Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық адмирал, АҚШ Теңіз күштерінің 8-ші бастығы (1880–1972)
American admiral, 8th US Chief of Naval Operations (1880–1972)
Гарольд Рейнсфорд Старк (12 қараша 1880 – 20 тамыз 1972) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде АҚШ Теңіз күштерінің офицері. 1939 жылғы 1 тамыздан 1942 жылғы 26 наурызға дейін Теңіз күштерінің 8-ші бастығы қызметін атқарды.
Harold Raynsford Stark (November 12, 1880 – August 20, 1972) was an officer in the United States Navy during World War I and World War II, who served as the 8th Chief of Naval Operations from August 1, 1939, to March 26, 1942.
Ерте өмір және мансап
Старк 1899 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды және 1903 жылы бітірді. Курсант кезінде ол "Бетти" деген есіммен танылды. 1907 жылдан 1909 жылға дейін Старк АҚШ Атлантика флотының әлемді шарлау сапары алдында және оның барысында "Миннесота" линкор кемесінде қызмет етті.
Stark enrolled in the United States Naval Academy in 1899 and graduated with the class of 1903. As a plebe there he received the nickname "Betty". From 1907 to 1909, Stark served on the battleship Minnesota before and during the United States Atlantic Fleet's cruise around the world.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Кейіннен Старк торпедалық қайықтар мен эсминстерде кең ауқымды қызмет атқарды, оның ішінде 1917 жылы Азия флотының торпедалық флотилиясына қолбасшылық етті. Осы ескі және кішкентай эсминстер Филиппиннен Жерорта теңізіне, Бірінші дүниежүзілік соғыс операцияларына қосылу үшін жүзіп өтті. Старк 1917 жылдың қарашасынан 1919 жылдың қаңтарына дейін Еуропадағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Бас штабында қызмет етті.
Subsequently, Stark had extensive duty in torpedo boats and destroyers, including command of the Asiatic Fleet's torpedo flotilla in 1917, when these old and small destroyers steamed from the Philippines to the Mediterranean to join in World War I operations. Stark served on the staff of Commander, United States Naval Forces operating in Europe from November 1917 to January 1919.
Соғыс аралығы
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Старк «Солтүстік Дакота» және «Батыс Вирджиния» линкорларының аға офицері болды, Теңіз соғыс академиясын бітірді, «Нитро» оқ-дәрі тасымалдау кемесіне қолбасшылық етті және теңіз қару-жарағы саласында қызмет етті. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың ортасында капитан шенімен Старк тікелей Жоюшылар эскадрильясының ұрыс флоты қолбасшысы штабының бастығы, Әскери-теңіз министрінің көмекшісі және USS West Virginia кемесінің командирі қызметтерін атқарды. 1934 жылдан 1937 жылға дейін контр-адмирал Старк Қару-жарақ бюросының бастығы болды. 1938 жылдың шілдесінен бастап ол үшінші крейсерлік дивизияның командирі және ұрыс флоты крейсерлерінің командирі ретінде теңізде қызмет етті, вице-адмирал шенімен.
Following World War I, Stark was executive officer of the battleships North Dakota and West Virginia, attended the Naval War College, commanded the ammunition ship Nitro and served in naval ordnance positions. During the later 1920s and into the mid 1930s, with the rank of captain, Stark was successively Chief of Staff to the Commander, Destroyer Squadrons Battle Fleet, Aide to the Secretary of the Navy, and Commanding Officer of USS West Virginia. From 1934 to 1937, Rear Admiral Stark was Chief of the Bureau of Ordnance. Then from July 1938, he served at sea as Commander Cruiser Division Three and Commander of Cruisers in the Battle Fleet, with the rank of vice admiral.
