Кіріспе
АҚШ-тың бұрынғы федералды департаменті (1872–1971) 1971 жылға дейін болған пошта агенттігі.
the postal agency that existed prior to 1971
АҚШ Пошта департаменті (USPOD; сондай-ақ Пошта немесе АҚШ поштасы деп те аталады) 1792 жылы құрылған АҚШ Пошта қызметінің алдыңғысы болды. 1872 жылдан 1971 жылға дейін ол ресми түрде Кабинет департаменті ретінде құрылды. Департаменттің басшысы – пошта бастығы. 1792 жылдың 20 ақпанында АҚШ президенті Джордж Вашингтон қол қойған «Пошта қызметі туралы» заң департаменттің құрылуын белгіледі. 1823 жылдан 1829 жылға дейін қызмет еткен пошта бастығы Джон Маклин оны жай ғана «Пошта» деп атаудың орнына «Пошта департаменті» деп атаған алғашқы адам болды. 1829 жылы президент Эндрю Джексон өзінің пошта бастығы Уильям Т. Барриді Кабинет мүшесі ретінде шақырғанда, ұйымның беделі арта түсті. 1872 жылғы Пошта заңы Пошта департаментін Кабинет деңгейіне көтерді. Америка Азамат соғысы (1861–1865) кезінде Америка Конфедерациясы Штаттарындағы пошта қызметтерін Конфедерациялық Америка Штаттарының Пошта департаменті ұсынды, оның басшысы пошта бастығы Джон Хеннингер Рейган болды. Департамент көптеген қиындықтарға тап болды, әсіресе, тапшылықты болдырмау қажеттілігіне. 1970 жылдың 12 тамызында президент Ричард Никсон Поштаны қайта ұйымдастыру туралы заңға қол қойды. Ол 1971 жылдың 1 шілдесінде Кабинет деңгейіндегі Пошта департаментін тәуелсіз АҚШ Пошта қызметімен алмастырды. Пошта қызметтерін реттеу функциясы кейін Пошталық реттеу комиссиясына берілді.
Негізгі құралдар
Солтүстік Америка колонияларының алғашқы жылдары пошта қызметін құруға көптеген әрекеттер жасалды. Бұл алғашқы әрекеттер көлемі шағын болды және көбінесе колония, мысалы Массачусетс шығанағының колониясы, Бостонда хаттарды Англияға жіберуге болатын орын құрумен байланысты. Басқа әрекеттер Массачусетс және Вирджиния сияқты екі ірі колония арасындағы арнайы пошта қызметіне бағытталды, бірақ қолжетімді қызметтер көп жылдар бойы шектеулі және үзіліссіз болып келді. Мысалы, 1639 жылдан бастап Бостонда ресми емес, тәуелсіз пошта маршруттары жұмыс істеді, ал 1672 жылы Бостон мен Нью-Йорк қалалары арасындағы қызмет басталды. 1691 жылы Томас Нил Солтүстік Америка пошта қызметі үшін Британдық тәжден 21 жылдық грант алғанда, колонияларға орталық пошта ұйымы келді. 1691 жылдың 17 ақпанында Уильям III және Мэри II бірлескен билеушілерден алынған патент хаты оған: Америкадағы олардың мәжәртәйттерінің колониялары мен плантацияларының басты бөліктерінде хаттар мен посылкаларды қабылдау және жіберу үшін кеңселер құруға, орналастыруға және жабдықтауға, сондай-ақ плантаторлар келісетін мөлшерлемелер мен сомалар бойынша оларды қабылдауға, жіберуге және жеткізуге, және оларды жиырма бір жылға иеленуге және пайдалануға рұқсат берді. Патентке барлық түрдегі ресми құжаттарға ресми пошта салығын белгілеу және жинау бойынша эксклюзивті құқық кірді. Бір жылдан кейін салық жойылды. Нил Нью-Джерси губернаторы Эндрю Гамильтонды өзінің орынбасар пошта басшысы етіп тағайындады. Америкадағы алғашқы пошта қызметі 1692 жылдың ақпанында басталды. Пошта бағалары бекітіліп, бекітілді, және Вирджинияның әрбір қаласында пошта бөлімін құру шаралары қабылданды. Массачусетс және басқа колониялар жақын арада пошта заңдарын қабылдады, нәтижесінде өте жетілмеген пошта жүйесі құрылды. Нилдің патенты 1710 жылы қолданылу мерзімі бітіп, парламент ағылшын пошта жүйесін колонияларға кеңейтті. Бас кеңсе Нью-Йорк қаласында құрылды, онда хаттар Атлант мұхиты арқылы тұрақты рейстермен тасымалданды.
