Кіріспе

Неміс астрофотографиясының пионері (1863–1932)
американдық олимпиадалық гимнаст

{| class="wikitable floatright" style="font size: 0.9em; width: 270px"
|+ Ашылған шағыр планеталар: 248

Университеттегі өмір

Вольф жергілікті университетке қабылданды және 1888 жылы 25 жасында Гейдельберг университетінен Ph.D. дәрежесін алды. Өмірінде Гейдельбергтен тыс өткізген жалғыз маңызды уақыты – Стокгольмдегі бір жылдық аспирантурасы болды. 1890 жылы ол Гейдельберг университетіне оралып, жеке доцент лауазымын қабылдады. Астрономиядан танымал лекторы болған ол басқа институттардан келіп түскен ұсыныстарды қабылдамады. 1902 жылы ол Астрономия кафедрасының меңгерушісі және жаңа Landessternwarte Heidelberg Königstuhl обсерваториясының директоры болып тағайындалды және 1932 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымдарда қызмет етті. Жаңа обсерватория салынып жатқан кезде Вольф обсерваторияның астрофизикалық бөлімінің құрылысын және жабдықталуын қадағалауға тағайындалды. Ол тек қабілетті басшы ғана емес, табысты қаржы жинаушы екенін де дәлелдеді. Америкаға жаңа үлкен телескоптардың құрылысын зерттеуге жіберілгенде, ол телескоптардың жобаларымен қатар, американдық меценат Кэтрин Вулф Брюстің 10 000 долларлық грантын да алып оралды. Содан кейін ол американдық астроном және аспап жасаушы Джон Брэширден екі линзалы телескоп тапсырыс берді. Параллель линзалары және f/5 фокустық қатынасы бар бұл құрал, Брюс қос астрографы деп аталды және обсерваторияның негізгі зерттеу телескопына айналды. Вольф сонымен қатар спектроскопияға пайдаланылатын обсерваторияның алғашқы рефлекторлық телескопына қаржы жинады. 1910 жылы Вольф Карл Цайсс оптикалық фирмасына планетарий деп аталатын жаңа құрал жасауды ұсынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс бұл өнертабыстың дамуына кедері келтірді, бірақ Карл Цайсс компаниясы бейбітшілік орнағаннан кейін жобаны жаңартты. Алғашқы ресми көрсетілім 1923 жылғы 21 қазанда Мюнхендегі Германия мұражайында өтті. Америкаға сапары барысында Вольф салыстырмалы түрде жаңа астрофотография саласы туралы көбірек білуге қызығушылық танытты. Ол американдық астроном және астрофотограф Э. Э. Барнардпен танысты, және олар өмір бойы сөйлесіп, бәсекелесіп, ынтымақтасып, дос болды. Вольф Барнардтың 1923 жылы қайтыс болғаннан кейін оның қазасы туралы ұзақ некролог жазды.

Кейінгі өмір және өлім

Гейдельберг университеті Вольфтың басшылығымен астрономия саласында кеңінен танымал болды. Вольф өзі де белсенді зерттеуші болды, өмірінің соңына дейін астрономияның көптеген салаларында көптеген мақалалар жазды. Ол 1932 жылғы 3 қазанда Гейдельбергте 69 жасында қайтыс болды. Одан соң әйелі мен үш ұлы қалды. Оның ашқан жұлдыздарының ішінде – "Вольф 359", кейіннен Күн жүйесіне ең жақын жұлдыздардың бірі болып табылатын әлсіз қызыл ергежейлі жұлдыз бар. Ол өмір бойы осы каталогқа дұрыс қозғалысқа ие жұлдыздарды қосып отырды, нәтижесінде каталог 1500-нен астам жұлдыздан тұрады, бұл оның барлық бәсекелестерінен әлдеқайда көп. Бұл жұлдыздар маңызды, себебі Барнард жұлдызы және Вольф 359 сияқты жарықтылығы төмен және дұрыс қозғалысы жоғары жұлдыздар әдетте Жерге салыстырмалы түрде жақын болады, сондықтан Вольф каталогындағы жұлдыздар астрономиялық зерттеулер үшін әлі де танымал нысандар болып табылады. Э. Э. Барнард пен Вольф қолданған әдістерді Фрэнк Элмор Росс және Джордж Ван Бисбрук 20 ғасырдың ортасына дейін жалғастырды. Одан бері астрономиялық зерттеулер үшін фотопластинкалар біртіндеп жоғары сезімтал электронды фотодетекторлармен алмастырылды.

Астероидтар

1891 жылы Вольф өзінің алғашқы астероидін, 323 Brucia астероидін ашып, оны Кэтрин Вольф Брюстің құрметіне атады. Ол астероидтерді табуды автоматтандыру үшін астрофотографиялық техникаларды алғаш рет қолданды, бұл бұрынғы визуалды әдістерден өзгеше болды, нәтижесінде астероидтерді табу жылдамдығы күрт артты. Оның көптеген жаңалықтарының ішінде 1906 жылы 588 Ахилл (алғашқы троялық астероид), сондай-ақ тағы екі троялық: 659 Нестор және 884 Приам бар. Ол 1918 жылы 887 Алинда астероидін де тапты, ол қазір Жер орбитасын қиып өтетін Амор астероиді ретінде танылады (кейде осы астероидтың құрметіне аталған Алинда отбасының негізін қалаушысы деп саналады). Вольфтың сол кездегі рекордтық ашылу санын оның шәкірті Карл Вильгельм Рейнмут 1933 жылғы 24 шілдеде асырып түсті.

Марапаттар мен құрметтер

1912 жылы француз астрономиялық қоғамы – Société astronomique de France-тің ең жоғары сыйлығы – Prix Jules Janssen. 1914 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалі. 1930 жылы Брюс медалі. Айдағы Вольф кратері, сондай-ақ негізгі белдеудегі 827 Вольфия және 1217 Максимилиана астероидтары оның құрметіне аталған. Кіші планета 1152 Павона Иоганн Палиса мен Макс Вольфтың ынтымақтастығын еске алу үшін олардың есімдерімен аталған. Бұл атауды швед астрономы Брор Ансгар Асплинд ұсынған. Павона атауы "Palisa" және "Wolf" (Pa, Wo) сөздерінің латын тіліндегі әйелдік жұрнақпен біріктірілуінен құралған.

Вольф есімді басқа астрономдар

Марек Вольф, чех астрономы, сонымен қатар кіші планеталарды ашқан. Кіші планеталар орталығы оны "М. Вольф" деп тіркесе, Макс Вольфтың ашқандарын "М. Ф. Вольф" деп тіркеді. Шарль Вольф, француз астрономы және Вольф-Райет жұлдыздарын бірге ашқан. Немец астрономдары Кристиан Вольф және Ульрих Вольф (Берлиндегі әуесқой), сондай-ақ американдық астроном Крис Вольф та кіші планеталарды ашқан.