Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы өзен, Кинг округіндегі өзен.
River in the United States of America
the river in King County
Седар өзені – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы өзен. Шамамен 72 километрлік (45 миль) ұзындығы бар, ол Каскад тауларынан басталып, негізгі бағыты батыс және солтүстік-батысқа қарай, Вашингтон көлінің оңтүстік жағына құяды. Оның жоғарғы су жинау алабы Сейдар өзені су жинау алабы деп аталатын қорғаулы аймақ болып табылады, ол Сиэтл қаласының және аймақтың ауыз сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етеді. Седар өзені Вашингтон көлі және Вашингтон көлі кеме арнасы арқылы Пьюгет шығанағына құйылады.
The Cedar River is a river in the U. S. state of Washington. About 45 mile (72 km) long, it originates in the Cascade Range and flows generally west and northwest, emptying into the southern end of Lake Washington. Its upper watershed is a protected area called the Cedar River Watershed, which provides drinking water for the greater Seattle area. The Cedar River drains into Puget Sound via Lake Washington and the Lake Washington Ship Canal.
Курс
Седр өзені Каскад тау жотасының Абиел шыңы, Медоу тауы және Якима асуы жанында, Кинг және Киттитас округтерінің шекарасы бойымен басталады. Көптеген бастау өзендері биік тауларда бірігіп, мұздық суларымен толығады, содан кейін Седр өзені негізгі бағытта батысқа ағады. Ол 1900 жылы су сақтау үшін бөгет салынған Честер Морс көліне құйылады – бұл табиғи көл. Рекс өзені және Седр өзенінің солтүстік және оңтүстік салалары Честер Морс көлінде Седр өзеніне қосылады. Честер Морс көлінен төмен Седр өзені Мейсонри тоғаны деп аталатын кішкентай көл арқылы ағады. Мейсонри тоғанынан төмен Седр өзені Багли қиылысы және Труд сияқты екі бұрынғы теміржол учаскесінің жанынан өтеді. Содан кейін өзен Ландсбургте Седр өзенінің су алабынан шығып, құбырлар арқылы Сиэтл аймағына су жеткізіледі. Седр өзенінің су алабынан төмен өзен батыс және солтүстікке қарай ағып, Мейпл Вэлли және Рентон қалаларынан өтеді. Рентон қаласында Седр өзені Вашингтон көлінің оңтүстік жағына құйылады. Оның сулары ақырында Вашингтон көлі кеме каналы арқылы Пьюгет шығанасына құяды.
The Cedar River originates in the Cascade Range near Abiel Peak, Meadow Mountain, and Yakima Pass, along the King and Kittitas countyline. Several headwater streams join in the high mountains fed from glacial run off, then the Cedar River flows generally west. It is impounded in Chester Morse Lake, a natural lake that was dammed in 1900 for use as a water storage reservoir. The Rex River joins the Cedar in Chester Morse Lake, as do the two forks of the Cedar River, the north and south forks. Below Chester Morse Lake, the Cedar River flows through a smaller lake called Masonry Pool. Below Masonry Pool, the Cedar River flows by two former railroad sites, Bagley Junction and Trude. The river then exits the Cedar River Watershed at Landsburg where pipelines route water to the Seattle area. Below the Cedar River Watershed area, the river flows west and north, past the cities of Maple Valley and Renton. At Renton, the Cedar River empties into the southern end of Lake Washington. Its waters eventually enter Puget Sound via the Lake Washington Ship Canal.
