Кіріспе

Саксен-Майнинген герцогтігі (Saxe Meiningen) – қазіргі Германияның оңтүстік-батысында орналасқан, Веттин әулетінің Эрнестин тармағына тиесілі болған Саксония герцогтіктерінің бірі. 1681 жылы қайтыс болған герцог Эрнест Имандының жеті ұлының арасында Саксен-Готаның Эрнестин герцогтігін бөлісу арқылы құрылған Веттин әулетінің Саксен-Майнинген желісі 1918 жылы неміс монархиясының аяқталуына дейін сақталды.

Веттин әулеті

Веттинерлер орта ғасырлардан бері қазіргі Саксония, Саксония-Анхальт және Тюрингия штаттарындағы маңызды иеліктердің билеушілері болды. 1485 жылғы Лейпциг бөлісінде Веттиндер екі тармаққа бөлінді, олардың атаулары негізін қалаушы князьдер Альбрехт және Эрнсттің (альбертин және эрнестин) есімдерімен байланысты болды. Тюрингия Курсаксеннің (Саксония электораты) Эрнестин иеліктерінің бір бөлігіне кірді. 1572 жылы Саксен-Кобург-Эйзенах және Саксен-Веймар тармақтары құрылды. 1641/41 жылдары үстеме желі қайтадан үш герцогтыққа бөлінді, соның ішінде Саксен-Готский герцогтығы да болды. Осы герцогтықты Готтада негізін қалаған Герцог Эрнст I, мұрагерлік жүйесіне қарсы болды. Оның салдарынан, 1675 жылы қайтыс болғаннан кейін оның барлық ұлдары оның иеліктерінің бір бөлігін мұраға алды және үлкен ұлының басшылығымен билік етуі тиіс болды. Бірақ іс жүзінде бұл өте қиынға соқты және 1679, 1680 және 1681 жылдардағы үш келісім арқылы келесі княздықтар құрылды: Саксен-Готха (Фридрих), Саксен-Кобург (Альбрехт), Саксен-Майнинген (Бернхард), Саксен-Айзенберг (Кристиан), Саксен-Хилдбургхаузен (Эрнст) және Саксен-Саальфельд (Йоханн Эрнст).

Саксен-Майнинген герцогтігі

Бернхард, Эрнст I-нің үшінші ұлы, Майнинген қаласын және басқа бірнеше иеліктерді (Васунген және Салзунген, Масфелд және Санд, Херренбрейтюнген, Герпф, Степферсхаузен, Утендорф, Мелис және жойылған Хеннеберг үйінің бұрынғы франк жерлері, Хеннеберг) алды. Бернхард Майнинген қаласын өзінің резиденциясы ретінде таңдап, Саксония-Майнингеннің бірінші герцогы болды. 1682 жылдан бастап герцог Бернхард I Елизаветабург сарайын салдырды және 1690 жылы сарай оркестрін (Hofkapelle) құрды, оның ішінде Иоганн Людвиг Бах кейіннен капельмейстер болды (1711). 1825 жылы герцог Фредерик IV қайтыс болғаннан кейін Саксен-Готха-Алтенбург желісінің тоқтатылуынан кейін болған Эрнестин аймақтарының қайта бөлінісінде Саксония-Майнинген герцогы Бернхард II бұрынғы Саксен-Хилдбургхаузен герцогтігінің жерлерін, сондай-ақ бұрынғы Саксен-Кобург-Саальфельд герцогтігінің Саальфельд аймағын алды. Бернхард II 1866 жылғы австрия-пруссия соғысында Австрияны қолдағандықтан, жеңіске жеткен Пруссияның премьер-министрі Отто фон Бисмарк оның ұлы Георг II пайдасына тақтан бас тартуын міндеттеді, содан кейін Саксония-Майнинген Солтүстік Германия конфедерациясына қабылданды. 1910 жылға қарай герцогтік 278 762 тұрғынға дейін өсті. Герцогтың жазғы резиденциясы Альтенштейн сарайында орналасқан. 1868 жылдан бастап герцогтікке Хилдбургхаузен, Соннеберг және Саальфельд округтері, сондай-ақ Камбург және Кранихфельдтің солтүстік анклавтары кірді.

Герцогтіктің соңы

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі неміс революциясында император Вильгельм II-нің туысқан әйелінің күйеуі герцог Бернхард III тақтан бас тартуға мәжбүр болды, ал оның інісі Эрнст 1918 жылдың 11-12 қарашасында мұрагерліктен бас тартты. "Саксен-Майнинген еркін мемлекеті" 1920 жылдың 1 мамырында Тюрингияның жаңа штатына қосылды.