610 метр болатын тау бар. Глориана XII герцогинясы басқаратын герцогтік Альп тауларында Швейцария мен Франциямен шекаралас жатыр. Ішкі мәліметтер герцогтіктің Францияның шығысындағы Франш-Конте аймағында, Ле-Грасқа жақын (немесе оның үстінде) орналасқанын көрсетеді. Солтүстік беткейлерінде жүзімдіктер өседі. Топырағы құнарлы емес тау беткейлерінде қойлар бағылады, олардан ет, сүт өнімдері және жүн алынады. Тұрғындардың көп бөлігі Фенвик қаласында тұрады, ол үкімет ордасы – Фенвик қамалының төңірегінде шоғырланған. Фенвик қаласында елдегі жалғыз бар/қонақүй/ресторан – Gray Goose Pub та орналасқан. Фенвик қаласынан 3 шақырымдай жерде орман қорығы бар, онда 6,1 метрлік сарқырама бар және көптеген құстарды қызықтырады, оларды ел өзінің туатын құстары деп санайды. Орманның шетінде кішкентай монастырь бар, онда сонымен қатар мектеп те орналасқан. Герцогтік өзінің атын 1370 жылы Францияда қызмет еткен кезде, өзінің ізбасарларымен бірге осы жерге қоныстанған ағылшын рыцары сэр Роджер Фенвиктен алған. Сэр Роджердің арқасында ұлттық тіл – ағылшын тілі. Ол өнеркәсіпке дейінгі экономикасын сақтап, негізінен жүнді қырқу және Пино Гранд-Фенвик шарабын жасауға негізделген. Алайда, «Тышқан» сериясының төртінші кітабында Гранд-Фенвикте екі автомобиль бар: 1947 жылғы Герцогиня Глорианаға тиесілі Daimler және 1927 жылғы Маунтджой графына тиесілі Rolls Royce Silver Ghost. Мұнда тек бір жанармай құю станциясы бар, ол сонымен қатар велосипед дүкені болып табылады. Осы мысалдардан басқа, герцогтікте заманауи технология жоқ. Герцогтікте пошта қызметі бар, бірақ герцогтіктен тысқары пошта Монакоға жіберілуі керек.

Үкімет

Гранд-Фенвик герцогтігі – герцогиня Глориана XII басқаратын монархия. "Қыңғырлаған тышқан" романында ол жиырма екі жасар жас әйел және Талли Баскомбқа үйленеді. "Айдағы тышқан" және "Уолл-стриттегі тышқан" романдары мен фильмдерінде ол отыздан асқан. "Батысты құтқарған тышқан" романында ол қырық екі жаста, ал Талли біраз уақыттан бері қайтыс болған. 1959 жылғы фильмде ол күйеуі, Босния және Герцеговинаның принці Луидің жоғалып кеткеніне 27 жыл болғандықтан, оның азасын әлі де сақтап жүрген Виктория патшайымының пародиясы болып келеді. Фильмде ол АҚШ президенті Кальвин Кулидж деп ойлайды және герцогтіктегі жалғыз автокөлік – 1920 жылдарғы қолмен іске қосылатын модельге ие. Бұл түпнұсқа кітаптарда мұндай айтылмаған. Оның балалары бар-жоғы белгісіз. Герцогтік парламенттің төменгі палатасы – Еңбекшілер Кеңесі демократиялық жолмен сайланады. "Уолл-стриттегі тышқан" романында Ұлыбританиядағы Лордтар палатасына ұқсас Парламенттің Жоғарғы палатасының бар екендігі айтылады. Елде екі саяси партия бар: Дэвид Бентнер басқаратын "Сұйылтушылар" (немесе "Енді Еділдің адал оппозициясы") және премьер-министр граф Маунтджой басқаратын "Сұйылтушыларға қарсылар". Партиялардың атаулары герцогтіктің шарап экспортын сұйылту мәселесіндегі олардың ұстанымдарын көрсетеді. Басшылық лауазымдары мұрагерлікпен беріледі. "Уолл-стриттегі тышқан" романында сұйылтушылар сонымен қатар Еңбек партиясы деп те аталады.

Ұлттық туы

Екі бас бүркіт бір тұмсығынан «иә» десе, екінші тұмсығынан «жоқ» дейді. Сэр Роджер Оксфорд университетінде өткізген екі жылында үш нәрсені ғана үйренгенін жазды: егер мәселеге жеткілікті сөздер жұмсалса, «иә» «жоққа» және керісінше айналдырылуы мүмкін. Кез келген дау-жанжалда жеңімпаз әрқашан дұрыс. Қалам қылыштан күшті болғанымен, қылыш әрқашан дауыспен күштірек әсер етеді. Гранд Фенвик туралы «The New Traveller's Almanac» кітабында айтылған. «Эфирлік механика» комиксінде Гранд Фенвик Руританияға қосылғаны айтылады. «Саннисайд» романында Гранд Фенвик Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияға соғыс жариялағандығы айтылады. Гранд Фенвик 314-ші мәселенің контекстін жасау үшін Ойлер жобасында қолданылады. Ill Bethisad (1997 және одан кейін) ортақ балама тарихында Гранд Фенвик – Франция мен Хельветияның (осы әлемдегі Швейцарияның нұсқасы) арасында орналасқан нақты ел. Ill Bethisad ішінде ол әлемдегі ең кішкентай ел, оның ауданы 15 шаршы миль (39 км²) құрайды. Арденнің нұсқасы герцогтіктің басқа нұсқаларымен ұқсастықтарға ие болғанымен (мысалы, монархия, Роджер Фенвикпен құрылуы және екі бас бүркіт туы), көптеген айырмашылықтары бар. Арденнің Гранд Фенвикі Жердегі баламаларынан әлдеқайда үлкен, оның ауданы 548,30 шаршы миль (1,420,09 км²) құрайды. Сондай-ақ, ол шарап өндірмейді және оның астанасының аты «Брек». Герцогтіктің тарихы да басқа планетада орналасқандықтан және «Басқа әлем» жобасы ықтималдыққа негізделгендіктен, кітаптар мен фильмдерде Гранд Фенвикке берілген ерекше элементтерден айырмашылықтары бар.