Кіріспе

Неміс астрономы (1893–1960)

Вильгельм Генрих Вальтер Бааде (24 наурыз 1893 – 25 маусым 1960) – 1931 жылдан 1959 жылға дейін АҚШ-та жұмыс істеген неміс астрономы.

Ерте өмір және білім

Бааде Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия аймағында мұғалім отбасында дүниеге келген. Ол 1912 жылы мектепті бітірді. Кейін Мюнстер және Геттинген университеттерінде математика, физика және астрономия пәндерін оқыды. 1919 жылы доктор ғылымын қорғады.

Мансап

Бааде 1919 жылдан 1931 жылға дейін Бергедорфтағы Гамбург обсерваториясында жұмыс істеді. 1937 жылы Гамбург университеті Баадеге Гамбург обсерваториясында Ричард Шоррдың орнын басуды ұсынды, бірақ ол бас тартты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вильсон тауы обсерваториясында ол соғыс уақытындағы қараңғылық жағдайларын (жарық ластануын азайтатын) пайдаланып, Андромеда галактикасының ортасындағы жұлдыздарды алғаш рет ажыратып көрді. Бұл байқаулар оны жұлдыздар үшін ерекше "популяцияларды" (Population I және Population II) анықтауға әкелді. Сол байқаулар оны Сефеидтік айнымалы жұлдыздардың екі түрі бар екенін анықтауға мүмкіндік берді. Осы жаңалықты пайдаланып, ол Эдвин Хабблдің 1929 жылы жасаған бұрынғы есептеуін екі есеге көбейтіп, белгілі ғаламның мөлшерін қайта есептеп шығарды. 1952 жылы ол бұл жаңалықты Халықаралық астрономиялық одақтың Римдегі мәжілісінде жариялады. Фриц Цвиккимен бірге ол суперноваларды астрономиялық нысандардың жаңа санаты ретінде белгіледі. Цвики мен ол сондай-ақ нейтронды жұлдыздардың бар екенін болжады және олардың суперновалардың нәтижесі болуы мүмкін деп ұсынды. 1952 жылдан бастап ол Рудольф Минковскиймен бірге Cygnus A сияқты әртүрлі радио көздерінің оптикалық серіктерін анықтады. Ол 10 астероидты, соның ішінде 944 Хидальгоны (ұзақ орбиталық периоды бар, шындығында ол бұрын-соңды табылған алғашқы кентавр, бірақ олар 1977 жылға дейін ерекше динамикалық класс ретінде танылмады); Аполлон класынан 1566 Икарды (перигелиі Меркурийден жақын) және Амор типіндегі 1036 Ганимедті ашты.

Жеке өмір

Ол 1960 жылы Батыс Германиядағы Геттинген қаласында қайтыс болды.