Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саясаткер (туған 1969)
Australian politician (born 1969)
Таня Джоан Плиберсек (2 желтоқсан 1969 жылы туған) – 2013 жылдан 2019 жылға дейін Еңбек партиясының және Оппозиция басшысының орынбасары болған австралиялық саясаткер. 1998 жылдан бері Сидней округінен Парламент депутаты болып сайланып келеді. Еңбек партиясының мүшесі Плиберсек Рудд, Гиллард және Албанез үкіметтерінде министрлік қызметтер атқарды. Қазіргі уақытта 2022 жылдан бері Албанез үкіметінде қоршаған орта және су ресурстары министрі болып жұмыс істеп, бұған дейін 2019-2022 жылдар аралығында білім беру және әйелдер ісі жөніндегі көлеңке министр болды. Плиберсек Сиднейде словениялық иммигранттардың отбасында дүниеге келді және Сазерленд аймағында өсті. Сидней Технологиялық университеті мен Маккуори университетін бітірген. Парламентке сайлану алдында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметіндегі отбасылық зорлық-зомбылықпен күресу бөлімінде жұмыс істеді. Плиберсек 1998 жылғы федералды сайлауда 28 жасында Сидней округінен депутат болып сайланды. 2004 жылы Көлеңке кабинетіне қосылды, ал 2007 жылы Еңбек партиясы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Тұрғын үй және Әйелдер мәртебесі министрі болып тағайындалды. 2010 жылы үкіметтегі қайта құру кезінде Адамдық қызметтер және Әлеуметтік интеграция министрі болды. Келесі жылы Денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды және 2013 жылғы сайлауда Еңбек партиясы жеңіліске ұшырағанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Сайлаудан кейін Плиберсек Австралия Еңбек партиясының орынбасары болып сайланды.
Tanya Joan Plibersek (born 2 December 1969) is an Australian politician who served as Deputy Leader of the Labor Party and Deputy Leader of the Opposition from 2013 to 2019. She has served as the Member of Parliament (MP) for Sydney since 1998. A member of the Labor Party, Plibersek served as a Cabinet Minister in the Rudd, Gillard and Albanese governments. She is currently the Minister for the Environment and Water in the Albanese ministry since 2022, having previously served as the Shadow Minister for Education and Shadow Minister for Women between 2019 and 2022. Plibersek was born in Sydney to Slovenian immigrant parents and grew up in Sutherland Shire. She has degrees from the University of Technology Sydney and Macquarie University, and worked in the NSW Government's Domestic Violence Unit before entering parliament. Plibersek was elected to the Division of Sydney at the 1998 federal election, aged 28. She joined the Shadow Cabinet in 2004, and when Labor won the 2007 election was made Minister for Housing and Minister for the Status of Women. In a cabinet reshuffle in 2010, Plibersek was made Minister for Human Services and Minister for Social Inclusion. She was promoted to Minister for Health the following year, and held that position until Labor's defeat at the 2013 election. Plibersek was elected Deputy Leader of the Australian Labor Party in the election's aftermath.
Ерте өмір
Плиберсек Сиднейде дүниеге келді, ол Джозеф пен Роза Плиберсектердің үш баласының ең кішісі. Оның үлкен ағасы Рей – заңгер, ал ең үлкен ағасы Филип (1997 жылы қайтыс болған) – геолог. Оның ата-анасы кішкентай словениялық ауылдарда туған, соғыстан кейінгі көші-қон бағдарламасы аясында Австралияға бір-бірін танымай келген. Оның анасы (құрметті аты Розалия Репич) Подвинчиде дүниеге келді және Италия арқылы Австралияға келді. Оның әкесі (аты – Йоже Плибершек) Кочно при Полскавиде дүниеге келді және Австрия арқылы Австралияға келді. Ол Сноу-Маунтинс жобасында жұмысшы болып жұмыс істеді, кейін Qantas компаниясында 20 жыл сантехник және газ құбырларын орнатушы болып жұмыс істеді. Плиберсек Сиднейдің Сазерленд аймағындағы Ойстер-Бэй елді мекенінде өсті. Ол Ойстер-Бэй мемлекеттік мектебінде және Джаннали қыздар гимназиясында оқыды, онда ол үздік оқушы атанды. 15 жасында Еңбек партиясына қосылды. Австралия телерадио корпорациясында (ABC) стажерлікке түсуге жасаған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының әйелдердің мәртебесі мен дамуы жөніндегі кеңсесінің отбасылық зорлық-зомбылық бөлімінде жұмысқа орналасты.
