Кіріспе
Ватерлоодағы театр, Лондон. Олд Вик – 1000 орындық, коммерциялық емес, өндірістік театр, Англияның Лондон қаласында орналасқан. Ол 1818 жылы Корольдік Кобург театры ретінде құрылды және 1833 жылы Корольдік Виктория театры деп аталды. 1871 жылы жаңадан салынды және Корольдік Виктория сарайы ретінде қайта ашылды. 1880 жылы Эмма Конс оны иеленді және ресми түрде Корольдік Виктория залы деп атады, бірақ сол кезде ол «Ескі Вик» деп танылатын. 1898 жылы Констың немересі Лилиан Бейлис басқаруды өз мойнына алып, 1914 жылы Шекспир пьесаларын қоюды бастады. Ғимарат 1940 жылы әуе шабуылы кезінде зақымданды және 1951 жылы қайта ашылғаннан кейін II дәрежелі* тізімге енгізілді. Олд Вик – бүгінгі Лондонның көптеген өнер ұйымдары мен театрларының бастауы. Бұл театрдың репертуарлық труппасы болды және 1963 жылы Лоренс Оливье басшылығымен құрылған Ұлыбританияның Ұлттық театрының (Чичестер фестиваль театрымен бірге) ядросын құрады. Ұлттық театр 1976 жылы Оңтүстік жағалауда жаңа ғимарат салынғанға дейін Олд Викте орналасты. Олд Вик содан кейін Prospect Theatre Company-нің үйіне айналды, ол кезде өте табысты гастрольдік труппа болып, Дерек Якобидің «Гамлет» сияқты танымал қойылымдарды сахналады. Алайда, 1980 жылы Өнер кеңесі гастрольдік міндеттемелерін орындамағаны үшін труппаға қаржыландыруды тоқтатқаннан кейін, 1981 жылы Prospect таратылды. Театр 1985 жылы толықтай қайта жаңартылды. 2003 жылы Кевин Спейси көркемдік директор болып тағайындалды, бұл кең медиа назарына ие болды. Спейси 2015 жылға дейін көркемдік директор болып қызмет етті; ол қызметтен кеткеннен екі жыл өткен соң, бірнеше адамды сексуалдық зорлық-зомбылық жасағаны үшін айыптады. 2015 жылы Мэтью Уорхус Спейсидің орнын басып, көркемдік директор болды.
The Old Vic is a 1,000 seat, not for profit producing theatre in Waterloo, London, England. It was established in 1818 as the Royal Coburg Theatre, and renamed in 1833 the Royal Victoria Theatre. In 1871 it was rebuilt and reopened as the Royal Victoria Palace. It was taken over by Emma Cons in 1880 and formally named the Royal Victoria Hall, although by that time it was already known as the "Old Vic". In 1898, a niece of Cons, Lilian Baylis, assumed management and began a series of Shakespeare productions in 1914. The building was damaged in 1940 during air raids and it became a Grade II* listed building in 1951 after it reopened. The Old Vic is the crucible of many of the performing arts companies and theatres in London today. It was the name of a repertory company that was based at the theatre and formed (along with the Chichester Festival Theatre) the core of the National Theatre of Great Britain on its formation in 1963, under Laurence Olivier. The National Theatre remained at the Old Vic until new premises were constructed on the South Bank, opening in 1976. The Old Vic then became the home of Prospect Theatre Company, at that time a highly successful touring company which staged such acclaimed productions as Derek Jacobi's Hamlet. However, with the withdrawal of funding for the company by the Arts Council of Great Britain in 1980 for breaching its touring obligations, Prospect disbanded in 1981. The theatre underwent complete refurbishment in 1985. In 2003, Kevin Spacey was appointed artistic director, which received considerable media attention. Spacey served as artistic director until 2015; two years after he stepped down, he was accused of sexually harassing and assaulting several people. In 2015, Matthew Warchus succeeded Spacey as artistic director.
