Кіріспе

Огайо өзенінің жағасында, Кентукки штатының Луисвилл қаласының жанында орналасқан екі штаттық аймақ.

АҚШ-тағы Огайо ұлттық жануарларды қорғау аймағы – Кентукки штатының Луисвилл қаласының жанындағы Огайо өзеніндегі екі штаттық аймақ. Оны АҚШ Армиясының инженерлер корпусы Индиана штатының Табиғи ресурстар департаментімен бірлесіп басқарады. 1981 жылы федералдық мәртебе берілді. Бұл құлама 1966 жылы Ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланды.

Шолу

Бұл аймақ Огайо сарқырамасында орналасқан, бұл бұрынғы кезде өзендегі кеме жүруге жалғыз кедергі болды. Сарқырамалар – Огайо өзенінің салыстырмалы түрде жақындағы эрозиясының нәтижесінде 386 миллион жылдық девон кезеңінің қатты әктас тақталарында пайда болған бірнеше таяз сулардың тізбегі. Луисвилл (Кентукки штаты) және оған байланысты Индиана қалалары – Джефферсонвилл, Кларксвилл және Нью-Олбани – өздерінің пайда болуымен осы сарқырамаға қарызды, себебі 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басындағы және соңындағы өзен трафигі өзеннің 26 фут (8 метр) биіктіктегі 3 шақырымдық (3 км) құлауын басқарудағы жергілікті білімге ие болу арқылы пайда көре алатын. Бастапқы күйінде сарқырама Ниагара сарқырамасы сияқты өзендегі бір нүктелік үзіліс емес, көбінесе өзен бойына созылған таяз сулар ретінде сипатталатын. Дегенмен, сарқырама осы маңызды ішкі су жолында кеме жүруге ерекше, әсерлі және қиын кедергі болды. Өзендегі алғашқы шлюздер, 1830 жылы аяқталған Луисвилл және Портленд каналы, жыл бойы өзенде жүруді қамтамасыз ету үшін салынған жанама каналдың ішінде салынды. Кейіннен сарқырамалар көбінесе Армия инженерлік корпусы салған МакАльпин шлюздері мен бөгетімен жабылды. Огайо өзенінің сарқырамада бағынып, жергілікті ағын жылдамдығының төмендеуіне байланысты, соңғы кезде қазба жатақтары үлкен және үнемі өсіп келе жатқан төмен жылдамдықты ағынды сумен жабылып жатыр: бұл қазбаларды көруге кедергі келтірсе де, бұл әрекет тұнбамен жабылған сарқыраманың бөліктерін қорғауға және оларды тікелей әсерге уақытша иммунитет беруге қызмет етеді. Дегенмен, қазбаларға толы девон кезеңінің әктас тастың маңызды бөлігі әлі де ашық күйде сақталған және бүгін де келушілерге қолжетімді. Огайо өзенінің су деңгейі төмендеген тамыз және қазан айлары аралығында келуге ең қолайлы уақыт. Қазбаларды алып жүруге тыйым салынған. Сарқыраманың жағалауының жайпақтығы, қоныстанғанға дейін бизондар үшін өтуге қолайлы орын болды, ал кейіннен – үндістер үшін оңай өткелді қамтамасыз етті. 1990 жылы Индиана штатындағы аймақтың бір бөлігі Огайо сарқырамасының мемлекеттік паркіне айналды. Анықтамалық орталық жыл бойы ашық.

Өлшемі мен дыбысы

Өнеркәсіптік және кеме жүру мақсаттары үшін өзгертілгенге дейін Огайо шатқалы Огайо өзенінің барлық енін алып жатқан. Жергілікті американдықтар мен алғашқы еуропалық саяхатшылар Огайо өзенінің 10 шақырымнан астам қашықтықтағы жардан құлауының қырылдаған шуын естіген.

Геология

Құлаулар пайда болған тау жынысы Джефферсонвилл әктасы деп аталады. Бұл әктас шамамен 387-380 миллион жыл бұрын Емсиан дәуірінде (Ерте девон кезеңінің соңғы бөлігінде) және Эйфель дәуірінде (Орта девон) қалыптасқан. Бұл жарылыс ерекше – ірі және алуан түрлі жамылғы және бүйірлі маржандар тірідей орналасқан күйде көрінеді. Брахиоподтар мен бриозоандар да кездеседі, сондай-ақ гастроподтар (қабықты ұлулар) да бар. Девон кезеңінде бұл аймақ Еурамерика суперконтинентіндегі экватордан шамамен он градус солтүстікке қарай жатқан, терең емес ішкі теңіздің түбінде орналасқан.