Plibersek was born in Sydney, the youngest of three children born to Joseph and Rose Plibersek. Her elder brother Ray is a lawyer, and her eldest brother Phillip (d. 1997) was a geologist. Her parents were born in small Slovenian villages, arriving in Australia unknown to each other as part of the post war immigration scheme. Her mother (née Rosalija Repič) was born in Podvinci, and came to Australia via Italy. Her father (né Jože Pliberšek) was born in Kočno pri Polskavi, and came to Australia via Austria. He found work as a labourer on the Snowy Mountains Scheme, and later spent 20 years working for Qantas as a plumber and gas fitter. Plibersek grew up in the suburb of Oyster Bay in Sydney's Sutherland Shire. She attended Oyster Bay Public School and Jannali Girls High School, where she was the dux. She joined the Labor Party at the age of 15. After a failed attempt to secure a cadetship with the Australian Broadcasting Corporation (ABC), she found work with the Domestic Violence Unit at the New South Wales Government's Office for the Status and Advancement of Women.
Қарсылық (1998-2007)
Плиберсек 1998 жылғы федералды сайлауда 28 жасында Өкілдер палатасына сайланды және Питер Болдуин зейнеткерлікке шыққаннан кейін АЛП үшін Сидней округін сақтап қалды. Джордж Кэмпбеллдің «қатаң солшыл» фракциясының қолдауымен ол он екі басқа үміткердің, оның ішінде он әйелдің басы бәсекесінде алдын ала сайлауда жеңіске жетті. Дауыс беруге дейін ол «әрбір филиал мүшесіне үш-төрт рет хат жазды, дерлік әр түні филиал отырыстарына қатысты, қоғамдық ұйымдарға лекция оқыды және үш үміткердің пікірсайысына қатысты». 2003 жылдың шілдесінде ол және Энтони Албаниз Крианды екінші Сидней әуежайына қатысты партия саясатын қабылдамағаны үшін ашық сынады. 2004 жылғы сайлаудан кейін Плиберсек Лэтамның көлеңкелік кабинетіне сайланды және үш салаға жауапкерлік берілді: жастар саясаты; әйелдердің мәртебесі; жұмыс және отбасы, қоғам және балаларға арналған ерте білім беру. 2005 жылдың маусым айында Лэтам оппозиция жетекшісі қызметінен Бизлиге ауысқаннан кейін, ол жастар саясаты және әйелдердің мәртебесі салаларын сақтап қалды және балаларға күтім жасауға жауапкершілік берілді. Плиберсек 2006 жылғы жетекшілік сайлау кезінде Кевин Раддқа қарсы Бизлиді қолдады, бірақ Бизлиді жеңгеннен кейін Раддтың көлеңкелік кабинетінде қалды, жастар саясаты; әйелдердің мәртебесі; және әлеуметтік қызметтер мен тұрғын үй салаларына жауапкер болды. 2008 жылдың желтоқсан айында сол кездегі премьер-министр Кевин Раддпен бірге Плиберсек үкіметтің «Баспанасыздық мәселесі бойынша ақ кітабын» – «Үйге жол» жариялады, онда 2020 жылға қарай баспанасыздықтың көлемін екі есеге азайту мақсаты қойылды. Бұл мақсатқа жаңадан келген Эбботт үкіметі бас тартты, ол баспанасыздыққа қаржыландыруды қысқарды және Ұлттық жалға алуға қолжетімділік схемасы мен Бірінші үй жинақ шоттарын тоқтатты.
