Кіріспе
Лондондағы мұражай, Англия
тобы The Wallace Collection – Лондондағы мұражай, Манчестер алаңындағы Гертфорд үйін, Гертфорд маркиздері Сеймур отбасының бұрынғы қалалық үйін алып жатыр. Ол 18-ші және 19-шы ғасырларда Гертфорд маркиздерімен бірге кең коллекцияны құрған сэр Ричард Уоллес атымен аталады. Коллекцияда 15-19 ғасырлардағы көркем және сәндік өнер туындылары, француздық 18 ғасыр суреттері, жиһаздар, қару-жарақтар, фарфор және 25 галереяға орналастырылған ескі шеберлердің суреттері бар. Көрмеге кіру тегін. Ол 1897 жылы негізінен Ричард Сеймур Конвей, Гертфордтың 4-ші маркизі (1800–1870) жасаған жеке коллекциядан құрылды, ол оны және үйді өзінің заңды емес ұлы сэр Ричард Уоллеске (1818–1890) мұра еткен. Оның әйелі Джули Амели Шарлотта Кастелнау бүкіл коллекцияны ұлтқа сыйлады. Коллекция 1900 жылы Гертфорд үйінде тұрақты түрде көпшілік назарына ашылды және осы күнге дейін сонда орналасқан. Мұраның шарты бойынша, коллекциядан ешбір зат тіпті уақытша көрмелерге де шығарылмауы керек еді. Алайда, 2019 жылдың қыркүйегінде сенімгерлер кеңесі Англия мен Уэльс қайырымдылық комиссиясынан бұйрық алғанын хабарлады, бұл оларға алғаш рет уақытша несие келісімдерін жасауға мүмкіндік берді. Ұлыбритания әсіресе француз революциясынан кейін өткен саудаларда бай отбасылар сатып алған, ежелгі режимнің (ancien régime) туындыларына бай. Уоллес коллекциясы, Уэдсдон Маноры және Корольдік коллекция – олардың үшеуі де Ұлыбританияда орналасқан және әлемдегі ең ірі, ең маңызды француздық 18 ғасыр сәндік өнер коллекциялары болып табылады. Олармен тек Франциядағы Лувр мұражайы, Версаль сарайы және Mobilier National ғана бәсекелесе алады. Уоллес коллекциясы ведомстволық емес мемлекеттік орган және қазіргі директоры – Ксавье Брей.
the band
The Wallace Collection is a museum in London occupying Hertford House in Manchester Square, the former townhouse of the Seymour family, Marquesses of Hertford. It is named after Sir Richard Wallace, who built the extensive collection, along with the Marquesses of Hertford, in the 18th and 19th centuries. The collection features fine and decorative arts from the 15th to the 19th centuries with important holdings of French 18th century paintings, furniture, arms and armour, porcelain and Old Master paintings arranged into 25 galleries. It is open to the public and entry is free. It was established in 1897 from the private collection mainly created by Richard Seymour Conway, 4th Marquess of Hertford (1800–1870), who left both it and the house to his illegitimate son Sir Richard Wallace (1818–1890), whose widow Julie Amelie Charlotte Castelnau bequeathed the entire collection to the nation. The collection opened to permanent public view in 1900 in Hertford House, and remains there to this day. A condition of the bequest was that no object should ever leave the collection, even for loan exhibitions. However in September 2019, the board of trustees announced that they had obtained an order from the Charity Commission for England & Wales which allowed them to enter into temporary loan agreements for the first time. The United Kingdom is particularly rich in the works of the ancien régime, purchased by wealthy families during the revolutionary sales, held in France after the end of the French Revolution. The Wallace Collection, Waddesdon Manor and the Royal Collection, all three located in the United Kingdom, are some of the largest, most important collections of French 18th century decorative arts in the world, rivalled only by the Musée du Louvre, Château de Versailles and Mobilier National in France. The Wallace Collection is a non departmental public body and the current director is Xavier Bray.
