Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы күнделікті газет (1860–1931)

«Нью-Йорк әлемі» газеті 1860 жылдан 1931 жылға дейін Нью-Йорк қаласында жарық көрген газет. Бұл газет Америка газеттері тарихында Демократиялық партияның басты ұлттық дауысы ретінде маңызды рөл атқарды. 1883 жылдан 1911 жылға дейін, баспагер Джозеф Пулитцер басшылығымен, сары журналистиканың алғашқы үлгісі болды, оқырмандардың назарын сенсациялық жаңалықтармен, спорт, жеке өмірге қатысты мәліметтермен және дау-дамамен қызықтырып, күнделікті таралымын миллионға жеткізді. 1931 жылы сатылып, «Нью-Йорк World Telegram» газетімен біріктірілді.

Алғашқы жылдар

"The World" газеті 1860 жылы құрылған. 1862-1876 жылдары оны Мэнтон Марбл басқарды, ол газеттің бас редакторы және иесі болған. 1864 жылғы АҚШ президент сайлауы кезінде газет Авраам Линкольнге жатқызылған жалған құжаттарды жариялағаннан кейін үш күнге жабылды. Марбл 1876 жылғы президенттік сайлауда Сэмюэл Тильденнің жеңілісіне көңілі толып, сайлаудан кейін газетті Пенсильвания темір жолының президенті Томас А. Скотт басқаратын топқа сатты, ол газетті "өзінің акциялық кәсіпорындары үшін үгіт құралы ретінде" пайдаланды. Бірақ Скотт газеттің өсіп келе жатқан шығындарын жаба алмады және 1879 жылы оны Техас және Тынық мұхиты темір жолымен бірге қаржыгер Джей Гулдқа сатты. Гулд, Скотт сияқты, газетті жеке мақсаттары үшін пайдаланды, оның көмегімен Western Union компаниясын басып алуға тырысты. Бірақ Гулд та, Скотт сияқты, газеттің қаржылық жағдайын жақсарта алмады, және 1880 жылдары ол жылына 40 000 доллар зиянға ұшырады.