Шығу тегі
Театр 1818 жылы Джеймс Кинг пен Дэниел Данн (бұрын Бермондсидегі Суррей театрының менеджерлері) және Джон Томас Серрес, сол кезде корольдің теңіз суретшісі болып қызмет еткен, құрды. Серрес принцесса Шарлотта мен оның күйеуі Саксен-Кобург принці Леопольдтің ресми демеушілігін қамтамасыз етіп, театрды Корольдік Кобург театры деп атады. Театр "кіші" театр саналды (екі патенттік театрдың бірінен өзгеше) және техникалық тұрғыдан маңызды драмалық қойылымдарды көрсетуге тыйым салынды. Бірақ 1824 жылы театр Джордж Болвелл Дэвиджге өткен соң, ол Эдмунд Кинді өзеннің оңтүстігіне шақырып, алты түндік сахнада алты Шекспир пьесасын ойнатты. Театрдың жоғары өнерді халыққа жеткізудегі рөлі Киннің перде көтерілгенде айтқан сөзімен расталды: "Мен ешқашан өзімнің алдымда көргендей білімсіз, қарапайым адамдардың алдында ойнаған емеспін". Репертуардағы танымал қойылымдардың бірі "үй драматургы" Дуглас Джеррольдтың жазған "сенсациялық және зорлық-зомбылыққа толы" мелодрамалары болды, ол алкогольге қарсы белсенді күрескер болатын. 1833 жылы Дэвидж Суррей театрын басқаруға кеткенде, театрды Дэниел Эггертон мен Уильям Эббот сатып алды, олар сол жылдың басында Парламент қабылдаған патенттік және "кіші" театрлар арасындағы заңдық айырмашылықты жоюға тырысты. 1833 жылдың 1 шілдесінде театр "Кент герцогинясы Викторияның қамқорлығымен" Корольдік Виктория театры болып қайта аталды. Герцогиня мен принцесса сол жылдың 28 қарашасында бір рет ғана келді, бірақ "жақсы таза және ыңғайлы" театр сахнасындағы жеңіл опера мен би қойылымын тамашалады. Бір рет келгені театрдың кейін "Олд Вик" деп аталуына және "Королева Викторияның жеке театры" деген атаққа ие болуына жеткіліксіз себеп болды. 1841 жылы Дэвид Осбальдистон театрды жалға алды, ал ол 1850 жылы қайтыс болғаннан кейін оның сүйіктісі және театрдың жетекші актрисасы Елиза Винсент 1856 жылы қайтыс болғанға дейін басқарды. Олардың басшылығымен театр мелодрама жанрына адал болды. 1858 жылы актердің киіміне от тұтанғаннан кейін туған массалық паникадан он алты адам театр ішінде қаза тапты. 1867 жылы Джозеф Арнольд Кейв театрды жалға алды. 1871 жылы ол жалға алу құқығын Ромен Делаторреге берді, ол Альгамбра музыка залы стилінде қайта жаңарту үшін қаражат жинады. Архитектор ретінде Джетро Томас Робинсон шақырылды. 1871 жылдың қыркүйегінде ескі театр жабылып, сол жылдың желтоқсан айында жаңа ғимарат Корольдік Виктория сарайы ретінде ашылды, ал Кейв менеджер болып қалды. Бірақ 1873 жылы Кейв кетіп, Делаторренің жобасы сәтсіз аяқталды. 1880 жылы Эмма Констың меншігіне (оның есіміне театрдың ішінде және сыртында тақталар орнатылған) театр Корольдік Виктория залы мен кофеханасы болып айналды және "қатаң салауаттылық принциптерімен" жұмыс істеді; сол кезде ол "Олд Вик" деп белгілі болды. Залда өткен "бір пенилік лекциялар" Морли колледжінің құрылуына әкелді. Сэмюэл Морлидің қоржыны еңбекші ерлер мен әйелдерге арналған Морли еске алу колледжін құруға мүмкіндік берді, олар ортақ үй-жайларды пайдаланды; лекциялар сахна артында және театрдың гримерлік бөлмелерінде оқылды. Ересектерге білім беру колледжі 1920 жылдары жақын жердегі өз үй-жайларына көшті. 1923 жылдың 24 қарашасында театр радио тарихындағы маңызды оқиғаға қатысты, BBC Лондон, Манчестер және Глазго қалаларындағы хабар тарату станцияларын пайдаланып, La Traviata операсының бірінші актін тікелей эфирде берді, бұл үшін жақын маңдағы Корольдік Виктория мейрамханасының төбесіне арнайы релелік хабар тарату құрылғысы орнатылды.