to erect, settle, and establish within the chief parts of their majesties' colonies and plantations in America, an office or offices for receiving and dispatching letters and pacquets, and to receive, send, and deliver the same under such rates and sums of money as the planters shall agree to give, and to hold and enjoy the same for the term of twenty one years. The patent included the exclusive right to establish and collect a formal postal tax on official documents of all kinds. The tax was repealed a year later. Neale appointed Andrew Hamilton, Governor of New Jersey, as his deputy postmaster. The first postal service in America commenced in February 1692. Rates of postage were fixed and authorized, and measures were taken to establish a post office in each town in Virginia. Massachusetts and the other colonies soon passed postal laws, and a very imperfect post office system was established. Neale's patent expired in 1710, when Parliament extended the English postal system to the colonies. The chief office was established in New York City, where letters were conveyed by regular packets across the Atlantic.
Америка революциясы
Революцияға дейін колониялар арасындағы іскерлік немесе үкіметтік хат алмасу өте сирек болды. Поштаның көп бөлігі Лондонға, есептеу орталықтары мен үкіметтік кеңселерге жіберілетін. Революция Филадельфияны, Континенттік Конгресс орналасқан қаласын, жаңа мемлекеттің ақпараттық орталығына айналдырды. Жаңалықтар, жаңа заңдар, саяси мәліметтер және әскери бұйрықтар бұрынғыдан да жедел таратыла бастады, сондықтан пошта жүйесі қажет болды. Журналистер бастама көтеріп, оларға абоненттеріне өте төмен бағамен хабар жеткізуге және он үш штат арасында газеттерден жаңалықтар алмасуға мүмкіндік беретін пошта кеңсесі заңнамасын қабылдады. 1774–1775 жылдары Лондонға бағытталған империялық пошта қызметін жойып, баспагерлер саудагерлер мен жаңа саяси басшылықтың көмегімен жаңа пошта жүйесін құрды. АҚШ Пошта қызметі (USPO) 1775 жылғы 26 шілдеде Екінші Континенттік Конгресс жарлығымен құрылды. Бенджамин Франклин қысқа мерзімге басшылық етті. Революцияға дейін Бенджамин Франклин және Уильям Годдард сияқты тұлғалар колониялық пошта басшылары болып жұмыс істеді, олар сол кездегі поштаны басқарды және Корольдік поштаға балама ретінде құрылған пошта жүйесінің негізін қалаушылар болды.