Әскери-теңіз операцияларының бастығы және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы
1939 жылдың тамызында Старк адмирал шенімен Әскери-теңіз операцияларының бастығы (CNO) болды. Осы лауазымда ол 1940 және 1941 жылдары теңіз күштерінің кеңеюін және 1941 жылдың соңында Атлантикадағы неміс суасты қайықтарына қарсы бейтараптық патрульдеріне қатысуын бақылады. Осы уақытта ол Американың "Еуропаға бірінші" саясатының негізін салған "Құс жоспары" меморандумының авторы атанды. Сондай-ақ, ол Жапониямен соғыс жағдайында теңіз күштерінің шектеусіз су асты кемелері соғысын қабылдауына көшуді ұйымдастырды; Старк 1941 жылдың 7 желтоқсанында, Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін шамамен төрт сағаттан соң, Вашингтон уақыты бойынша сағат 17:52-де осыған қатысты бұйрық берді. Бұл шешім үкіметтің білімінен тыс және алдын ала келісімі алынбастан қабылданған болып көрінеді. Ол АҚШ қол қойған Лондондық теңіз келісімін бұзды.
In August 1939, Stark became Chief of Naval Operations (CNO) with the rank of admiral. In that position, he oversaw the expansion of the navy during 1940 and 1941, and its involvement in the Neutrality Patrols against German submarines in the Atlantic during the latter part of 1941. It was at this time that he authored the Plan Dog memo, which laid the basis for America's Europe first policy. He also orchestrated the navy's change to adopting unrestricted submarine warfare in case of war with Japan; Stark expressly ordered it at 17:52 Washington time on 7 December 1941, not quite four hours after the Japanese attack on Pearl Harbor. It appears the decision was taken without the knowledge or prior consent of the government. It violated the London Naval Treaty, to which the United States was signatory.
Перл-Харбордан кейін
Старк, КОО ретінде, 1941 жылдың желтоқсанында ресми түрде басталған Жапония және Еуропалық державаларға қарсы жауынгерлік операцияларды басқарды. 1942 жылдың наурыз айында адмирал Эрнест Кинг Старкты КОО лауазымынан босатты. Келесі айда ол Еуропадағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды. Лондон штабынан Старк Англиядағы және Атлантиканың еуропалық жағындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің операцияларын және оқуларын жүргізді. 1943 жылдың қазан айында ол Он Екінші флоттың қолбасшысы атағын қосымша алды және 1944 жылдың маусым айында Францияның Нормандиясындағы десант операциясына АҚШ флотының қатысуын қадағалады. Старк британдық азаматтық және әскери-теңіз басшыларымен жақын қарым-қатынас орнатып, олар оны "жалпы алғанда, өте құрметтеді", сондай-ақ басқа одақтас елдердің басшыларымен де байланыс күйінде болды. Старк Шарль де Гольмен қарым-қатынаста ерекше рөл атқарды; АҚШ пен Ұлыбританияның еркін француз қарым-қатынасының жалғасуы Старкқа байланысты болды. Ол адмирал Кингтен жоғары баға алды. Нормандияға жасалған десанттан кейін Старк Перл-Харборға дейінгі әрекеттері бойынша тергеу комиссиясының алдында тұрды. Комиссия Старк қауіп туралы жеткілікті ақпарат бермегенін, бірақ ол кінәлі емес деп шешті. Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Джеймс Форрестал 1944 жылғы тергеу комиссиясын тапсырды. Есепті қарап шыққаннан кейін Форрестал комиссия апатқа кінәлілерді анықтауда тым жұмсақ болды деп ойлады. Комиссия Армия мен Әскери-теңіз күштері Перл-Харборды қорғауда тиісті деңгейде ынтымақтасқандығын, жапондық әскери кемелерінің шабуылға дайындалып жатқанын көрсететін ақпарат болмағанын және шабуылдың сәтті болуына әуедегі торпеданың құпия қару ретінде пайдаланылуы себеп болды деген қорытындыға келді. Форрестал бұл қорытындылардың барлығына қарсы болды және Киммельдің шабуылды болдырмау немесе оның салдарына дайындалу үшін алған ақпаратымен көбірек жұмыс істей алуы мүмкін еді деп санды. Форрестал Киммель мен Старк екеуі де "лауазымына сай үлкен шешімдер қабылдауға қабілетсіздік танытты" деген қорытындыға келді. Кингтің есепке берген пікірі Старктің жұмыстан босатылуына себеп болды. 