"Олд Вик" компаниясы
1912 жылы Эмма Конс қайтыс болғаннан кейін театр оның қызы Лилиан Бейлиске өтті, ол Шекспир репертуарын ерекше атап өтті. Театрдан алғашқы радио хабарламалар 1923 жылдың қазан айында Ұлыбританиялық хабар тарату компаниясы арқылы таратылды. Олд Вик труппасы 1929 жылы сэр Джон Гилгуд басшылығымен құрылды. 1925-1931 жылдар аралығында Лилиан Бейлис уақытша тоқырап тұрған Садлер Веллс театрын қайта жаңартуға белсенділік танытты және Дам Нинетт де Валуа жетекшілігімен балет труппасын құрды. Бірнеше жыл бойы драма және балет труппалары екі театрдың арасында кезекпен өнер көрсетті, ал 1935 жылы балет Садлер Веллсте тұрақты орналасты. Бейлис 1937 жылдың қараша айында дүние салды.
Соғыс кезіндегі жер аударылу
Олд-Вик театры "Блиц" кезінде қирап, соғыс кезеңінде труппасы саяхаттап, 1940-1943 жылдары Ланкаширдің Бернли қаласындағы Виктория театрында базаланды. 1944 жылы труппа Ральф Ричардсон мен Лоуренс Оливье басқаруымен Лондонда қайта құрылды және Олд-Вик 1950 жылы қайта ашылуға дайын болғанға дейін негізінен Жаңа театрдың (қазіргі Ноэль Ковард театры) сахнасында өнер көрсетті. 1946 жылы труппаның Бристольдегі филиалы "Бристоль ескі вик" деп аталды.
Бесжылдық жоспар
1953 жылы Майкл Бенталл көркемдік жетекші болды. Өкіметтік кезеңінде Майкл бесжылдық жоспарды әзірледі. Жоспар бес жыл ішінде Шекспирдің «Бірінші фолиосын» қоюды көздеді, бастапқы қойылым – Ричард Бертон мен Клэр Блумның ойнауымен «Гамлет» (Гамлет және Офелия рөлдерінде), ал жоспарды аяқтау – Джон Невилл мен Джуди Денчтің басты рөлдерде ойнауымен тағы да «Гамлет» қойылымы болды. Майкл 1962 жылға дейін «Олд Вик» труппасында қызмет етті.
Ұлттық театр труппасы
1963 жылы «Олд Вик» компаниясы таратылды және Сэр Лоренс Оливье көркемдік жетекшілігімен жаңа Ұлттық театр компаниясы 1976 жылы Уотерлоо көпіріне жақын Оңтүстік жағалаудағы өз ғимараты ашылғанға дейін «Олд Вик» театрында орналасты. 1974 жылдың шілдесінде «Олд Вик» театры алғаш рет рок-концерт өткізді. Ұлттық театр директоры Питер Холл прогрессивті фолк-рок тобы «Гриффонның» «Миднайт Мушрампс» атты фантазиялық туындысының премьерасын ұйымдастырды, ол Холлдың 1974 жылғы «Олд Вик» қойылымынан – Джон Джилгудтың басты рөлде сомдаған «Темпест» пьесасынан шабыттанды, ал «Гриффон» осы қойылымға музыкалық сүйемелдеме жасаған болатын.
Проспект театры
Ұлттық театр компаниясының кетуіне екі жыл қалғанда, «Проспект» театр компаниясының директоры Тоби Робертсон «Олд Вик» театрының «Проспектті» өзінің тұрақты труппасы етіп тағайындауы үшін үгіт жүргізді. «Олд Вик» үшін Робертсонның ұсынысын қабылдамау қиын болды, себебі басқа келуші труппалардың қойылымдарының кассалық табысы нашар болды. Бұған қарамастан, «Проспект» 1977 жылдың мамыр айында Дерек Якобидің ойнауымен «Гамлет», Алек МакКоуэн мен Дороти Тутиннің ойнауымен «Антоний және Клеопатра», сондай-ақ Айлин Аткинспен «Сент-Жоан» қойылымдарын қоса, өте сәтті маусымды ашты. Шілдеде «Олд Вик» басшылары «Вик пен «Проспект» арасындағы бірігуге жақын неке» туралы жариялады. Қыркүйекте «Проспект» директоры Тоби Робертсонға «Олд Вик» театрының көркемдік жетекшілігін жүктеді, ал «Олд Вик» бас директоры Кристофер Ричардс «Проспект» бас директоры болды. Бірақ бір мәселе болды: «Проспекттің» Ұлыбританияның өнер кеңесінен қаржылану шарттары – олардың гастрольдік труппа екендігіне негізделген. Кеңес Лондонның Ұлттық театры мен Корольдік Шекспир компаниясын қаржыландырып жатқандықтан, елордадағы тағы бір театр труппасын қаржыландыруға келіспеді және «Проспекттің» лондондық маусымдарын қаржыландыру туралы өтініштерін қайта-қайта қабылдамады. Сондықтан, Лондондағы кез келген қойылым өнер кеңесінің қолдауысыз қаржылық табысқа жетуі керек еді. «Проспекттің» «Олд Вик» театрындағы алғашқы маусымы шығындарын өтеді, бірақ болашақ қойылымдарды қаржыландыруға жеткілікті қаржы қалған жоқ. Келуші труппалардың келесі қойылымдары кассалық табысқа жете алмады және театрдың қаржысын қиын жағдайға жеткізді. Дегенмен, «Проспект» басқа труппалар сәтсіз аяқтағанда «Олд Вик» театрына көрермендерді тартуды жалғастырды. 