Революциядан кейін
Ресми пошта қызметі 1792 жылы Пошта бөлімі (USPOD) ретінде құрылды. Ол Конституциялық өкілеттікке негізделген, ол Конгресске «Пошта кеңселерi мен пошта жолдарын құруға» құқық берді. 1792 жылғы заң почта желісін кеңейтуді көздеді және редакторларға газеттерді өте төмен бағамен ұсыну арқылы көмектесті. Заң жеке хат-хабардың құпиялылығын қамтамасыз етті, сонымен қатар бүкіл елге жеке құпиялылық құқығын орнатумен бірге, мемлекеттік істер туралы ақпаратқа қолжетімділікті арзан бағамен қамтамасыз етті. Томас Джефферсон Руфус Истонды Сент-Луистің алғашқы пошта бастығы етіп тағайындады. Руфус Истон алғашқы пошта бастығы болды және Миссисипиден батысқа алғашқы пошта кеңсесін салды. Сол уақытта Истонды Солтүстік Америкадағы ең ірі аумақ – Луизиана аумағының судьясы Томас Джефферсон тағайындады. Брюс Адамсон: «Бенджамин Франклиннен кейін Руфус Истон АҚШ пошта тарихындағы ең есімді тұлғалардың бірі болды» деп жазды. Ол Авраам Линкольннің бас прокуроры Эдвард Бейтске білім берген. 1815 жылы Эдвард Бейтс Истонның үйіне көшіп, Үшінші және Елм көшелерінде бірнеше жыл тұрды. Бүгінде бұл жерде Джефферсон ескерткіш паркі орналасқан. 1806 жылы Пошта бастығы генерал Гидеон Гренджер Истонға үш беттік хат жазып, вице-президент Аарон Беррмен дуэльге қатыспауын өтінді. Екі жыл бұрын Аарон Берр Александр Гамильтонды атып өлтірген еді. Көп жылдар өткен соң, 1852 жылы Истонның ұлы, генерал-майор Лэнгдон Чивс Истонға Уильям Т. Шерман Форт-Юнионнан Миссури штатының Индипенденс қаласына хат жеткізуді тапсырды. Шерман былай деп жазды: «1852 жылдың көктемінде генерал Шерман Нью-Мексикодағы Форт-Юниондағы квартирмейстер майор Л.К. Истон белгілі бір күні шығысқа хабар жіберуге мүмкіндік алғанын және Обримен оны ең жақын пошта кеңсесіне (сонда Индипенденс, Миссури) жеткізуді келіскенін, оның төлемақысы уақытқа байланысты болғанын айтты. Ол жақсы атпен және шығысқа бағытталған пойызға алмастыруға арналған тапсырыспен қамтамасыз етілді. Бүкіл жол жауыз индейлермен толы болғанымен, онда бірде-бір үй болмады, Обри мылтығымен жалғыз жолға шықты. Ол бірнеше рет пойызбен кездесіп, төрт-бес атты жиі алмастырып, алты күн ішінде Индипенденске жетіп, жол бойы демалмай, ұйықтамай сапар шекті». Ұзақ қашықтықты жүру үшін Пошта қызметі Вашингтонды орталық және бас сұрыптау орталығы ретінде пайдаланды. 1869 жылы 27 000 жергілікті пошта кеңсесімен жұмыс істеуге байланысты, ол поштаны арнайы теміржол вагондарында жол жүрісінде сұрыптауға көшті, олар теміржол пошта кеңселері немесе RPO деп аталды. Пошта арқылы ақша жөнелту жүйесі 1864 жылы басталды. Ірі қалаларда тегін пошта жеткізілімі 1863 жылы басталды.
19 ғасыр
Пошта жүйесі ұлттық кеңеюде маңызды рөл атқарды. Ол арзан, жылдам және қолайлы байланыс жүйесін құру арқылы американдық батыс шекараның кеңеюіне мүмкіндік берді. Алғашқы қоныс аударушылардың хаттары батысқа көшіп-қонуға ынталандыру үшін ақпарат пен жарнамалық мәліметтер ұсынды, шашыраңқы отбасыларға байланыс орнатып, көмектесуге көмектесті, кәсіпкерлерге бизнес мүмкіндіктерін табуға көмектесті және батыстағы саудагерлер мен шығыстағы көтерме саудагерлер мен фабрикалар арасындағы тұрақты коммерциялық қарым-қатынастарды қамтамасыз етті. Пошта қызметі сондай-ақ әскерге батыс аумақтарын кеңейтуге көмектесті. "New York Weekly Tribune" сияқты маңызды газеттердің пошта арқылы кең таралуы түрлі штаттардағы саясаткерлердің арасында координацияны жеңілдетті. Пошта қызметі орналасқан аймақтарды шекарамен біріктіруге көмектесті, ұлттық сезімді күшейтті және қажетті инфрақұрылымды ұсынды. 