Кіріспе

Қоршалмаған бұрмаланған жұп байланыс кабелі

5-санатты кабель (Cat 5) – компьютерлік желілерге арналған бұрмаланған жұп кабель. 2001 жылдан бері қолданылатын нұсқасы – 5e санаты (Cat 5e) ерекшелігі. Кабель стандарты 100 МГц дейінгі өнімділікті қамтамасыз етеді және 2,5GBASE-T дейінгі бұрмаланған жұп арқылы Ethernet-тің көптеген түрлері үшін қолайлы, бірақ көбінесе 1000BASE-T (Gigabit Ethernet) жылдамдықтарымен жұмыс істейді. Cat 5 телефон және бейне сияқты басқа да сигналдарды жеткізуге де қолданылады. Бұл кабель көбінесе перфорациялық блоктар мен модульдік жалғауыштарды пайдаланып қосылады. 5-санатты кабельдердің көпшілігі қоршалмаған, шуды басу үшін теңгерілген желілік бұрмаланған жұп дизайны мен дифференциалдық сигнализацияға сүйенеді.

Стандарттар

5-санат қазіргі уақытта ISO/IEC 11801, IEC 61156 және EN 50173 стандарттарында белгіленеді, бірақ бастапқыда ANSI/TIA/EIA 568 A стандартында (TSB 95-те толықтырылған) анықталған. Бұл құжаттар 100 МГц дейінгі жиіліктер үшін техникалық сипаттамалар мен сынақ талаптарын көрсетеді. Кабель, жіп тәрізді және қатты өткізгіштер түрінде қолжетімді. Жіп тәрізді түрі икемдірек және сынбастан көбірек иілуге төзімді. Жұптастыру кабельдері жіп тәрізді болады. Құрылымдық кабельде қолданылатын тұрақты сымдар қатты болады. Кабельдің санаты мен түрін сымның қаптамасындағы басылған мәліметтер арқылы анықтауға болады. 5-санаттың техникалық талаптары өткізгіштердің таза мыстан жасалуын талап етеді. Әсіресе мыс жалатылған алюминий (CCA) түріндегі жалған кабельдердің саны артып келеді. Бұл мұндай жалған кабельдерді өндірушілер мен орнатушыларды заңдық жауапкершілікке алып келді.

Варианттар мен салыстырулар

5e санатының техникалық талаптары 5 санатының техникалық талаптарын одан әрі тосқауылды азайту арқылы жақсартады. Екі санатың да жолақтық ені (100 МГц) және физикалық құрылысы бірдей, тіпті сертификатталмаған болса да, көптеген Cat 5 кабельдері Cat 5e техникалық талаптарына сай келеді. 5 санаты 2001 жылы қолданудан шығарылып, 5e санатының техникалық талаптарымен алмастырылды. 6 санатының техникалық талаптары 5e санатының техникалық талаптарын жиілік диапазонын кеңейту және тосқауылды одан әрі азайту арқылы жақсартады. Cat 6 өнімділігінің артуы 250 МГц жолақтық енді қамтамасыз етеді. Кабель T568A немесе T568B схемасы бойынша қосылады. Екі схема да бірдей тиімді жұмыс істейді және бір кабельдің екі басында да бірдей схема қолданылса, орнату кезінде оларды араластыруға болады.

Қолданбалар

5-санатты кабель компьютерлік желілерде құрылымдық кабельдеу үшін қолданылады, мысалы, бұрмаланған жұп арқылы Ethernet желілерінде. Кабель стандарты 100 МГц дейінгі жиіліктер үшін өнімділік параметрлерін анықтайды және 10BASE T, 100BASE TX (Fast Ethernet), 1000BASE T (Gigabit Ethernet) және 2.5GBASE T үшін қолайлы. 10BASE T және 100BASE TX Ethernet қосылымдарына екі сым жұбы қажет. 1000BASE T және одан жоғары жылдамдықтағы Ethernet қосылымдарына төрт сым жұбы қажет. Power over Ethernet (PoE) технологиясын пайдалану арқылы, Ethernet деректерімен қатар электр қуатын да кабель арқылы жіберуге болады. Cat 5 кабель телефон және бейне сигналдары сияқты басқа да сигналдарды тасымалдау үшін де қолданылады. Кейбір жағдайларда бір кабельде бірнеше сигналды тасымалдау мүмкін; Cat 5 бір кабельде екі стандартты телефон желісін және 100BASE TX желісін тасымалдай алады. Көп желілі телефон қосылымдарында USOC/RJ 61 сымдау стандарты қолданылуы мүмкін. Аналогты және цифрлық бейнені тасымалдау үшін әртүрлі схемалар бар. HDBaseT (10,2 Гбит/с) – осындай схемалардың бірі.