Жозеф Пулитцер жылдары

1883 жылы Джозеф Пулитцер «Дүниежүзі» газетін сатып алып, таралымын арттыруға кірісті. Журналист Нелли Блай Американың алғашқы зерттеуші журналистерінің бірі болды, көбінесе жасырын жұмыс істеді. Ол Жюль Верннің «Дүние жүзін сексен күнде айналу» романынан шабыттанған газеттің жарнамалық әрекеті ретінде 1889-1890 жылдары 72 күнде планетаны аралап шықты. 1890 жылы Пулитцер Нью-Йорк әлем ғимаратын салды, ол сол кездегі әлемдегі ең биік кеңсе ғимараты еді. 1889 жылы Джулиус Чемберс Пулитцердің тағайынымен «Нью-Йорк әлемі» газетінің бас редакторы болды және 1891 жылға дейін қызмет етті. 1890 жылы Пулитцер, Чемберс және басқалар Александр Т. Стюартқа қарсы «қарсылық және құпия қылмыс» деп айыптаған қылмыстық жала жабу ісі бойынша сотқа тартылды. Ол «өз үйіне сүйіктілерін шақырып, олармен бірге тамақтанған» және «құрғақ тауарлар теңізінің қарақшысы» деп айыпталды. Сот айыптауды қабылдамады. Бұл сияқты қылмыстық іс-әрекет сол кезде жиі кездесетін, Пулитцер мен Чемберс бірнеше істе айыпталып, кейбіреулерінен ақталды, ал кейбіреулері сотталды. 1896 жылы «Дүние» газеті төрт түсті баспа машинасына көшті; ол «Сары бала» мультфильмін көрсететін «Хоган аллеясы» атты алғашқы түсті қосымшаны жариялаған газет болды. Ол Уильям Рэндольф Херсттің «Нью-Йорк журналымен» таралым үшін күреске түсті. 1899 жылы Пулитцер мен Херст газет сатушылардың 1899 жылғы ереуіліне себепкер болды, нәтижесінде «Дүние» газетінің таралымы 70%-ға төмендеді. «Дүние» газетіне «сенсациялық» деп шабуыл жасалды, ал Херсттің «Журналымен» арасындағы таралым үшін күрес «сары журналистика» терминінің пайда болуына әкелді. Газеттің иммигранттарға жағымпаздық жасауына ренжіген белгілі баспагерлер Пулитцерді сенсация жасауға айыптады. «Дүние» газеті қылмыстық оқиғалар туралы көптеген мақалалар жариялағанмен, тұрғын үйлердегі зәбір-зияраттарды ашарлаған мақалалар да жариялады. 1883 жылы ыстық толқынынан кедей балалардың көп саны қаза болғаннан кейін «Дүние» газеті «Кішкентай табыттар шегі» сияқты тақырыптармен оқиғалар жариялады. Оның жариялануы қалада реформалар жасауға түрткі болды. Херст Пулитцердің тәсілін Сан-Франциско «Экзаменерінде», кейіннен «Журналда» қайталады. Чарльз Чапин 1898 жылы «Evening World» газетінің қалалық редакторы болып жұмысқа орналасты. Ол сенсациялық жаңалықтарды ұнататын және трагедияға бейжай қараған, 1901 жылы Уильям МакКинлинің қазасы туралы хабарлағанда ғана ресми тонға көшкенімен танымал болды. Ол редакцияны темірдей қатал басқарды және оның үшін жұмыс істеген журналистер оны жек көретін. Чапин өзінің қызметі кезінде 108 газетшіні жұмыстан шығарды. Дегенмен, Стэнли Уокер оны «ешқашан болмаған ең ұлы қалалық редактор» деп атады. Оның «Дүние» газетіндегі жұмысы 1918 жылы қаржылық қиындыққа тап болып, әйелін өлтіргеннен кейін аяқталды. Ол Синг-Синг түрмесіне сотталып, 1930 жылы сол жерде қайтыс болды. Франк Ирвинг Кобб 1904 жылы Пулитцердің «Дүние» газетінің редакторы болып сынақтан өту үшін жұмысқа алынды. Кобб – Пулитцердің үйінен «офисті басқаруға» тырысқан тәуелсіз кансас штатының тұрғыны еді. Егде жастағы Пулитцер газетке соншалықты берілгендіктен, Коббтың жұмысына үнемі араласып отырды. Екеуі Вудро Вильсонды қолдауда ортақ тіл тапты, бірақ көптеген мәселелерде келіспеді. 1907 жылы Пулитцердің ұлы Ральф «Дүние» газетінің әкімшілік жауапкершілігін өз мойнына алғанда, оның әкесі мұқият жазылған отставка хатын жазды. Кобб оны Нью-Йорктің барлық газеттерінде жариялады, «Дүние» газетінен басқа. Джозеф Пулитцер бұл әрекетке ашуланды, бірақ Коббтың редакциялық мақалалары мен тәуелсіз рухын бағалай бастады. Олардың арасындағы қарым-қатынас, пікір алмасу және хат алмасу көбейді. Екеуінің арасындағы жақсы қарым-қатынас Коббтың икемділігіне негізделген. 1908 жылдың мамырында Кобб пен Пулитцер бірізді редакциялық саясат жоспарын жасау үшін кездесті. Пулитцердің қазіргі жаңалықтар туралы редакциялық мақалаларға талабы Коббтың шамадан тыс жұмыс істеуіне әкелді. Баспагер бас редакторын алты апталық Еуропа сапарына жіберіп, оның рухын жаңартты. Кобб қайтып келгеннен кейін көп ұзамай Пулитцер қайтыс болды. Кобб содан кейін 1907 жылғы Пулитцердің отставкасын жариялады. Кобб 1923 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін Пулитцермен бөліскен редакциялық саясатты сақтап қалды.