1948 жылы Кинг бұл шешімді қайта қарастырып, пікірін жоюды сұрады: "Кинг өзінің қате екенін мойындаған жалғыз жағдай осы болды". Оның өлімінен кейін де оны айналасындағы даулар тоқтамады. Старктің ең даулы қызметі Американың Перл-Харборға шабуылға дейінгі кезеңде жапон күштерінің күшеюіне байланысты болды. Даудың мәні оның және оның Соғыс жоспарлары директоры адмирал Ричмонд К. Тернердің 1941 жылдың күзінде Перл-Харбордағы Тынық мұхит флотының командирі адмирал Хасбэнд Э. Киммельге жапондықтардың әрекеттері туралы жеткілікті ақпарат бергеніне қатысты. Капитан (кейін контр-адмирал) Эдвин Т. Лейтон шабуыл кезінде Киммельдің бас барлаушысы (кейін адмирал Честер В. Нимицтің де барлаушысы) болды. "Мен сол жерде болдым: Перл-Харбор және Мидуэй құпияларын ашу" (1985) кітабында Лейтон Старктың бүкіл кезең бойы мағынасыз кеңес бергенін, өзінің Соғыс жоспарлары директоры адмирал Тернердің талабы бойынша маңызды ақпаратты жасырғанын, жапондықтармен қарым-қатынаста әлсіздік танытқанын және Киммельге ешқандай пайдалы ақпарат ұсынбағанын айтты. Джон Костелло (Лейтонның авторларының бірі) Days of Infamy (Pocket, 1994) кітабында Дуглас Макартурдың PURPLE және JN 25 кодына толық қолжетімділігі болғанын және сегіз сағаттан астам ескерту алғанына қарамастан, шабуылдан қашып құтыла алмағанын көрсетті. Сонымен қатар, одақтас күштердің Жоғарғы қолбасшысының ресми тарихшысы Гордон Пранж және оның әріптестері 1941 жылдың 7 желтоқсанында (МакГроу Хилл, 1988) флотты қорғаудың жауапкершілігі Киммельдікі емес, генерал Уолтер К. Шортқа тиесілі екенін атап өтті. Тернердің барлау ақпаратын Соғыс жоспарлары арқылы өткізуіне талап етуі Әскери барлау қызметін тек ақпарат жинаумен айналысады деген қате түсінікке әкелді. Тернер өзінің көзқарасын түзген жоқ және Старкқа мәселені түсінуге көмектеспеді. Басқалармен қатар, Морисон мен Лейтон Тернердің осы оқиғаға ең көп кінәлі екеніне келіседі, сондай-ақ Нед Бич Scapegoats (Аннаполис, 1995) кітабында да осы пікірді қолдайды. Сонымен қатар, Жапония қай елге шабуыл жасауы мүмкін екендігі туралы үлкен түсініспеушілік болды: АҚШ, Кеңес Одағы немесе Азия мен Тынық мұхитындағы британдық отарлар.
As CNO, Stark oversaw combat operations against Japan and the European Axis Powers that officially began in December 1941. In March 1942, Stark was relieved as CNO by Admiral Ernest King. He went to Britain the next month to become Commander of United States Naval Forces Europe. From his London headquarters, Stark nominally directed the naval part of the great buildup in England and US naval operations and training activities on the European side of the Atlantic. He received the additional title of Commander of the Twelfth Fleet in October 1943, and he supervised USN participation in the landings in Normandy, France, in June 1944. Stark built and maintained close relations with British civilian and naval leaders, who "generally adored him," and also with the leaders of other Allied powers. Stark was particularly important in dealing with Charles de Gaulle; it was thanks to Stark that the US British Free French relationship continued to work. He earned high praise from Admiral King for his work. After the Normandy landings, Stark faced a Court of Inquiry over his actions leading up to Pearl Harbor. The Court concluded that Stark had not conveyed the danger or provided enough information to Kimmel but that he had not been derelict. Secretary of the Navy James Forrestal had ordered the 1944 Board of Inquiry, Upon reviewing the report, Forrestal felt that the court had been too lenient in assigning blame for the disaster. The court had found that the Army and Navy had adequately cooperated in the defense of Pearl Harbor; there had been no information indicating that Japanese carriers were on their way to attack Pearl Harbor; and the attack had succeeded principally because of the aerial torpedo, a secret weapon whose use could not have been predicted. Forrestal disapproved all of those findings and judged that Kimmel could have done more with the information he had had to prevent or mitigate the attack. Forrestal concluded that both Kimmel and Stark had "failed to demonstrate the superior judgment necessary for exercising