Кіріспе

L. Ron Hubbard-тың үшінші әйелі (1931–2002)

Мэри Сью Хаббард (туған аты Уипп; 17 маусым 1931 – 25 қараша 2002) – 1952 жылдан, оның 1986 жылы қайтыс болуына дейін L. Ron Hubbard-тың үшінші әйелі. Өмірінің көп бөлігінде ол Саентологияның жетекші тұлғасы болды. Хаббардтардың төрт баласы болды: Диана (1952 жылы туған), Квентин (1954–1976), Сюзеет (1955 жылы туған) және Артур (1958 жылы туған). 1951 жылы Остиндегі Техас университетінде студент кезінде ол Хаббардтың Дианетикасына қатысып, Дианетика аудиторы болды. Көп ұзамай ол Хаббардпен қарым-қатынасқа түсіп, 1952 жылдың наурыз айында оған тұрмысқа шықты. Ол күйеуімен бірге Финикске (Аризона штаты) кетіп, 1953 жылы құрылған Саентология шіркеуінің алға құрылған ұйымы – Саентологтардың Хаббард қауымдастығын құрды. Ол «Саентология» сөзін ойлап табуға көмектесті, Саентология шіркеуін басқаруда маңызды рөл атқарды және шіркеудің Қорғаушы кеңсесінің (GO) басшысы болды. 1978 жылдың тамызында ол АҚШ үкіметі тарапынан Guardian's Office-тің үкіметтік органдарға қарсы заңсыз жасырын операцияларына қатысқандығы үшін сөз байласу айыптарымен айыпталды. 1979 жылдың желтоқсанында ол кінәлі деп танылды, бес жылға бас бостандығынан айырылды және 10 000 доллар айыппұл төледі. 1981 жылы ол лауазымынан кетіп, 1983 жылы сот шешіміне шағымдары қарастырылғаннан кейін бір жыл түрмеде отырды. 1990 жылдардың соңында Хаббард емшек безінің қатерлі ісігіне шалдығып, 2002 жылы қайтыс болды. Ол Хьюстон қаласында өсті, бір жыл Райс университетінде оқыды, содан кейін Остиндегі Техас университетіне түсіп, онда бакалавр дәрежесін алды. Бастапқыда ол мұнай зерттеу саласында жұмыс істеуді жоспарлаған, бірақ досы оны 1951 жылдың ортасында Уичитаға (Канзас штаты) Хаббард Дианетикалық қорында Дианетика курсын алуға көндірді. Ол көп ұзамай екінші әйелі Сарадан ажырасқан Хаббардпен қарым-қатынас бастады және Уичитаға келгеннен кейін бірнеше апта ішінде онымен бірге тұрды. Ол Хаббард Дианетикалық аудитор куәлігін алып, Қор қызметкерлеріне қосылды. 1952 жылдың ақпанында ол жүкті болды және келесі айда Хаббардқа тұрмысқа шықты. Осы кезде Қор банкротқа ұшырады, ал Хаббардтың бұрынғы демеушісі Дон Перселл оның үлкен қарыздарын өтеуге қалды. Қордың қалған активтерінің иелігі үшін ерлер арасында қатыгез дау туды, нәтижесінде Хаббард Уичитаның екінші жағында бәсекелес «Хаббард колледжін» ашу үшін отставкаға кетті. Мэри Сьюға жаңа Дианетикалық мекемені басқаруға жартылай жауапкершілік жүктелді. Алты апта жұмыс істегеннен кейін, 1952 жылдың сәуірінде ол Хаббардтың жаңадан жарияланған «нақтылық ғылымын» насихаттау үшін Финиксте (Аризона штаты) құрылған Саентологтардың Хаббард қауымдастығымен алмастырылды.

