Кіріспе

Тенбери Уэллс (жергілікті жұртта Тенбери деп аталады) – Англияның Ворстершир графтығындағы Малверн-Хиллс ауданының солтүстік-батыс шетінде орналасқан базар қаласы және азаматтық округ. Оның солтүстік шекарасы Шропширмен іргелес, ал 2021 жылғы халық санауы бойынша Бёрфордпен біріктірілген халқы 5 224 адамды құрайды.

География

Тенбери Веллс Тема өзенінің оңтүстік жағасында жатыр; өзен Шропшир мен Ворстершир арасындағы шекара болып табылады. Шропширдегі Берфорд елді мекені өзеннің солтүстік жағасында орналасқан.

Тарих

Тенбери Веллстің тарихы темір дәуіріне дейін жетеді. Қала Касл Тумптың орны ретінде сипатталған, бірақ Тумп қазір шекара өзгерістеріне байланысты Шропшир графтығындағы Берфорд қаласында орналасқан. Тумп, мүмкін, ерте нормандық мот және бейли қамалының қалдықтары болып табылады, оны A456 тас жолынан көруге болады, бірақ Тем өзенінің бастапқы арқылы өтуін қорғау және бақылау үшін салынған қамалдың көзге көрінетін қалдықтары жоқ. Ол сондай-ақ "11 ғасырлық нормандық қамалының қалдықтары" деп те сипатталған. Бастапқыда "Темтебери" деп аталған қалаға 1249 жылы базар өткізуге патшалық жарғы берілді. Тенбери Доддингтри жүздігінің жоғарғы бөлігінде орналасқан. Атаудың "Wells" бөлігі 1840 жылдары қалада минералды бұлақтар мен құдықтар табылуынан кейін қосылды. Қазір тоқтатылған Тенбери және Бедли темір жолында орналасқан теміржол станциясының атауы 1912 жылы қала маңындағы құдықтардан алынатын минералды суды жариялау мақсатымен Тенбери Веллс деп өзгертілді. Фредерик Оуслидің ағылшын шіркеу хор дәстүріне арналған Сент-Михаэль және барлық періштелер хор мектебі 1985 жылы жабылды, содан кейін ғимараттар басқа білім беру мақсаттарына пайдаланылды. 100 жылдан астам уақыттан бері Тенбери бүкіл елде қысқы маусымда шаған және қасиетті жиде (және басқа Рождество тауарлары) аукциондарымен танымал. Ол сондай-ақ 1862 жылы салынған және 2001 жылы толық қайта жаңартылғаннан кейін қайта ашылған "қытай готикасы" стиліндегі Pump Room ғимараттарымен де әйгілі. Қазір бұл ғимараттар Тенбери қалалық кеңесінің меншігінде, 2008 жылдың қыркүйегінде Малверн-Хиллс аудандық кеңесінен берілген.

Киревуд монастыры

Кирууд приоры – 13 ғасырда негізделген шағын приор. Бұл – Августин канондарының әйелдерінен құралған, Әулие Мария Магдалинаға арналған монастырь. Кирууд приорының тарихы туралы көп мәлімет жоқ, себебі оның жұмыс істеген кезеңінен сақталған құжаттар өте аз. Шамамен 1238 жылы, аймақта мүлігі болған Маржери де Сапи атты әйел құрған деп саналады. Приор салыстырмалы түрде кішкентай болған, онда аз ғана монахтар болған, және жергілікті жер иелері қаржылық қолдау көрсеткен. Кішкентай болғанына қарамастан, Кирууд приоры жергілікті қоғамда ізгілігімен және қайырымдылықтарымен белгілі болды, сонымен қатар жылдар бойы жер және ақшалай сыйлықтар алды. Дегенмен, 16 ғасырда король Генрих VIII тұсында монастырлар таратылған кезде, приор құлдырап, тозығы жеткен. 1536 жылы Кирууд приоры жабылып, оның жерлері мен ғимараттары жергілікті жер иесіне сатылды. Бүгінде приордан тек тас фрагменттері ғана қалды, ал ол жер жеке меншікте және жалпы жұртқа ашық емес.

Сәулет

Қаладағы ерекше сәулеттік ерекшелік – 1860 жылдары Джеймс Кранстон жобалаған, минералды сулы ванналарды орналастыру үшін салынған бірегей (көбінесе «қытай готикасы» деп сипатталатын) сорғы бөлмелері. Тенберидегі тағы бір маңызды құрылыстар – Норман мұнарасы бар Сент-Мария шіркеуі және бірнеше ескерткіштер. Шіркеу 1864-1865 жылдар аралығында Генри Вудэйрдің күшімен толығымен қайта жаңартылды. Тенбери мен Шропширдегі Бурфордты байланыстыратын Теме өзені үстіндегі ортағасырлық көпір 1795 жылғы су тасқынынан зақымданғаннан кейін Томас Телфордпен қайта салынды. II санаттағы Эстхэм көпірі 2016 жылдың 24 мамырында Теме өзеніне құлады. Зардап шеккендер болған жоқ. Джордж Уилкинсон жобалаған Виктория дәуіріндегі жұмыс үйі 1937 жылдан 21 ғасырдың басына дейін жергілікті кеңес ғимараты ретінде пайдаланылды және қазір тұрғын үйлерге айналдырылуда. Жұмыс үйінің артындағы Виктория дәуіріндегі аурухана 2017 жылдың 27 сәуірінде ашылған жаңа Tesco супермаркеті үшін автотұрақ жасау мақсатында бұзылды. Виктория дәуіріндегі ерекше темір қоршаулы инфекциялық аурухана 2006 жылдың 24 қазанында бұзылды.