19 ғасырдағы Пошта федералдық қолдаудың маңызды көзі болды. Жергілікті пошта басшылары жергілікті саясаткерлерге, көбінесе партиялық газеттердің редакторларына сыйлық ретінде берілді. Барлық федералдық азаматтық қызметкерлердің шамамен үштен екісі Пошта бөлімінде жұмыс істеді. 1816 жылы онда 3341 адам, ал 1841 жылы 14 290 адам жұмыс істеді. Пошта көлемі халықтан әлдеқайда жылдам өсті, өйткені 1790 жылы әр 1000 ақ адамға жылына 100 хат және 200 газет, ал 1840 жылы әр мың адамға 2900 хат және 2700 газет жеткізілді. Пошта бөлімі президент Эндрю Джексонның кезінде кеңейтілді. Поштаның кеңеюі кезінде қызметкерлер мен көлік жетіспеушілігіне байланысты қиындықтар туындады. Сол кездегі Пошта қызметкерлері әлі де "жеңіс" жүйесіне бағынды, онда атқарушы биліктің адал саяси жақтастары пошта кеңсесі мен басқа да мемлекеттік корпорациялардағы лауазымдарға марапат ретінде тағайындалды. Бұл тағайындалғандардың көпшілігінде пошта қызметі және хат жеткізу саласында бұрынғы тәжірибе болған жоқ. Бұл саяси қолдау жүйесі 1883 жылы Пендлтон мемлекеттік қызмет реформасы туралы заң қабылданғаннан кейін ауыстырылды. 1823 жылы, Пошта пошта қалалары арасында жолдар болмаған жерде хат тасымалдау үшін кемелерді қолдана бастағаннан кейін он жыл өткен соң, су жолдары пошта жолдары деп жарияланды. АҚШ-тағы пошта жүйесін бүкіл елге кеңейту қажеттігі анықталғаннан кейін, 1832 жылы Пенсильваниядағы бір желіде поштаны тасымалдау үшін теміржол пайдалану басталды. 1838 жылғы 7 шілдеде қабылданған заңнан кейін АҚШ-тағы барлық теміржолдар пошта бағыттары ретінде белгіленді. Содан кейін теміржол арқылы пошта қызметі жылдам өсті. Конгресс актісімен 1847 жылғы 3 наурызда маркалар шығарылды, ал пошта басшысы бірден Нью-Йорк қаласындағы "Rawdon, Wright, Hatch, and Edson" гравировка фирмасымен келісімшарт жасасты. АҚШ-тың алғашқы маркалық шығарылымы 1847 жылғы 1 шілдеде Нью-Йоркте сатылымға ұсынылды, келесі күні Бостонға және одан кейін басқа қалаларға маркалар жіберілді. 5 центтік марка салмағы 300 мильден аз және 300 мильден аз қашықтыққа баратын хат үшін төленді, ал 10 центтік марка 300 мильден астам қашықтыққа жеткізу үшін немесе 5 центтік маркаға қарағанда екі есе салмақты жеткізу үшін төленді. 1847 жылы "U.S. Mail Steamship Company" компаниясы Нью-Йорктен АҚШ поштасын Нью-Орлеан мен Гаванада аялдамалармен бірге Калифорнияға Панама арқылы жеткізуге мүмкіндік беретін келісімшарт алды. Сол жылы "Pacific Mail Steamship Company" компаниясы Панама арқылы Калифорнияға пошта тасымалдау келісімшарты бойынша АҚШ үкіметінен құқық алды. 1855 жылы Уильям Генри Аспинволл Панама теміржолын аяқтады, бұл теміржол қызметін Ысты арқылы қамтамасыз етіп, Калифорнияға пошта, жолаушылар мен жүктерді тасымалдау уақытын үш аптаға қысқартты. Бұл жол 1869 жылы трансконтиненталдық теміржол салынып біткенге дейін маңызды бағыт болып қала берді. Теміржол компаниялары 1862 жылдан кейін пошта тасымалдау қызметін кеңейтті, ал теміржол пошта қызметі 1869 жылы іске қосылды. Парцелдік пошта қызметі 1887 жылы АҚШ пен шет елдер арасындағы халықаралық парцелдік поштаны енгізумен басталды. Сол жылы АҚШ Поштасы мен Канаданың бас пошта басшысы екі ел арасында парцелдік пошта қызметін орнатты. АҚШ пен басқа елдер арасындағы парцелдік пошта қызметі кезекті пошталық конвенциялар мен келісімдерге қол қою арқылы өсті. Пошта кеңсесі UPU шарты бойынша елге жіберілген парцелдерді жеткізуге келіскенмен, ол тағы жиырма бес жыл бойы ішкі парцелдік пошта қызметін енгізбеді.