Саентологияның құрылуы мен таралуы

1952 жылдың қыркүйегінде Мэри Сью сегіз айлық жүкті болған кезде Хаббардтар Англияға сапар шекті. Саентология шіркеуінің мәлімдемесіне сәйкес, сапардың себебі – «Вичита қаласынан келген Дон Дж. Пурселлдің және оның Саентологияны тартып алуға жасаған әрекеттерінің салдарынан Мэри Сью ауырып қалды. Оның өмірін сақтау үшін Рон оны бірнеше Дианетикалық топтар ұйым құруды сұраған Англияға алып барды». Үш аптадан кейін, 1952 жылдың 24 қыркүйегінде ол өзінің тұңғыш баласы Диана Мередит де Вольф Хаббардты дүниеге әкелді. Хаббардтар виза мерзімі біткен соң қараша айында АҚШ-қа оралды және Филадельфиядағы пәтерге көшіп барды. Жаңа визамен желтоқсанда Лондонға қайтып, Испанияға ұзақ демалысқа аттанғанша 1953 жылдың мамыр айының соңына дейін сонда қалды. 1953 жылдың қазан айында олар АҚШ-қа оралды, онда Хаббард Нью-Джерси штатының Камден қаласында бірқатар лекциялар оқыды және алғашқы Саентология шіркеуін құрды. Осы кезде Мэри Сью екінші баласын күтіп жүрген, сондықтан Нью-Джерси штатының Медфорд Лейкс қаласындағы жалға алынған үйге көшіп, көп уақытын сонда өткізді. 1953 жылғы Рождествоға Финикске сапар шекті, ал 1954 жылдың 6 қаңтарында Мэри Сью екінші баласын, Джеффри Квентин МакКоули Хаббардты дүниеге әкелді. Хаббардтар 1954 жылдың қалған бөлігінде Финикстегі Камелбек тауының етегіндегі Татум бульвары (қазіргі 5501 Солтүстік 44-ші көше) орналасқан үйінде тұрды. Осы кезде Мэри Сью жаңадан құрылған Саентология қозғалысының маңызды тұлғасына айналды. Саентологтар Хаббардқа зор құрмет көрсеткенімен, оның әйеліне деген құрметі одан әлдеқайда төмен болды. Рассел Миллер былай деп жазады: «Отбасылық дос Рей Кемп кейінірек еске алды: «Олардың қарым-қатынасы жақсы сияқты көрінді, бірақ олардың арасында көп сүйіспеншілік болған жоқ. Ол сүйіспеншілікке толы адам емес еді, тиімділікке көбірек мән берді. Олар жиі күйеу мен әйел ретінде қатты дауласатын». Хаббардтан оның бюстін жасауды тапсырған мүсінші Эдвард Харристің досы Джоан Видал Мэри Сьюді «жақсырақ, тышқандай, ештеңе емес адам, одан сәл жас» деп сипаттады. Хаббардтардың 1960 жылдары олардың уәзірі болған Кен Уркхарт Мэри Сьюдің «өте мейірімді және сүйкімді, бірақ сонымен бірге өте суық болуы мүмкін» екенін айтты. Сент-Хилл қызметкерлерінің бірі Сирил Воспер Хаббардтардың қалдырған әртүрлі әсерлерін атап өтті: «Мен әрқашан Ронға зор жылу мен құрметпен қарадым – ол керемет адам, жаңа ақпарат пен идеялардың тұрақты көзі болды, бірақ Мэри Сьюді өте жаман адам деп ойладым. Ол – жаман әйел». Квентин дүниеге келгеннен кейін төрт ай өткен соң Мэри Сью тағы да жүкті болды, ал 1955 жылдың 13 ақпанында Вашингтон қаласында екінші қызы Мэри Сюзет Рошель Хаббардты дүниеге әкелді. Бала туғаннан кейін Хаббардтар Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласындағы үйге көшіп барды. Вашингтон қаласында Саентологияның негізін қалаушы шіркеуі құрылды, ал Мэри Сью оның алғашқы Академиялық қадағалаушысы болды. Олар 1957 жылға дейін сол жерде тұрды, содан кейін Хаббард Вашингтондағы Саентология академиясында лекция оқып, Мэри Сью мен балалары оны ертіп оралды. Осы кезде Мэри Сью төртінші рет жүкті болды және 1958 жылдың 6 маусымында өзінің соңғы баласын, Артур Рональд