command commensurate with their rank and their assigned duties." King's endorsement of the report was scalding, leading to Stark being relieved. In 1948, King reconsidered and requested that the endorsement be expunged: "It was the only time that King ever admitted he had been wrong." The controversy surrounding him persisted after his death. Stark's most controversial service involved the growing menace of Japanese forces in the period before America was bombed into the war by the attack on Pearl Harbor. The controversy centers on whether he and his Director of War Plans Admiral Richmond K. Turner provided sufficient information to Admiral Husband E. Kimmel, Commander of the Pacific Fleet at Pearl Harbor, about Japanese moves in the fall of 1941 to enable Kimmel to anticipate an attack and to take steps to counter it. Captain (later Rear Admiral) Edwin T. Layton was Kimmel's chief intelligence officer (later also Admiral Chester W. Nimitz's intelligence officer) at the time of the attack. In his book, And I Was There: Pearl Harbor and MidwayBreaking the Secrets (1985), Layton maintained that Stark offered meaningless advice throughout the period; withheld vital information at the insistence of his Director of War Plans, Admiral Turner; showed timidity in dealing with the Japanese; and utterly failed to provide anything of use to Kimmel. John Costello (Layton's co author), in Days of Infamy (Pocket, 1994), points out that Douglas MacArthur had complete access to both PURPLE and JN 25, with over eight hours warning, and was still caught by surprise. Moreover, as the Supreme Commander of the Allied Powers official historian Gordon Prange and his colleagues note in December 7, 1941 (McGraw Hill, 1988), the defense of the fleet was General Walter C. Short's responsibility, not Kimmel's. Turner's insistence on having intelligence go through War Plans led Office of Naval Intelligence to a wrong belief that it was only to collect intelligence. Turner did not correct his view or aid Stark in understanding the problem. Among others, Morison and Layton agree that Turner was most responsible for the debacle, as does Ned Beach in Scapegoats (Annapolis, 1995). In addition, there was considerable confusion over where Japan might strike: the United States, the Soviet Union, or British colonies in Asia and the Far East.
Соғыстан кейінгі
1945 жылдың тамызынан 1946 жылдың сәуірінде әскери қызметтен шыққанға дейін Старк Вашингтон қаласында қызмет етті және зейнетке шыққан соң сол жерде тұрды. Ол 1972 жылы қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Старк көп жылдар бойы туған жері Уилкс-Барренің солтүстігінде, Тунканнок, Пенсильваниядағы Кэри көлінде отбасылық жазғы үйін сақтап, мансабы барысында демалыс күндері теңіз гидроұшағымен сонда ұшып келді. Көлдің батыс жағалауындағы сол үй әлі де тұр.
From August 1945 until he left active duty in April 1946, Stark served in Washington, D. C., and made his home there after retirement. He died in 1972 and was buried at Arlington National Cemetery. Stark maintained a family summer residence on Lake Carey in Tunkhannock, Pennsylvania, north of his native Wilkes Barre, for many years and flew in by naval seaplane for weekends during his career. The cottage still stands on the western shore of the lake.
Мұра
"Старк" фрегаты оның құрметіне аталған. Вилкс-Барредегі Уилкс университетінің ірі оқу орталығы – Старк оқу орталығы, Пенсильвания штаты, сондай-ақ Дальгрен дивизиясының Теңіз үстіндегі қару-жарақтарды зерттеу орталығындағы ғылыми-зерттеу және әзірлеу зертханасы мен кеңсе ғимараты оның құрметіне аталды. Старкті 1970 жылғы "Тора! Тора! Тора!" фильмінде актер Эдвард Эндрюс сомдады.
The frigate Stark was named in honor of Stark. Stark Learning Center, a major instructional facility at Wilkes University in Wilkes Barre, PA, was also named in his honor, as was research and development laboratory and office building at the Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division. Stark was portrayed by actor Edward Andrews in the 1970 film Tora! Tora! Tora!.