20 ғасыр
АҚШ-та 1896 жылы Аудандарда тегін жеткізу (RFD) енгізілуі және 1913 жылы Пошта басшысы Франк Х. Хичкок ішкі парцельдік пошта қызметін іске қосуы бүкіл ел бойынша жөнелтілетін хаттардың көлемін ұлғайтты және тиімді пошта тасымалдау жүйелерін дамытуға ықпал етті. Көптеген ауыл тұрғындары арзан парцельдік пошта бағаларынан пайдаланып, жүздеген шақырым қашықтықтағы қалалардағы кәсіпорындардан тауарлар мен өнімдерді пошта арқылы жеткізуге тапсырыс берді. 1910-1960 жылдары көптеген студенттер мен басқалар кір жууды үйге парцельдік пошта арқылы жіберді, себебі бұл киімді өздері жуудан арзанға келді. 1914 жылы төрт жасар Шарлотта Мей Пирсторфты ата-анасы Айдахо штатындағы әже-шешесіне жібергеннен кейін адамдарды поштамен жіберуге тыйым салынды. 1917 жылы Пошта басқармасы бір клиентке күніне жіберілетін поштаның ең жоғары лимитін екі жүз фунт деп белгіледі, өйткені кәсіпкер В. Х. Колтарп Юта штатының Вернал қаласында банк салынып жатқанда, атпен тартылған вагон мен пойыз арқылы шамамен төрт жүз жеті шақырымға сексен мыңнан астам кірпішті арзан парцельдік пошта бағасымен жіберді. Парцельдік поштаның пайда болуы пошта арқылы тапсырыс беру бизнесінің өсуіне де әкелді, бұл ауылдық жерлердегі адамдардың заманауи тауарларға қолжетімділігін жергілікті дүкендердегі тауарлармен салыстырғанда арттырды. ХХ ғасырдың басындағы ең ірі ұйымдардың бірі саналатын Пошта басқармасында 1924 жылы шамамен 350 000 қызметкер жұмыс істеген.
АҚШ пошталық жинақ жүйесі
1912 жылы екінші және үшінші сыныптағы қалаларда хабар тасымалдау қызметін құру туралы хабарланды, оған Конгресс 100 000 АҚШ доллары бөлген. 1911 жылдың 1 қаңтарынан 1967 жылдың 1 шілдесіне дейін АҚШ Пошта бөлімі АҚШ пошталық жинақ жүйесін басқарды. Конгресс 1910 жылдың 25 маусымында қабылданған заңмен 1911 жылдың 1 қаңтарынан бастап белгіленген пошта бөлімдерінде Пошталық жинақ жүйесін құрды. Заңның мақсаты – ақшаны жасырудан шығару, өз елдерінде пошталық жинақ жүйесіне үйренген иммигранттардың жинақтарын тарту, банктерге сенімі жоғалған адамдарға қауіпсіз сақтау орындарын ұсыну және жұмыс істейтін халыққа ыңғайлы сақтау орындарын қамтамасыз ету болды. Бұл жүйені құруға қабылданған заң Пошта бөліміне жүйедегі ақшаның көп бөлігін жергілікті банктерге қайта салуды тапсырды, онда олар 2,5 пайыздық үстеме алуға құқылы болды. Жүйе салымдарға жылына 2% үстеме төледі. Үстемедегі жарты пайыздық айырмашылық жүйенің жұмыс істеу шығындарын жабуға арналған. Салымдарды растау үшін салымшыларға сертификаттар берілді. Жүйедегі салымшылардың бастапқы лимиті 500 доллармен шектелген, бірақ 1916 жылы 1000 долларға, ал 1918 жылы 2500 долларға дейін көтерілді. Бастапқы ең төменгі салым 1 доллар болды. Аз сомада ақша жинап сақтау үшін клиенттер 10 центтік пошталық жинақ карточкасын және оны толтыру үшін 10 центтік пошталық жинақ маркаларын сатып ала алатын. Карточканың құны, оған қоса берілген маркалармен бірге, бір немесе бірнеше долларға жеткен кезде, оны шот ашуға немесе оған ақша қосуға болады, сондай-ақ қолма-қол ақшаға айырбастауға да болады. 1947 жылы жүйенің өркендеген кезеңінде 3,4 миллиард долларға жуық салымдар сақталды, 8141 пошта бөлімін пайдаланатын төрт миллионнан астам салымшы тіркелді.