Конвей Хаббардты дүниеге әкелді. Ұлыбританияда визалық режимді өзгерту шетелдіктерге өздерін қамтамасыз етуге жеткілікті қаражаты болса, шексіз уақытқа қалуға мүмкіндік берді. Хаббардтар 1959 жылдың ақпан айында Лондонға оралып, Голдерс-Гринде біраз уақыт тұрды. Көп ұзамай Хаббард Батыс Сассекс штатының Шығыс Гринстедке жақын Сент-Хилл Гриндегі Сент-Хилл сарайын сатып алды. Бұрын Савай Ман Сингх II, Джайпур махараджасының меншігінде болған сарай Хаббардтардың жаңа үйі және Саентологияның әлемдік штаб-пәтері болды. Хаббардтар бір-бірін аудиттеуді жалғастырды, ал 1960 жылдың ақпан айында Мэри Сью досына күйеуінің бұрынғы өмірінде жазушы Д.Х. Лоуренс болғанын білгенін хабарлау үшін хат жазды. Ол осы жаңалықты «Мәсіхке қарсы» кітап жазу үшін пайдалануды жоспарлады. Басты кейіпкер, «бастар бала», қаладағы ең ержүрек үш адамның ұлы (Қасиетті Үштікке сатира) болады. Анасы үш жігітпен де бір түнде ұйықтаған, бірақ кімнің баласы екенін білмегендіктен, «осыдан кейін оны Әли, ұлы, ұлы, ұлы деп атауға шешім қабылдады, бұл жергілікті тұрғындарды таң қалдырды және бүкіл елде дүрбілте бастады». Осы кезде Мэри Сью Сент-Хилл сарайында бас бағдарлаушы болып жұмыс істеді. 1967 жылдың 26 қаңтарында Мэри Сью Саентологияның «Clear» дәрежесіне ие болды, ол сол кездегі беделді дәреже еді. Оның жетістігі Саентология газеті «The Auditor»-дың арнайы шығарылымында «Мэри Сью Хаббард – Clear #208» деп аталып, еске алынды. 1966 жылдың 22 қарашасында Хаббард пен Мэри Сью директорлар болып тағайындалған «Hubbard Explorational Company Limited» құрылды – Хаббард экспедициялық бақылаушы, ал Мэри Сью компания хатшысы болып тағайындалды. Жаңадан құрылған «Sea Org» үшін үш кеме сатып алынды. Саентология флотының флагманы – 3280 тонналық кеме, кеңсе қатесінен «Royal Scotman» деп аталды, бұрын Ирланд теңізінде мал тасыған кеме болған. Кеме Саентологтар тарапынан жөнделгеннен кейін, 1968 жылдың қараша айында Мэри Сью мен балалары кеменің жоғарғы палубасындағы жайға орналасты. Хаббардтар мен экипаж арасындағы тұрмыс жағдайларының айырмашылығы айқын болды. 1969 жылдың сәуір айында Хаббард Мэри Сьюді «Royal Scotman» кемесінің капитаны қызметіне тағайындады және Испания жағалауында кеменің тәжірибесіз экипажына оқыту үшін саяхаттауға бұйрық берді, олар Хаббардты ашуға жеткізген қателер жасады. Сапар жазалау ретінде сипатталды және «жауапкершілік круизі» деп аталды; борттағы жағдайлар қорқынышты болды. Рассел Миллердің сөзіне сәйкес, «экипаж шаршағанша жұмыс істеді, тамақ аз болды және ешкімге жуынбауға немесе киім ауыстыруға рұқсат берілмеді. Мэри Сью қатаң түрде ережелерді сақтады, бірақ қиындықтарды бөлісті және әділ және танымал болды». «Жауапкершілік круизі» 1969 жылдың маусымында аяқталды. Хаббардтар 1972 жылдың наурыз айында үш жылдық саяхатынан кейін Жерорта теңізіндегі порттардан портқа кемеде жүргеннен кейін құрлыққа оралды. Олар Марокконың Танжер қаласының шетінде виллаға қоныстанды. Мароккодағы олардың болуы 1972 жылдың желтоқсанында Францияда Саентология шіркеуінің алаяқтық үшін сотталуы мүмкін екені және Хаббардтың сотқа қатысу үшін Францияға экстрадициялану қаупі бар екені анық болғанда күрт аяқталды. Хаббард АҚШ-қа оралды, Нью-Йорк қаласында жалған атпен өмір сүрді, ал Мэри Сью мен балалары «Apollo» кемесінде қалды. Олар 1973 жылдың қыркүйегінде экстрадиция қаупі сейілгеннен кейін қайта қосылды. 