Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ағылшын-американдық математик (1860–1937) оның ұлы, америкалық математик және баспа директоры.
English–American mathematician (1860–1937)
his son, the American mathematician and publishing executive
Фрэнк Морли (9 қыркүйек 1860 – 17 қазан 1937) – алгебра және геометрия салаларындағы оқыту және зерттеу жұмыстарымен танымал болған көрнекті математик. Оның математикалық жетістіктерінің бірі – элементарлық жазық геометриядағы белгілі Морлидің үшбөлгіш теоремасын ашу және дәлелдеу. Ол 50 докторлық диссертация қорғаған студентке, соның ішінде Клара Латимер Бэконға жетекшілік етті. Ол өмірінде Америка математикасын маргиналды жағдайдан қазіргі деңгейіне көтерген дамуды бастаған, салыстырмалы түрде аз санды, бірақ есімдері тарихқа енген ғалымдардың бірі ретінде танылды.
Frank Morley (September 9, 1860 – October 17, 1937) was a leading mathematician, known mostly for his teaching and research in the fields of algebra and geometry. Among his mathematical accomplishments was the discovery and proof of the celebrated Morley's trisector theorem in elementary plane geometry. He led 50 Ph. D. students, including Clara Latimer Bacon, to their degrees, and was said to be
one of the more striking figures of the relatively small group of men who initiated that development which, within his own lifetime, brought Mathematics in America from a minor position to its present place in the sun.
Өмір
Морли Англияның Суффолк графтығындағы Вудбридж қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Элизабет Мускет және Джозеф Робертс Морли, қытайлық ыдыс-аяқ дүкенін жүргізген квакерлер болған. Вудбридж мектебінде білім алғаннан кейін Морли Кембридждегі Кингс колледжін (B. A., 1884) бітірген. 1887 жылы Морли Пенсильванияға көшіп барды. 1900 жылға дейін Хаверфорд колледжінде сабақ берді, содан кейін Джонс Хопкинс университетінің математика кафедрасының меңгерушісі болды. Оның жарияланымдары: Джеймс Харкнеспен бірге жазылған "Функциялар теориясы бойынша элементар оқулық" (1893) және "Аналитикалық функциялар теориясына кіріспе" (1898). 1897 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1917 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1919-1920 жылдары Америка математикалық қоғамының президенті, ал 1900-1921 жылдары Америка математикалық журналының редакторы қызметін атқарды. 1912 жылы Кембриджде (Англия), 1924 жылы Торонтода және 1936 жылы Ослода өткен Халықаралық математиктер конгресінде шақырылған баяндамашы болды. 1933 жылы ол ұлы Фрэнк Вигор Морлимен бірге "қызықтырушы кітапты" – "Инверсивті геометрия" жариялады. Бұл кітап геометрия мен функциялар теориясы үшін құрал ретінде комплекс сандарды зерттейді. Бірлік шеңбері үшін "негізгі шеңбер" және оның нүктесі үшін "бұрылыс" сияқты кейбір стандартты емес терминология қолданылады. Ол күшті шахматшы болған және бір кезде әлем чемпионы Эммануэль Ласкерді жеңген. 77 жасында Мэриленд штатының Балтимор қаласында қайтыс болды. Оның үш ұлы болды: романист Кристофер Морли; Пулитцер сыйлығының иегері, журналист және колледж президенті Феликс Морли; сондай-ақ математик Франк Вигор Морли.
Morley was born in the town of Woodbridge in Suffolk, England. His parents were Elizabeth Muskett and Joseph Roberts Morley, Quakers who ran a china shop. After being educated at Woodbridge School, Morley went on to King's College, Cambridge (B. A., 1884). In 1887, Morley moved to Pennsylvania. He taught at Haverford College until 1900, when he became chairman of the mathematics department at Johns Hopkins University. His publications include Elementary Treatise on the Theory of Functions (1893), with James Harkness; and Introduction to the Theory of Analytic Functions (1898). In 1897, he was elected to the American Philosophical Society. He was elected to the American Academy of Arts and Sciences in 1917. He was President of the American Mathematical Society from 1919 to 1920 and was the editor of the American Journal of Mathematics from 1900 to 1921. He was an invited speaker at the International Congress of Mathematicians in 1912 at Cambridge (England), in 1924 at Toronto, and in 1936 at Oslo. In 1933 he and his son Frank Vigor Morley published the "stimulating volume" Inversive Geometry. The book develops complex numbers as a tool for geometry and function theory. Some non standard terminology is used such as "base circle" for unit circle and "turn" for a point on it. He was a strong chess player and once beat world chess champion Emanuel Lasker in a game. He died in Baltimore, Maryland, at age 77. He had three sons: novelist Christopher Morley; Pulitzer Prize winning columnist, journalist, and college president Felix Morley; and Frank Vigor Morley, also a mathematician.