Иілу радиусы

5-санаттағы көптеген кабельдерді кабельдің сыртқы диаметрінен кемінде төрт есе үлкен радиус бойынша ибуге болады.

Кабель сегментінің ең үлкен ұзындығы

Кабель сегментінің ең максималды ұзындығы TIA/EIA 568 5 A стандартына сәйкес келеді. Егер ұзын сызымдар қажет болса, репитер немесе коммутатор сияқты белсенді жабдықтарды қолдану қажет. 10BASE-T желісінің техникалық талаптары белсенді құрылғылар арасындағы 100 метрлік ұзындықты белгілейді. Бұл 90 метрлік қатты өзекке ие тұрақты сымдарға, екі жалғауышқа және әр басында 5 метрлік екі икемді сымға мүмкіндік береді.

Кондукторлар

1995 жылдан бері негізгі желілерге арналған қатты өткізгіш UTP кабельдерінің диаметрі 22 американдық сым өлшемінен (AWG) аспауы, ал 24 AWG немесе 26 AWG қысқа қашықтыққа арналған кабельдер үшін одан жұқа болмауы керек. Бұл талап 2009 жылғы ANSI TIA/EIA 568 стандартын жаңарту кезінде де сақталды. Төрт жұптан тұратын кабельдер жинағы жиі қолданылатын болса да, 5-санат кабельдері төрт жұппен ғана шектелмейді. Негізгі желілерде 100 жұпқа дейін қолдануға болады.

Жеке бұралу ұзындығы

Бір бұрылыстағы арақашықтық әдетте питч деп аталады. Cat 5 кабеліндегі төрт жұптың әрқайсысы жұптар арасындағы өзара әсерді (кросстолк) азайту үшін әртүрлі питчқа ие. Бұралған жұптардың питчы стандартта белгіленбеген.

Экологиялық рейтингтер

+ АҚШ және Канаданың өрт сертификаттары Сынып Сөз тіркесі Сипаттама Стандарттар LSZH Байланыс, аз түтінді, галогенсіз NES‑711, NES‑713, MIL‑C‑24643, UL 1685 CMP Байланыс, толық кеңістік Фторлы этилен пропилен (FEP) және полиэтилен (PE) арқылы оқшауланған және жақсы жалынға төзімділік нәтижелері үшін аз түтінді поливинилхлорид (PVC) арқылы қапталған. CSA FT6 немесе NFPA 262 (UL 910) CMR Байланыс, тік желі Жоғары тығыздықтағы полиолефинмен оқшауланған және аз түтінді поливинилхлоридпен (PVC) қапталған. UL 1666 CMG Байланыс, жалпы мақсаттағы CSA FT4 CM Байланыс Жоғары тығыздықтағы полиолефинмен оқшауланған, бірақ PVC арқылы қапталмаған, сондықтан үштің ішіндегі жалынға төзімділігі ең төмен. UL 1685 (UL 1581, Sec. 1160) Тік лоток CMX Байланыс, тұрғын үй UL 1581, Sec. 1080 CMH CSA FT1

Кейбір кабельдер UV сәулеленуге төзімді немесе UV тұрақты болып табылады, яғни олар сыртқы UV сәулесіне елеулі зақымданусыз ұшырауы мүмкін. Толық кеңістікке арналған кабельдер PVC сияқты материалдарды қолданатын кабельдерге қарағанда баяу жанады және аз түтін шығарады. Толық кеңістікке арналған кабельдерді PVC рұқсат етілмеген кеңістіктерге орнатуға болады. Қоршалған кабельдер (FTP немесе STP) радиожиіліктік жабдыққа жақын жерде электромагниттік кедергілердің пайда болуы мүмкін ортада пайдалы, сондай-ақ тыңшылықтың ықтималдығын азайту қажет болғанда да қолданылуы мүмкін.