Кіріспе

Стивен Вольфрам ұсынған түсінік. Есептеудің толыққанды болмауы – Стивен Вольфрамның 2002 жылғы «Жаңа ғылым түрі» кітабында ұсынған басты идеяларының бірі, алайда бұл тұжырым 1980-ші жылдардағы зерттеулерге дейін жетеді.

Бұл идея

Көптеген физикалық жүйелер соншалықты күрделі, оларды тиімді өлшеу мүмкін емес. Тіпті қарапайым бағдарламалардың өзінде де мінез-құлықтың үлкен әртүрлілігі бар. Сондықтан, ешқандай модель эксперимент жүргізілгенге дейін, тек бастапқы шарттарды қолданып, берілген физикалық жүйеде не боларын нақты болжап бере алмайды. Есептеудің формальдық тіліндегі шешілмейтін мәселелердің болуына байланысты, Вольфрам жүйенің (немесе "бағдарламаның") қысқа жолмен шешілмеуін, немесе оның мінез-құлқын қарапайым түрде сипаттау мүмкін болмауын "есептеулік азайтылмайтындық" деп атайды. Бұл идея теориялық болжамдардың мүмкін емес жағдайлар болатынын көрсетеді. Вольфрам көптеген құбылыстардың әдетте есептеулік тұрғыдан азайтылмайтынын айтады. Есептеулік азайтылмайтындық қазіргі танымал ғылымның байқалатын шектеулерін түсіндіреді. Есептеулік азайтылмайтындық жағдайында тек бақылау және эксперимент қолданылуы мүмкін.

Салдары

Күрделі болып көрінетін кез келген мінез-құлықты түсіндіруге оңай теория жоқ. Күрделі мінез-құлықтың белгілері қарапайым негізгі құрылымдары бар модельдермен түсіндірілуі мүмкін. Қарапайым құрылымдарға негізделген жүйенің жалпы мінез-құлқы, тіпті оны "қарапайым" заңдармен сипаттау мүмкін болмайды.

Талдау

Навот Израиль мен Найджел Голденфельд кейбір қарапайым жүйелердің қарапайым және болжамды түрде мінез-құлық танытуын анықтады (соның салдарынан, оларды жуықтауға болады). Дегенмен, күрделі жүйелер есептеу арқылы толық қысқартылмайтын және болжау мүмкін емес болып қала берді. Қандай жағдайлар күрделі құбылыстарды қарапайым және болжамды түрде сипаттауға мүмкіндік беретіні әлі белгісіз.

Сәйкестіктілік

Мариус Kрумм мен Маркус П. Мюллер есептеулік төңкерілмейтіндікті үйлесімділікпен байланыстырады. Олар түсініктерді есептеулік бастау деп аталатын жаңа түсінік арқылы нақтылайды, ол проблема немесе процесспен байланысты белгілердің толық және дерлік толық бейнелеуін, сондай-ақ қысқа жолмен есептеудің болмауын талап етеді. Бұл тәсіл "No Shortcuts" метафорасы арқылы мәселені ұғынуды жеңілдетеді. Мұны дайын тағам дайындау процесімен салыстыруға болады, онда рецепттегі барлық ингредиенттер қажет, сондай-ақ тілеген нәтижеге қол жеткізу үшін "дайындау кестесін" қатаң сақтау керек. Бұл ұқсастық пен сәйкестік арасындағы маңызды айырмашылықтарға ұқсас.