Тарих
Уоллес коллекциясы – бұл британдық аристократиялық отбасының бес ұрпағы – Гертфордтың алғашқы төрт маркизі және 4-ші маркиздің заңды емес ұлы Ричард Уоллес 18-ші және 19-шы ғасырларда жинаған өнер туындыларын көрсететін мұражай. 19-шы ғасырда Гертфорд маркиздері Еуропадағы ең бай отбасылардың бірі болды. Олар Англияда, Уэльсте және Ирландияда үлкен мүліктерге ие болды және табысты некелер арқылы байлықтарын арттырды. Саяси тұрғыдан аса маңызды болмаса да, 3-ші және 4-ші маркиздер мен сэр Ричард Уоллес өз заманының жетекші өнер жинаушыларына айналды. Шамамен 5500 өнер туындысын қамтитын Уоллес коллекциясы 1897 жылы леди Уоллес британ халқына мұра етіп берді. Содан кейін мемлекет коллекцияны көрсету үшін Гертфорд үйін сатып алды және ол 1900 жылы мұражай ретінде ашылды. Мұражай ретінде Уоллес коллекциясының ең бағалысы – 18-шы ғасыр француз өнері: картиналар, жиһаз, фарфор, мүсіндер, алтын табақшалар, сондай-ақ Тициан, Ван Дейк, Рембрандт, Халс, Веласкес, Гейнсборо және Делакруа сияқты суретшілердің 16-дан 19-ға дейінгі ғасырлардағы туындылары, қару-жарақтар жинағы, орта ғасырлық және Ренессанс дәуірінен қалған Лимож эмальдары, майолика, шыны және қоладан жасалған заттар. Суреттер, жиһаз және фарфор 19-шы ғасырдың жеке коллекцияларындағы сияқты бірге қойылған.
Гертфорд үйі, Канон жолы
Хертфорд үйі 16-17 ғасырларда Эдвард Сеймур, Хертфордтың 1-ші графының (1539–1621) лондондық қалалық үйі болған және Вестминстердегі Канон қатарында орналасқан. Оның әкесі, Эдвард Сеймур, Сомерсеттің 1-ші герцогы (1552 жылы өлім жазасын алған), патшайым Джейн Сеймурдың інісі, Страндтағы сарайлық Сомерсет үйін өз қалалық үйі ретінде салуды бастады, бірақ оны аяқтауға үлкермеді.
Гертфорд үйі, Манчестер алаңы
Манчестер алаңындағы қазіргі үй отбасының кейінгі кіші тармағының қалалық үйі болды. Ол 1776 жылы Джордж Монтегю, Манчестердің 4-ші герцогы салып, оған иелік етіп, айналасындағы жерді дамытты. Ол алаңның солтүстік жағын билеп тұр, аралда орналасқан және бастапқыда "Манчестер үйі" деп аталды. 1791–1795 жылдары Испания елшілігі ретінде пайдаланылғаннан кейін (ғимараттың шығысындағы "Испаниялық орын" көшесінің болуымен расталған), 1797 жылы Фрэнсис Инграм Сеймур Конвей, 2-ші Гертфорд маркизі (1743–1822) жалға алды. Ол 1814 жылы Наполеонның алғашқы жеңілісінен кейін Одақтас монархтардың балдарын өткізді. Отбасының алғашқы көрнекті өнер жинаушысы Фрэнсис Сеймур Конвей, 3-ші Гертфорд маркизі (1777–1842) көбінесе Лондондағы өзге резиденцияларында – Мейфэрдегі Дорчестер үйінде және Регентс паркіндегі Сент-Данстан вилласында (қазір АҚШ елшісінің резиденциясы) тұрды. 1836–1851 жылдары Гертфорд үйі француз елшілігі ретінде пайдаланылды. Оның ұлы Ричард Сеймур Конвей, 4-ші Гертфорд маркизі (1800–1870) әкесінің өнер жинағын кеңейтіп, өмірінің көп бөлігін Парижде өткізді және Гертфорд үйіне сирек келді, ол "көбінесе кеңейіп келе жатқан өнер жинағының қоймасы ретінде" қолданылды. Ол өзінің негізгі ағылшын елдік резиденциясы – Уорвикширдегі Рагли Холлға ешқашан бармаған. 