Кейінгі жылдар

1911 жылы Пулитцер қайтыс болғаннан кейін «The World» газетін басқаруды ұлдары Ральф, Джозеф және Гербертке тапсырды. «The World» басылымының бас редакторы Герберт Байард Суоп, Франк Салливан және Димс Тейлор сияқты жазушыларды жұмысқа алды. Газеттің танымал журналистерінің қатарында «Коннинг Тауэр» атты бағананың авторы Франклин Пирс Адамс (Ф. П. А.), редакциялық бетке «Менің ойымша» деген мақала жазған Хейвуд Браун және болашақта қатал детектив жанрында жазатын Джеймс М. Кейн болды. С. М. Пэйн газет үшін бірнеше комикстер жасады. Газет 1913 жылдың желтоқсан айында алғашқы кроссвордты жариялады. «The World Almanac» атты жылдық анықтамалық кітапты газет құрды, ал «The World Almanac» атауы тікелей газеттен шыққан. 1921 жылдың 6 қыркүйегінен бастап газет Ку-клукс-кланның ішкі құрылысын ашатын 21 мақаладан тұратын серия жариялады. 1931 жылы Пулитцердің мұрагерлері газетті сату үшін сотқа жүгінді. Сот судьясы олардың пайдасына шешім шығарды; «Scripps Howard» желісінің иесі Рой В. Ховард газетті бәсекелесін жою мақсатымен сатып алды. Ол 1931 жылдың 27 ақпанында соңғы саны шыққаннан кейін «The World» газетін жабылып, 3000 қызметкерін жұмыстан босатты, содан кейін кешкі басылымының атын «Кешкі телеграмма» орнына «Нью-Йорк әлем телеграммасы» деп өзгертті.

Комикстер

The New York World 1890 жылдар шамасында комикстерді жариялаған алғашқы газеттердің бірі болды және американдық комикстердің дамуына зор үлес қосты. «The Yellow Kid» кейіпкері бар Ричард Ф. Оутколттың «Hogan's Alley» комиксі, сондай-ақ «The Captain and the Kids», «Everyday Movies», «Fritzi Ritz», «Joe Jinks» және «Little Mary Mixup» комикстері осы газетте жарық көрді. «World Feature Service» және «New York World Press Publishing» аттарымен компания 1905 жылдан бастап елдің басқа газеттеріне комикстерді таратуды ұйымдастырды. 1931 жылдың ақпан айында Скрипс газетін және оның тарату активтерін сатып алғаннан кейін, «The New York World» газетінің ең танымал комикстері Скрипстің «United Feature Syndicate» компаниясына өткізілді.

Мұра

Джанет Э. Стилдің пікірінше, Жозеф Пулицер 1883 жылы өзінің журналистикалық стилін Сент-Луистен Нью-Йоркке көшірген кезде заманына ерекше із қалдырды. «Нью-Йорк әлемі» газетінде Пулитцер иллюстрацияларға, жарнамаға және жұмысшы адамдардың тұтыну мәдениетіне баса назар аударды. Ол олардың мүмкіндігі болғанда, мысалы, Кони-Айлендте отбасыларымен өмірді тойлау үшін ақша жинағанына сенді.

Жаңғыру

2011 жылдың 16 мамырында Колумбия университетінің журналистика мектебі Джозеф Пулитцер құрған және оның құрметіне аталған The New York World деген онлайн басылымды іске қосатынын хабарлады. Университет бұл басылымның мақсаты – «Нью-Йорк қаласының тұрғындарына олардың өміріне әсер ететін мемлекеттік органдардың қызметі туралы ақпарат беру және олардың жауапкершілігін қамтамасыз ету» екенін мәлімдеді. Басылымды негізінен магистратура және докторантураны бітірген түлектер мен мектептің басқа да өкілдері қамтымақ болды. Онлайн басылым деректерге негізделген журналистикаға баса назар аударды және бірнеше жергілікті және ұлттық жаңалықтар құралдарымен ынтымақтастықта жұмыс істеді. The World сайтында авторлар мен редакторлар тізімі бар, бірақ 2016 жылдан бері жаңа материалдар жарияланбады.