1974 жылдың қазанында ФБР Хаббардты сұраққа алуды қалағанын білгеннен кейін Мэри Сью күйеуін АҚШ құрлығына бармауға көндірді және «Apollo» кемесі бір жыл бойы Кариб теңізіндегі порттардан портқа саяхаттады. Саентология флоты 1975 жылы Хаббард Флоридада «құрлықтағы база» құруды шешкенде таратылды. Олар 1975 жылдың тамызында алдымен Дейтона-Бич, Флоридаға көшіп келді. Бірнеше ай инкогнито өмір сүргеннен кейін олар Флориданың батыс жағалауындағы Клируотер қаласының жанындағы Дунединдегі пәтерге көшіп барды, онда Саентологияның жаңа штаб-пәтері ретінде пайдалану үшін ескі Форт Харрисон қонақүйін сатып алған Саентологияның фронт компаниясы орналасқан. Хаббардтардың болуы құпия сақталды, бірақ 1976 жылдың қаңтарында ол дүкенге барғанда ғылыми фантастика әуесқоры оны танып алды. Қамаудан қорқып, ол Вашингтон қаласына бірнеше көмекшілерімен қашып кетті, ал Мэри Сью Флоридада күндізгі басқару қызметін жалғастырды. 1976 жылдың қазанында Мэри Сьюдің Хаббардтан туған үлкен ұлы Квентин…

"Құтқарушы" кеңсесі туралы даулы оқиға

1977 жылдың 8 шілдесінде Федералдық тергеу бюросының 134 адамы бірдей Вашингтон мен Лос-Анджелестегі Саентология шіркеуінің кеңселерiне шабуыл жасап, 50 000-ға жуық құжатты және басқа да дәлелдерді тәркіледі. Бұл шабуылдар федералдық үкіметтің Саентология шіркеуінің үкіметтік мекемелерге, жеке тұлғаларға және Саентологияның жаулары деп есептелетін ұйымдарға қарсы құпия және өте заңсыз «кір жеңістер» науқанын жүргізіп жатқанын анықтауына жауап ретінде жасалды. Бір жылдан кейін, 1978 жылдың 15 тамызында үлкен жюри Мэри Сью Хаббардқа айып тақты, ол шіркеудің «Қорғау кеңсесінің» басшысы ретінде үкіметке қарсы құлықты ұйымдастырды деп айыпталды. Мэри Сью күйеуінің 1966 жылдың наурыз айында «Қорғау кеңсесінің» (GO) қорғаушысы (кейін бақылаушысы) лауазымына тағайындалды. Үкіметтер мен БАҚ тарапынан Саентологияға жасалған шабуылдарға жауап ретінде құрылған GO-ға Саентологияға «өте маңызды қауіп» тудырған кез келген нәрсені жою міндеті жүктелді. Бұл жұмыс түрлі нысандарда жүзеге асырылды, соның ішінде жаңалықтармен байланыс, сот шаралары және «жаулар» туралы «ақпарат» жинау. Ұлыбританияда ғана ол Саентология туралы жағымсыз хабарлар жариялаған үшін БАҚ-қа қарсы жүздеген талап ашты. Ол психиатрияға, Интерполға, АҚШ Ішкі кірістер қызметіне (IRS) және басқа да мемлекеттік органдарға қарсы халықаралық науқан жүргізді. Оның соңғы құлдырауы Мэри Сьюдің бұйрығымен және рұқсатымен заңсыз әдістерді қолданудың нәтижесінде болды. Мэри Сью 1969 жылдың қаңтарында «Қорғау кеңсесінің» бақылаушысы лауазымына «өмір бойына» көтерілді, ал оның бірі, Джейн Кембер Мэри Сьюдің бұрынғы қорғаушы лауазымына тағайындалды. Мэри Сью «Аполлон» кемесіндегі және Танжердегі вилладағы түрлі резиденцияларынан GO-ны басқаруын жалғастырды. Хаббардтардың бұйрығымен GO Саентологияның жауларына қарсы көптеген операцияларды жүргізді. Мақсаттар тек сыртқы жаулар ғана емес, сонымен қатар наразы Саентологтар болды; 1969 жылы Мэри Сью GO-ға Саентологтардың мойындау папкаларынан ақпаратты алуға нұсқау берген бұйрық жазды, бұл