Йоханн Боде: Неміс астрономы және оның ғылыми еңбектері
Johann Elert Bode
Йоханн Боде: неміс астрономы, Титциус-Боде заңымен танымал, Уран планетасының орбитасын анықтаған және атауын ұсынған. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс астрономы (1747–1826)
German astronomer (1747–1826)
Иоганн Элерт Боде (19 қаңтар 1747 – 23 қараша 1826) – Титиус-Боде заңының жаңадан жасалуымен және оны кеңінен танытуымен белгілі неміс астрономы. Боде Уран планетасының орбитасын анықтап, оған ат бергенді ұсынды.
Johann Elert Bode (; 19 January 1747 – 23 November 1826) was a German astronomer known for his reformulation and popularisation of the Titius–Bode law. Bode determined the orbit of Uranus and suggested the planet's name.
Өмір және мансап
Боде Гамбургте дүниеге келген. Жастық шағында ол оң көзіне ауыр зақым келтірген қатысты көз ауруынан зардап шекті; өмірі бойы көзімен қиындықтарды бастан өткерді. Математикадағы ерте дарыны Иоганн Георг Бюштің назарына түсті, ол Боденің өз кітапханасын зерттеуіне рұқсат берді. Ол өзінің еңбек жолын 1766 жылғы 5 тамыздағы күн тұтылуы туралы қысқаша еңбек жариялаумен бастады. Одан кейін астрономияға арналған "Жұлдызды аспанды білуге кіріспе" (1768, 10-шы басылымы 1844) атты қарапайым трактат жарық көрді, оның табысы 1772 жылы Иоганн Генрих Ламберттің шақыруымен Берлинге келуіне әкелді, жақсартылған жоспар бойынша жылнамаларды есептеу үшін. 1774 жылы ол сол жерде белгілі "Астрономиялық жылнаманы" (Astronomisches Jahrbuch) құрып, 51 жылдық томдық кітапты шығарды. 1786 жылы ол Берлин обсерваториясының директоры болды және 1825 жылы зейнетке шықты. Басқа да ұсыныстар болды, бірақ ақырында Боденің ұсынысы ең көп қолданылған болып шықты, алайда ол Ұлыбританияда 1850 жылға дейін ресми түрде қабылдануын күтуге мәжбүр болды, өйткені Nautical Almanac Office "Georgium Sidus" атауын "Уранға" ауыстырды. 1789 жылы Боденің Корольдік академиядағы әріптесі Мартин Клапрот планетаның атына байланысты жаңадан ашқан элементін "уран" деп атауға шабыттанды. [37]
Bode was born in Hamburg. As a youth, he suffered from a serious eye disease that particularly damaged his right eye; he continued to have trouble with his eyes throughout his life. His early promise in mathematics brought him to the attention of Johann Georg Büsch, who allowed Bode to use his own library for study. He began his career with the publication of a short work on the solar eclipse of 5 August 1766. This was followed by an elementary treatise on astronomy entitled Anleitung zur Kenntniss des gestirnten Himmels (1768, 10th ed. 1844), the success of which led to his being invited to Berlin by Johann Heinrich Lambert in 1772 for the purpose of computing ephemerides on an improved plan. There he founded, in 1774, the well known Astronomisches Jahrbuch, 51 yearly volumes of which he compiled and issued. He became director of the Berlin Observatory in 1786, from which he retired in 1825. There were further alternatives proposed, but ultimately Bode's suggestion became the most widely used – however it had to wait until 1850 before gaining official acceptance in Britain when the Nautical Almanac Office switched from using the name Georgium Sidus to Uranus. In 1789, Bode's Royal Academy colleague Martin Klaproth was inspired by Bode's name for the planet to name his newly discovered element "uranium". [37]
1787 жылдан 1825 жылға дейін Боде Астрономиялық есептеу институтының (Astronomisches Rechen Institut) директоры болды. 1794 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. 1789 жылғы сәуірде ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Боде 1826 жылғы 23 қарашада 79 жасында Берлинде қайтыс болды.
From 1787 to 1825 Bode was director of the Astronomisches Rechen Institut. In 1794, he was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences. In April 1789 he was elected a fellow of the Royal Society. Bode died in Berlin on 23 November 1826, aged 79.
Таңдалған жазбалар
1768 (10-шы басылым, 1844 ж. қайта басылды) "Кентнисс дез гестринтен Химмельс" (Бодтың ең танымал еңбегі. Осы жұмысында ол алғаш рет Бод заңы туралы хабарлады.) 1774–1957 жж. Berliner Astronomisches Jahrbuch für 1776–1959 (Берлин обсерваториясы жариялаған астрономиялық жылнама.) 1776 Sammlung astronomischer Tafeln (3 томдық) 1776 (3-ші басылым, 1808 ж.) Erläuterung der Sternkunde, шоқжұлдыздар мен олар туралы әңгімелерге кіріспе кітап, оннан астам рет қайта басылды. 1782 Vorstellung der Gestirne des Flamsteadschen Himmelsatlas (Фламстидтің шағын жұлдыз атласын Фортин жазған, Бод қайта қарап, кеңейткен нұсқасы.) Verzeichniss (Жоғарыда аталған жұлдыз атласын қамтиды, сондай-ақ Фламстид, Хевелиус, Т. Майер, де ла Кайль, Мессье, ле Моннье, Даркьер және Бодтың өзі бақылаған 5058 жұлдызды қамтиды.) 1801 Uranographia sive Astrorum Descriptio (Жиырма мыс пластинамен суреттелген үлкен жұлдыз атласы.) Allgemeine Beschreibung und Nachweisung der Gestirne (17240 жұлдызды тізімдеген жұлдыз каталогы.) Оның еңбектері Германияның барлық айманында астрономияға қызығушылықты кеңінен таратуға септігін тигізді.
1768 (10th ed. 1844) Anleitung zur Kentniss des Gestirnten Himmels (The most famous of Bode's writings. In this work, he first announced Bode's law.) 1774–1957 Berliner Astronomisches Jahrbuch für 1776–1959 (The astronomical yearbook published by Berlin Observatory.) 1776 Sammlung astronomischer Tafeln (3 vols.) 1776 (3rd ed. 1808) Erläuterung der Sternkunde, an introductory book on the constellations and their tales, which was reprinted more than ten times
1782 Vorstellung der Gestirne des Flamsteadschen Himmelsatlas (Bode's revised and enlarged edition of Fortin's small star atlas of Flamsteed.) Verzeichniss (Containing the above star atlas, and including 5,058 stars observed by Flamsteed, Hevelius, T. Mayer, de la Caille, Messier, le Monnier, Darquier and Bode himself.) 1801 Uranographia sive Astrorum Descriptio (A large star atlas illustrated with twenty copper plates.) Allgemeine Beschreibung und Nachweisung der Gestirne (A star catalogue listing 17,240 stars.) His works were highly effective in diffusing throughout Germany a taste for astronomy.