Өзендерді өзгерту және басқару
Cedar өзенінің жоғарғы су алабы Cedar өзенінің қалалық су алабы деп аталатын қорғалатын аумақ. Оның ауданы шамамен 90 000 акр (364 км²) және Сиэтл қаласына тиесілі. Cedar өзенінің су алабы Сиэтл аймағындағы 1,4 миллион адамды ауыз сумен қамтамасыз етеді. Кинг округінің үштен екі бөлігі күніне Cedar өзенінің су алабынан су пайдаланады. Су қоймалары мен құбыр желісі инфрақұрылымы Сиэтл қалалық коммуналдық қызметтеріне тиесілі және олардың басқаруында. Су сапасын қорғау мақсатында аймаққа кіру шектеулі және табиғи аймақ ретінде басқарылады. 1916 жылы Вашингтон көлі кеме каналының Монтлейк бөлігі аяқталып, Вашингтон көлі мен Юнион көлін байланыстырды. Вашингтон көлінің су деңгейі 2,7 метрге төмендеп, Юнион көлінің деңгейіне жетті. Осының салдарынан Вашингтон көлінің шығу арнасы Қара өзеннің орнына Кеме каналына айналды. Қара өзен құрғап, қазір жоқ. Су алабында сондай-ақ, келушілердің аймақтың ауыз суы, орман және жануарлар дүниесіне қатысты мәселелер туралы білуіне мүмкіндік беретін білім беру орталығы бар.
The upper Cedar River watershed is a protected area called the Cedar River Municipal Watershed. About 90,000 acres (364 km²) in size, it is owned by the City of Seattle. The Cedar River Watershed provides drinking water for 1.4 million people in the greater Seattle area. About two thirds of King County uses water from the Cedar River Watershed, over per day. The reservoirs and pipeline infrastructure is owned and operated by Seattle Public Utilities. Public access is restricted and the area is managed as a wilderness in order to protect water quality. In 1916 the Lake Washington Ship Canal's Montlake Cut was finished, connecting Lake Washington and Lake Union. The water level of Lake Washington dropped 8.8 feet (2.7 m), to the level of Lake Union. As a result, the outlet of Lake Washington became the Ship Canal instead of the Black River. The Black River dried up and no longer exists. The watershed also has an education center where visitors can learn about the issues that involve the region's drinking water, forest and wildlife.
Қоршаған орта мәселелері
Өзенде инвазивті түрлер, эрозия және көршілес жерлерден және су ағынынан туындаған ластану мәселелері бар. 1996 жылы «Седр өзені бассейнінің достары» атты ұйым өзенді және оның салаларын қорғау үшін қоғамдық қатысуды ұйымдастыру мақсатында құрылды. Ұйым білім беру және экологиялық жаңартуға баса назар аударды. «Седр өзені бассейнінің достары» ұйымы басқарған үш негізгі бағдарлама: «Седр өзенінің шабдалы саяхаты», Волонтёрлермен мекенді жаңарту және «Іс-қимылмен басқару». Ұйым 2015 жылы таратылды, ал оның бағдарламалары адвокаттық және білім беру жұмыстарын жалғастыру үшін басқа ұйымдарға берілді.
The river has problems with invasive species, erosion, and pollution from adjacent properties and runoff. In 1996, the Friends of the Cedar River Watershed was formed to organize community involvement in protection of the river and its tributaries. The organization focused on education and ecological restoration. The three main programs The Friends of the Cedar River Watershed managed were the Cedar River Salmon Journey, Volunteer Habitat Restoration, and Stewardship in Action. The organization disbanded in 2015, and its programs were absorbed by other entities to continue the work in advocacy and education.