қасиетті деп саналатын сенімділікті бұзу болды. Л. Рон Хаббард GO-ның іс-әрекеттерін толық білген деген сөз бар; кейін АҚШ үкіметі оны GO-ның заңсыз іс-әрекеттеріндегі «айыптамасыз серіктес» деп жариялады. Олардың басты мақсаттарының бірі IRS болды, олармен Саентология салық жеңілдіктері үшін қатал күресті жүргізіп жатты. «Ақ қар» кодолық атымен белгіленген кең стратегияның бөлігі ретінде GO Саентологты IRS-ке кіргізіп, Саентологияға қарсы үкіметтің сот стратегиясы туралы файлдарды ұрлауға қол жеткізді. Мэри Сью стратегияға тығыз қатысты; ол ұрлықтарды мақұлдаған хат жазды, кейіннен оған қарсы дәлел ретінде пайдаланылды. 1976 жылдың наурыз айында ол үкіметтен «Ақпараттық еркіндік туралы мәліметтер» арқылы қол жетімді емес құпия құжаттарды алудың заңсыз жоспарын мақұлдады. GO-ның IRS-дегі адамы Майкл Мейснерге L. Рон мен Мэри Сью Хаббардқа қатысты барлық файлдарды IRS Халықаралық операциялар кеңсесінен алуға бұйрық берілді, ол оған кіре алды. Мейснер өзінің GO басшыларымен ынтымақтастыққа көнуге көбірек қарсылық көрсетті және 1977 жылдың сәуірінде оны GO қызметкерлері күшпен жаңа жасырын жерге алып кетті. Ол мамыр айында қашып, ФБР-ге өзін тапсырып, толық мойындады. 1977 жылдың шілдесіндегі шабуылдардың нәтижесі осы болды. Сот процесі 1979 жылдың қыркүйегінде басталды, Саентология шіркеуінің адвокаттары бірнеше ай бойы қарсылық көрсетті. 8 қазанда үкімет пен шіркеу арасында келісімге келді, егер олар үкіметпен жазбаша келісімге (іс жүзінде, ашық мойындауға) қол қойса, тоғыз айыпталушы, соның ішінде Мэри Сью, әрқайсысы құлық жасағанын мойындады, осылайша ұзақ сот процесінен сақталады. Олар 1979 жылдың 26 қазанында ресми түрде кінәлі деп танылды. Мэри Сью және тағы екі адам ең ауыр жазаны алды, бес жылға бас бостандығынан айыру және 10 000 доллар айыппұл. Қалған бесеуі жеңіл жаза алды. Оның күйеуі айыпталудан құтылды, бірақ Мэри Сью оған сатқындық жасайды деп қатты уайымдады. Оның көмекшілерінің бірі, Дэвид Мейо, Хаббардқа Мэри Сью ажырасуды қарастыруы мүмкін екенін ұсыну үшін жіберілді. Мейоның сөзінше: Бір айдан кейін Англияның Жоғарғы сотында судья Лейти мырза Саентологияның маңызды мәселе болған бір істе: «Хаббард мырза шарлатан және одан да жаман, оның әйелі Мэри Сью Хаббард және сектаның іс-әрекеттерін білетін жоғары топ сияқты» деді. 1984 жылдың қазанында Мэри Сью күйеуінің бірінші ұлы Рональд ДеВольфқа қарсы 5 миллион долларлық сотқа шағымданып, оны «үлкен алаяқтық» жасады деп айыптады, өйткені ол әкесін заңды түрде қайтыс деп жариялауға немесе психикалық жағдайы нашар деп тануға тырысты. Л. Рон Хаббард 1986 жылдың 24 қаңтарында Калифорния штатының Крестон қаласының жанындағы ранчосында қайтыс болды. Саентология өкілі баспасөз қызметкерлеріне оған күйеуінің өсиеті бойынша «өте жомарт үлес» қалдырылғанын хабарлады, бірақ егжей-тегжейі құпия сақталды. 1995 жылдың желтоқсанында Хаббард сол жақ сүтін жойды. 1998 жылы оған созылмалы обструктивті өкпе ауруына (COPD) қоса, метастаздық сүт безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Мэри Сью Хаббард 2002 жылдың 25 қарашасында 71 жасында Лос-Анджелестегі үйінде қайтыс болды. Оның денесі екі күннен кейін кремацияланды және күлі Калифорния жағалауынан теңізге шашылды.