Кіріспе

Эдвард Уэринг (шамамен 1736 – 15 тамыз 1798) – британдық математик. Ол Кембридж университетіндегі Магдалина колледжіне сизар ретінде қабылданды және 1757 жылы аға студент (Senior wrangler) атанды. Ол Магдалина колледжінің мүшесі болып сайланды және 1760 жылы Лукас атындағы математика профессоры болып тағайындалды, өмірінің соңына дейін осы қызметін атқарды. Ол «Уэрингтің мәселесі» деп белгілі болған тұжырымды «Meditationes Algebraicae» еңбегінде дәлелсіз жариялады. Уэринг 1763 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды және 1784 жылы Копли медалімен марапатталды.

Алғашқы жылдар

Уоринг Джон мен Элизабет Уорингтің үлкен ұлы болды. Ол алғашқы білімін Шрусбери мектебінде мистер Хотчкиннің басшылығымен алды және 1753 жылдың 24 наурызында Кембридждегі Магдалина колледжіне сизар ретінде қабылданды, сонымен қатар Millington стипендиясын иеленді. Оның математикаға қабілеті Кембриджде оқыған жылдарынан-ақ көзге түсті. 1757 жылы ол бакалавр дәрежесін алып, үздік студент атанды, ал 1758 жылдың 24 сәуірінде Магдалина колледжінің стипендиялық қызметкері болып сайланды.

Жұмыс

Уэринг Корольдік қоғамның философиялық еңбектерінде алгебралық теңдеулерді шешу, сандар теориясы, қатарлар, түбірлерді жуықтау, интерполяция, коникалық қисықтардың геометриясы және динамика туралы бірнеше мақала жазды. "Miscellanea Analytica" журналында жарияланған көптеген нәтижелер қайта өңделіп, кеңейтілген "Meditationes Algebraicae" (1770 ж.) Жозеф Луи Лагранж «өте жақсы зерттеулерге толы еңбек» деп сипаттады. Осы еңбегінде Уоринг алгебралық теңдеулерді шешуге қатысты көптеген теоремаларды жариялады, олар континенттік математиктердің назарын аударды, бірақ оның ең жақсы нәтижелері сандар теориясында. Бұл жұмыста Голдбахтың болжамы (әрбір жұп сан екі жай санның қосындысы) және келесі болжам келтірілді: әрбір тақ сан жай сан немесе үш жай санның қосындысы. Лагранж әрбір оң санның төрт квадраттан аспайтын квадраттардың қосындысы екенін дәлелдеді; Уоринг әрбір оң сан текше немесе тоғыз текшенің қосындысы екенін ұсынды. Сондай-ақ ол әрбір оң сан төртінші дәрежеде немесе он тоғыз төртінші дәрежелі санның қосындысы деген гипотезаны алға тартты. Бұл гипотезалар Уоринг мәселесі деп аталады. Ол өзінің досы Джон Уилсонның жай сандарға қатысты теоремасын жариялады; кейіннен Лагранж оны қатаң түрде дәлелдеді. "Proprietates Algebraicarum Curvarum" (1772 ж.) еңбегінде Уоринг "Miscellanea Analytica" еңбегінің екінші бөлімінің алғашқы төрт тарауын қайта басып шығарды. Ол жоғары жазықтық қисықтарын жіктеуге өзін арнады, Исаак Ньютон, Джеймс Стирлинг, Леонард Эйлер және Габриэль Крамердің нәтижелерін жақсартты. 1794 жылы ол "Адамдық білімнің принциптері туралы эссе" атты философиялық еңбектің бірнеше данасын басып шығарды, олар достары арасында таратылды. Уорингтің математикалық стилі жоғары аналитикалық. Шындығында, ол геометрияға тым қатаң ұстанған британдық математиктерді сынады. Ол Джон Ланденнің "Residual Analysis" (1764 ж.) еңбегінің қолдаушыларының бірі болды, бұл Ньютондық флюкциялық есептеу дәстүріне қатысты сынға толы еңбектердің бірі. "Meditationes Analyticae" алғы сөзінде Уоринг Алексис Клер, Жан ле Ронд д'Алембер және Эйлер сияқты континенттік математиктерді жақсы білетінін көрсетті. Ол Ұлыбританияда математика континенттегіден гөрі аз қызығушылықпен дамығанын айтып, континенттік математиканың ұлы есімдерімен теңесіп қарауды қалады. Оның олардың еңбектерін он сегізінші ғасырдың басқа британдық математиктері жетпеген деңгейде оқығаны сөзсіз. Ең бастысы, "Meditationes Analyticae" еңбегінің үшінші тарауының соңында Уоринг ішінара флюкциялық теңдеулерді (Лейбниц терминологиясындағы ішінара дифференциалдық теңдеулер) ұсынады; мұндай теңдеулер үздіксіз денелерді зерттеуде маңызды математикалық құрал болып табылады және Уорингтің зерттеулеріне дейін Ұлыбританияда көбінесе назардан тыс қалды. "Meditationes Analyticae" еңбегіндегі ең қызықты нәтижелердің бірі - қатарлардың конвергенциясын тексеру, оны әдетте Д'Алембертке жатқызады («ratio test»). Қатарлардың конвергенция теориясы (мақсаты – шексіз көп мүшелердің қосындысы шекті «қосындыға» ие екенін анықтау) он сегізінші ғасырда көп дамыған жоқ. Уорингтің еңбегі Ұлыбританияда да, континентте де белгілі болды, бірақ оның математиканың дамуына тигізген әсерін бағалау қиын. Оның "Miscellanea Analytica" еңбегіндегі алгебралық теңдеулерге қатысты жұмысы 1770 жылы Винченцо Риккатимен итальян тіліне аударылды. Уорингтің стилі жүйелі емес және оның түсіндіруі көбінесе түсініксіз. Ол дәріс оқымаған және басқа математиктермен тұрақты түрде хат алмаспаған сияқты. 1796 жылы Жером Лаланд "Кондорсе өмірі туралы хабарламада" 1764 жылы Англияда бірінші қатарлы сарапшы болмағанын атап өткеннен кейін, Уорингтің өлімінен кейін "Monthly Magazine" журналында жарияланған «Уорингтің түпнұсқа хаты» деп аталатын жауабында ол «бір немесе екінші түрде үш жүзден төрт жүзге дейін жаңа ұсыныстар» жасағанын мәлімдеді.

Өлім

Соңғы жылдары ол терең діни күйзеліске түсіп, қатты суық салдарынан 1798 жылдың 15 тамызында Плилиде қайтыс болды. Ол Шропширдегі Фитц шіркеуінің маңындағы зиратқа жерленді.