Тарих
Седар өзенін су көзі ретінде пайдалану 1890 жылдары басталды. Ландсбургте бөгет салынды және су 47 шақырымдық құбыр желісіне бұрылды. Құбыр желісі Сиэтл қаласының Волонтерлік паркі мен Капитолий төбесіндегі Линкольн суқоймаларына су жеткізді. Алғашқы жеткізілімдер 1901 жылы жасалды. 1909 жылы екінші, ал 1923 жылы үшінші құбыр желісі салынды. Сиэтл қаласы 1900 жылдардың басында ежелгі мұздық көлдің орнында тағы бір суқойма салды. Қала 90 фут (27 метр) биіктіктегі бетон бөгет тұрғызып, батыс жағындағы тасты және шығыс жағындағы мұздық моренаны табиғи тосқауылдар ретінде пайдаланды. Бұл суқойма Седар суқоймасы деп аталды және Седар өзенінің су жинау алабымен сумен қамтамасыз етілді. 1918 жылғы 23 желтоқсан күні, сағат 00:00-ден 02:00-ге дейін Седар суқоймасының үлкен бөлігі зардап шегіп, 800 000-ден 2 000 000 куб метрге дейін су төгілді. Су ағыны Боксли аңғары арқылы төгіліп, Эджвик қаласын, «Норт-Бенд Ламбер Компани» ағаш кесу зауыттарын және Милуоки теміржолының бір бөлігін қиратты. Бұл бұзушылық бөгетте емес, суқойманың морена жағындағы 1830 метр қашықтықта орын алды. Бастапқы ағын жылдамдығы секундына 3000-ден 20000 фут аралығында бағаланды. 1899 жылға қарай Сиэтл қаласы Седар өзенінің су жинау алабының көп бөлігіне иелік етті. Біраз жер жеке меншікте қалды, көбінесе ағаш өңдеу компаниялары мен ағаш кесу зауыттарына тиесілі болды. 1924 жылға дейін орманның үлкен бөлігі ағаш үшін кесілді. Орман өрттері ағаш кесу операцияларынан кейін одан да көп орманды жалмады. 1924 жылы Сиэтл қаласы болашақта су сапасын қамтамасыз ету мақсатымен Седар өзенінің су жинау алабын басқару процесін бастады. Ағаш кесу жалғасты, бірақ әдістері күшейтілді және өртке қарсы шаралар қатаңдатылды. 1962 жылғы Седар өзенінің су жинау алабы бойынша ынтымақтастық келісімі қалған жеке меншіктегі жерлерді Сиэтл қаласына беру процесін бастады. 1996 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметі өз жерін Сиэтлге берді. Нәтижесінде қала Жоғарғы Седар өзенінің Седар өзенінің су жинау алабының жалғыз иесіне айналды. Бүгінде қалған орманның көп бөлігі екінші буын орманнан тұрады.
Efforts to use the Cedar River as a water source began in the 1890s. A dam was built at Landsburg and water diverted into a 29 mile (47 km) pipeline. The pipeline sent water to Seattle's Volunteer Park and Lincoln reservoirs on Capitol Hill. The first deliveries occurred in 1901. A second pipeline was built in 1909 and a third in 1923. Another reservoir was constructed in the early 1900s by the City of Seattle on an ancient glacial lake bed. The city constructed a ninety foot concrete dam and used bedrock to the west and a glacial moraine to the east as natural barriers. The reservoir was known as the Cedar Reservoir and was fed by the Cedar River Drainage. Between the hours of 12AM and 2AM on December 23, 1918 a large section of the Cedar Reservoir failed and spilled between 800,000 and 2,000,000 cubic yards of water. The discharge flowed down Boxley Creek Valley, destroying the town of Edgewick, sawmills (owned by North Bend Lumber Company), and parts of the Milwaukee Railroad. The failure did not occur at the dam, but 6,000 feet on the moraine side of the reservoir. Initial discharge rates were estimated between 3,000 and 20,000 second feet. By 1899 the City of Seattle had acquired ownership of most of the Cedar River Watershed. Some land remained privately owned, mainly by logging companies and sawmills. Before 1924 large sections of the forest were cut for timber. Wildfires burned more forests in the wake of logging operations. In 1924 the City of Seattle began the process of managing the Cedar River Watershed with a plan of ensuring water quality for the future. Logging continued, but methods were increasingly regulated and fire precautions strengthened. The 1962 Cedar River Watershed Cooperative Agreement began the process of transferring the remaining privately owned land to the City of Seattle. In 1996 the United States Forest Service ceded its land in the watershed to Seattle. As a result, the city is the sole owner of the Cedar River Watershed area of the upper Cedar River. The majority of the forest remaining today is second growth forest.