Жергілікті басқару

1894 жылдан 1974 жылға дейін бұл ауылдық округ болып табылды, оған қала және Сток-Блисс, Истхэм және Рочфорд сияқты ауылдар кірді. 1974 жылдан бастап Тенбери Леоминстер округінің құрамына кірді, бірақ 1998 жылдың сәуір айында Леоминстер аудандық кеңесі Херефордшир кеңесіне қосылғанда Малверн-Хиллз округінің бөлігіне айналды.

Жергілікті су басу

Бірнеше ғасыр бойы Тенбери су тасқынына ұшырады, соңғы рет 2007, 2008 және 2020 жылдары. Бірінші су тасқыны Теме өзені мен Кайр бұлағының жағалауларының артылуынан болды. Екіншісі бір сағат ішінде 15 мм (0.59 дюйм) жаңбыр жауып, қаланың дренаж жүйесінің (көп бөлігі бітелген болатын) көтере алмай, кенеттен су тасқынына әкеп соқты. Үшінші су тасқыны да Теме өзені мен Кайр бұлағының жағалауларының артылуымен байланысты болды. 2008 жылғы су тасқынының зияны 2007 жылғы су тасқынынан кейін дренаж жаңартылмауы және 2007 жылғы су тасқынынан кейін Кайр бұлағын тоқтатуға тиіс болған Market Street көшесіндегі қабырғаның қайта жаратылмауы салдарынан туды. Содан бері дренажды жақсарту және әсіресе Market Street көшесіндегі қорғаныс жүйесіне көп жұмыс жасалды, бірақ 2020 жылдың ақпан айында Теме өзені мен Кайр бұлағының суы көтерілген кезде үйлер мен дүкендер қайтадан су басты.

Білім

Бастауыш білім беру үшін Тенбери Уэллс қаласын Бромярд жолындағы Тенбери КофЭ бастауыш мектебі қамтамасыз етеді. Олдвуд жолындағы Тенбери жоғары Ормистон академиясы аймақтың негізгі орта мектебі болып табылады, ал Корольдің Сент-Майкл колледжі (сонымен қатар Олдвуд жолында орналасқан) – жеке халықаралық пансион.

Корольдік кино

Тенбери Уэллс қаласындағы Теме көшесіндегі Regal кинотеатры 1937 жылы ашылды. Ол Craven Cinemas желісіндегі алты кинотеатрдың бірі ретінде коммерциялық кинотеатр болып жұмыс істеді, бірақ британдық киноның дағдарысы салдарынан 1966 жылы жабылды. Тенбери қалалық кеңесі оны бұзудан қорғау үшін сатып алғаннан кейін, оны түрлі еріктілер тобы басқарып келді. Regal кинотеатры Heritage Lottery Fund қолдауымен қайта жаңарту жобасына ие болды. Көрме залының қабырғаларына суретші Джордж Легге салған 1930 жылдарғы Жерорта теңізі бейнелерінің көшірмелері салынды, ғимараттың алдыңғы бөлігіндегі әшекейлері қайта жаңартылды және алдыңғы шатырға неондық шамдар орнатылды. Тенбери қалалық кеңесінің меншігіндегі ғимарат қазір сенім қорының басқаруында. Заманауи жабдықтардың арқасында жақында шыққан фильмдерді, тікелей эфирлерді және концерттерді көрсету мүмкін болды. Пауль Дэниелс өмірінің соңына дейін кинотеатрдың меценаты болды. 2016 жылы Regal кинотеатры "Британия рухымен" сыйлығына иегер болуға ұсынылды.

Алма және жеміс мұрасы

Тенбери қаласы "жеміс бағындағы қала" деп те белгілі болды, себебі қаланың жанында көптеген алма, алмұрт, қайталама және шабдалы ағаштарынан тұратын жеміс бақтары орналасқан. Осы мұра әр қазан айында Тенбери алма фестивалінде қайта жаңғыртылады.

Нарықтар

2018 жылға дейін базарлар сейсенбі, жұма және сенбі күндері таңертең қаланың Дөңгелек базар ғимаратында және оның төңірегінде өткізілді, бұл ғимарат 1858 жылы Джеймс Кранстонмен салынған.

Электр станциясы тоқтатылды

Бизнес-паркте биомассалық электр стансасын салу туралы ұсыныс, құрылыс кезіндегі жергілікті кәсіпорындарға кедергі тудырады деген тұрғындардың алаңдаушылығынан кейін қабылданбады. Ұсынысқа қарсылықтар жалғасты, және 2007 жылдың шілдесінде 2300-ден астам адам жоспарға қарсы петицияға қол қойды. 2009 жылдың шілдесінде электр стансасына бөлінген 965 000 фунт стерлингтік грант қайтарылып алынды және жоба тоқтатылды.

Теледидар

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC West Midlands және ITV Central ұсынады. Телевизия сигналдары Саттон Колдфилд тарату станциясынан және жергілікті қайталама тарату станциясынан алынады.

Ең жақын темір жол станциялары

Уэльс Маркс желісіндегі ең жақын ашық станциялар – Людлоу және Леоминстер теміржол станциялары. Оперативті теміржолдың ең жақын нүктесі Вуофертон теміржол станциясында, бірақ станция 1961 жылдан бері жабық.