1978 жылдың желтоқсан айында «Олд Вик» басшылары «Проспектпен» бес жылдық келісімге келді және 23 сәуірде баспасөзге бұдан былай «Проспект Продакшнз Лтд., «Олд Вик» труппасы» деп аталатынын мәлімдеді. Алайда, «Проспекттің» гастрольдік міндеттемелері 1979 жылдың бірінші жартысында театрынан тыс қалды, театр қарызға батып кетті. Компания шілдеде Джейкобидің «Гамлетімен» оралды (кейін Дания, Австралия және Қытайға гастрольдік сапар жасады, бұл елге гастрольдік сапар жасаған алғашқы ағылшын театры болды). Робертсон 1980 жылы компаниямен Қытайда шетелде болғанда, оның орнына Тимоти Уэст тағайындалды. Келесі маусымда, Робертсонның ізбасары ретінде Уэсттің тұңғыш маусымында Питер О’Тулмен «Макбет», Уэсттің Шейлок рөліндегі «Венеция саудагері» және Король ананың сексенінші туған күнін мерекелеу үшін гала-қойылым болды. Компания 1981 жылы «Олд Вик» театрында соңғы маусымын өткізді, содан кейін «Венеция саудагері» қойылымын қойып, Еуропа бойынша соңғы гастрольдік сапарын жасады және 14 маусымда Римде соңғы қойылымын берді. Оқиғадан кейін «Олд Вик» «адамдар еркін сөйлей алатын орта мен мәдениет құрмағаны үшін» кешірім сұрап, «жаңа бағытқа ұмтылысын» жариялады. 2018 жылы «Олд Вик» жұмыстағы мінез-құлық пен мәдениет туралы әріптестерімен құпия ақпарат алмасуға мүмкіндік беретін оқытылған қызметкерлер тобынан – «Құқық қорғаушылар» бағдарламасын құрғанын хабарлады. Сонымен қатар, «Құқық қорғаушылар» бағдарламасының принциптерін іске асырған барлық салалардағы ұйымдардың тобын біріктіру үшін «Құқық қорғаушылар желісі» құрылды.
Robertson was in effect fired as artistic director in 1980 while he was abroad with the company in China, Timothy West replacing him. The following season, West's first as Robertson's successor, saw Macbeth with Peter O'Toole, The Merchant of Venice with West as Shylock, and a gala performance presented to the Queen Mother to celebrate her eightieth birthday. The company gave a final season at the Old Vic in 1981, staging The Merchant of Venice, then gave a final tour of Europe, giving its last performance in Rome on 14 June before disbanding. In the wake of the scandal, The Old Vic released a statement apologising for "not creating an environment or culture where people felt able to speak freely", and announced a "commitment to a new way forward". In 2018, the Old Vic announced that it had established the Guardians Programme, a group of trained staff who offer a confidential outlet for colleagues to share concerns about behaviour or the culture at work. Additionally, a Guardians Network has been formed to bring together the group of organisations from all sectors (not just the arts) who have implemented the principles of a Guardian Programme.
Мэтью Вархус
2015 жылдан бері Мэтью Уорхус The Old Vic-тің көркемдік директоры қызметін атқарып келеді. Оның тұңғыш маусымы 2015 жылдың қыркүйегінде Тамсин Оглсбидің білім туралы "Болашақ шартты" атты жаңа пьесасын қою арқылы басталды.
200 жылдығы
2017 жылдың 24 қазанында «The Old Vic» театры екі жүз жылдық маусымын жариялады. Театр 2018 жылдың 11 мамырында Джо Пенхолдың «Көңіл-күй музыкасы» атты қойылымын Бен Чаплиннің қатысуымен тегін көрсету арқылы 200 жылдығын тойлады.