4-ші маркиз 1870 жылы Парижде 70 жасында үйленбеген және заңды мұрагерлері болмағандықтан, оның лауазымдары мен мүлігі, соның ішінде Гертфорд үйінің жалға алу құқығы, оның алыс туысы Фрэнсис Сеймурға, 5-ші Гертфорд маркизіне (1812–1884) өтті. Алайда 4-ші маркиздің заңсыз ұлы және оның мұрагерлік емес мүлкінің мұрагері, сэр Ричард Уоллес, 1-ші баронет (1818–1890) оның өнер жинағын, француз және ирланд мүлкін мұра етті, Суффолк графтығындағы Судборн Холлды қайта сатып алды және 1871 жылы 5-ші маркизден Гертфорд үйінің жалға алу құқығын сатып алып, Франциядағы саяси ахуалдың тұрақсыздығына байланысты өнер жинағының көп бөлігімен Англияға оралды (1870–1871 жылдардағы Парижге жасалған пруссиялық қоршау). Уоллес өз кезегінде өнер жинағын кеңейтіп, орта ғасырлық және Ренессанс кезеңдерінің туындыларын, еуропалық қару-жарақтар мен зәрлі киімдерді қосты. 1872–1882 жылдары үйді сэр Ричард Уоллес кеңейтіп, өнер жинағын орналастыру үшін артқы жағына кеңейтім жасады, оның ішінде түрік стиліндегі Минтон плиткаларымен әсемделген темекі шегу бөлмесі болды. Архитектор Томас Амблердің басшылығымен ғимараттың алдына дориялық пилястралары бар порте-кошер түріндегі жаңа кіреберіс орнатылды, екі қанатқа да қабаттар салынды, ал сарайлар мен коч үйі жоғары жарықтандырылатын шатырлармен галереяларға айналдырылды. Бүкіл ғимарат қызыл кірпішпен қапталды және терезелері өзгертілді. Уоллес барлық мүлкін әйеліне қалдырды, ол өз кезегінде, күйеуінің өнер жинағының басым бөлігін ұлтқа тапсырды, осылайша "Уоллес жинағы" құрылды, ал қалған мүлік, соның ішінде француздық мүлік пен Гертфорд үйі, жұбайлардың хатшысы сэр Джон Мюррей Скоттқа, 1-ші баронетке өтті. Скотт Гертфорд үйінің жалға алу құқығын Ұлыбритания үкіметіне Уоллес жинағына лайықты орын ретінде сатты, содан кейін ол баронеттікпен марапатталды, ал үкімет Портман мүлкінен еркін иелікті сатып алды. Гертфорд үйі алғаш рет 1900 жылдың 22 маусымында мұражай ретінде ашылды. 2000 жылы ішкі аулаға шыны шатыр орнатылып, 1835 жылы Фрэнсис Сеймур Конвей, 3-ші Гертфорд маркизі сатып алған Париждегі Багателль шатырының атымен "Cafe Bagatelle" атты мейрамхана ашылды. Мұражай экспозициясы сэр Ричард пен леди Уоллес бұл жерде тұрған кездегі үйдің жағдайын қайта жаңғыртуға бағытталған емес.
Сарай
Кіреберіс залында Уоллес Жинағының үш маңызды негізін қалаушының мәрмәр бюстері орналасқан: Ричард Сеймур Конвей, 4-ші Гертфорд графы (1800–1870), оның ұлы сэр Ричард Уоллес (1818–1890) және вестибюльде Леди Уоллес, ол 1897 жылы қайтыс болғаннан кейін Гертфорд үйінің барлық мүлкін британ халқына сыйлады. Бұл бөлме Сэр Ричард Уоллес тұсындағы түрін ғимараттағы басқа бөлмелерге қарағанда ең жақсы сақтап қалған.
Алдыңғы бөлме
Бұл бөлме 1870-жылдардағы Лондон қалалық үйінің зәулімдігін ашады және Уоллес Жинағына келгендерге көрініс береді. Мемлекеттік бөлмелер – үйдің ең әсем бөлмелері болып, оларда ең құрметті қонақтар қабылданатын. Сэр Ричард пен леди Уоллес тұрған кезде Гертфорд үйіне келгендер алдымен Алдыңғы Мемлекеттік бөлмеге кіретін, ол қазіргідей портреттермен безендірілген. 1890 жылы бөлмеде болған кейбір заманауи жиһаз қазір жинақта жоқ, бірақ шкафтарда көрсетілген және Жан Жак Каффиери жасаған люстрадағы фарфор бөлмеге қайта орнатылды.