Әуе поштасы
1918 жылғы 12 тамызда Пошта бөлімі әуе поштасын АҚШ Әскери әуе қызметінен (USAAS) қабылдап алды. Пошта басшысы генералдың көмекшісі Отто Прагер Бенджамин Б. Липснерді азаматтық авиапошта қызметінің басшысы етіп тағайындады. Липснердің алғашқы қадамдарының бірі – кем дегенде 1000 сағат ұшу тәжірибесі бар төрт ұшқышты жұмысқа алу болды, оларға жылына орташа есеппен 4000 доллар төленді (1918 жылғы 4000 доллар бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сомаға> тең). Пошта бөлімі соғыс кезінде пошта тасымалдауға арнайы бейімделген жаңа Standard JR 1B бипландарын пайдаланды, бірақ соғыстан кейін көбінесе Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған де Гавильэнд DH 4 ұшақтары қолданылды. 1918 жылы Пошта бөлімі тағы 36 ұшқышты жұмысқа алды. Қызмет етудің алғашқы жылында Пошта бөлімі 1208 әуе пошта рейсін орындады, 90 рет мәжбүрлі қонды. Оның 53-і ауа райына, ал 37-сі қозғалтқыштың бұзылуына байланысты болды. 1920 жылға қарай әуе поштасы 49 миллион хат жеткізді. Байден әкімшілігі Комсток заңы заңды түрде қолданылатын аборт жасатуға арналған препараттарды жіберуге тыйым салмайтынын және заң федералдық сотта қаралып жатқанын мәлімдеді. 1937-1941 жылдары Пошта бөлімі Нью-Йорк қаласының сынақ кеңсесінен және Филадельфия монета қорынан Форт-Нокстегі жаңадан салынған алтын сақтау қоймасына алтын жөнелтуді жүзеге асырды.
1970 жылғы АҚШ поштасының ереуілі
1970 жылы 18 наурызда Нью-Йорк қаласындағы пошта қызметкерлері төмен жалақы мен нашар еңбек жағдайларына наразы болып, Азаматтық құқықтар қозғалысынан күш алып, АҚШ үкіметіне қарсы ереуіл ұйымдастырды. Ереуіл бастапқыда тек Нью-Йорк қаласындағы пошта қызметкерлерін қамтыды, бірақ ақырында бүкіл ел бойынша 210 000-нан астам АҚШ пошта департаменті қызметкерлерінің қолдауын алды. Ереуіл Федералдық үкіметтен ешқандай жеңілдіктерсіз аяқталғанымен, ол пошта қызметкерлерінің кәсіподақтары мен үкімет арасында кәсіподақтарға қалаған көптеген талаптарын қанағаттандыратын келісімшартқа қол қоюға, сондай-ақ 1970 жылдың 12 тамызында президент Ричард Никсонның «Поштаны қайта ұйымдастыру туралы» заңға қол қоюына мүмкіндік берді. Бұл заң 1971 жылдың 1 шілдесінен бастап қабілет деңгейіндегі Пошта департаментін «АҚШ пошта қызметі» деп аталатын жаңа федералдық агенттікпен алмастырды.