Plibersek was elected to the House of Representatives at the 1998 federal election, aged 28, retaining the Division of Sydney for the ALP following the retirement of Peter Baldwin. With the support of George Campbell's "hard left" faction, she won preselection for the seat against twelve other candidates, including ten other women. In the lead up to the ballot she "wrote to each branch member three or four times, attended branch meetings virtually every night, gave talks to community groups, and contributed to three candidates' debates". In July 2003 she and Anthony Albanese publicly criticised Crean for his rejection of the party's policy on a Second Sydney Airport. After the 2004 election, Plibersek was elected to Latham's shadow ministry and allocated three portfolios – youth; the status of women; and work and family, community and early childhood education. In June 2005, after Latham was succeeded as opposition leader by Beazley, she retained the youth and status of women portfolios and was given responsibility for childcare. Plibersek publicly supported Beazley against Kevin Rudd in the 2006 leadership spill, though was retained in Rudd's shadow ministry after his defeat of Beazley, with the portfolios of youth; the status of women; and human services and housing. In December 2008, along with Kevin Rudd, Prime Minister at that time, Plibersek released the Government's White Paper on Homelessness, The Road Home, which expressed a goal of halving homelessness by 2020. This goal was abandoned by the incoming Abbott government which cut homelessness funding and ended the National Rental Affordability Scheme and First Home Saver Accounts.
Әйелдер мәселесі
Әйелдер мәртебесі жөніндегі министр ретінде Плиберсек 2008 жылдың мамыр айында әйелдер мен олардың балаларына қатысты зорлық-зомбылықты азайту жөніндегі Ұлттық кеңесті шақырды және 2009 жылдың наурызында әйелдер мен олардың балаларына қатысты зорлық-зомбылықты азайту жөніндегі Ұлттық кеңестің Австралия үшін жасалған жоспарын жариялады. Плиберсек сондай-ақ 2009 жылы БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун қатысқан Халықаралық әйелдер күніне арналған шарада сөз сөйлеп, Австралияның әйелдерге қатысты барлық түрдегі кемсітушілікті жою жөніндегі конвенцияның Факультативтік протоколына ресми түрде қосылғанын мәлімдеді. Плиберсек Факультативтік протоколға қосылудың "Австралияның гендерлік теңдікті қолдауға батыл екендігін және халықаралық адам құқықтары стандарттарымен бағалануға дайын екендігін көрсететін маңызды сигнал болатынын" айтты.
As Minister for the Status of Women, Plibersek convened the National Council to Reduce Violence against Women and their Children in May 2008, and released the National Council's Plan for Australia to Reduce Violence Against Women and their Children in March 2009. Plibersek also addressed the 2009 United Nations International Women's Day event, attended by United Nations Secretary General Ban Ki moon, and announced Australia's formal accession to the United Nations Optional Protocol to the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW). Plibersek said that acceding to the Optional Protocol "will send a strong message that Australia is serious about promoting gender equality and that we are prepared to be judged by international human rights standards."
Денсаулық
Денсаулық сақтау министрі Плиберсек "Гүлдеп өс, күлімде" бағдарламасын құрды, бұл 4 миллиард долларлық пакет, балаларға жақсы тіс күтімін қолдауға бағытталған. Бұл 2 жастан 17 жасқа дейінгі балаларға арналған Medicare жүйесі бойынша тіс тексерулеріне берілетін субсидияны кеңейтті. Ол бұрын тек қыздарға ғана қолжетімді болған Gardasil вакцинасын тегін түрде ұсынды, бұл ер балаларды HPV вирусынан туындаған қатерлі ісіктерден қорғауға бағытталған және әлемдегі тұңғыш рет жасалған қадам. Бұрынғы Денсаулық сақтау министрі Никола Роксонмен бірге Плиберсек темекі таңбалаудың әлемдегі ең озық қарапайым үлгісін енгізді, нәтижесінде темекі шегу көрсеткіші 13 пайызға төмендеді. Плиберсек Денсаулық сақтау министрі қызметін атқарган кезде Австралия әлемдегі ең жоғары 5 жылдық қатерлі ісікпен күрес нәтижелерін көрсетті. Плиберсек сонымен қатар 1300 қосымша аурухана төсегін және 60 000-нан астам дәрігер, медбике және медициналық қызметкерлерді қамтамасыз етті. Ол сондай-ақ бірқатар жаңа нысандарды қаржыландыруға, салуға және/немесе ашуға қатысты, олардың ішінде Крис О’Брайен Lifehouse қатерлі ісік орталығы, Кингхорн қатерлі ісік орталығы, Лансестон көп мақсатты денсаулық орталығы, жаңа медициналық және стоматологиялық мектеп, сондай-ақ Аделаидадағы Оңтүстік Австралия денсаулық сақтау және медициналық зерттеу институтының (SAHMRI) жаңа нысандары бар.
As Minister for Health Plibersek established Grow Up Smiling, a $4 billion package to support better dental care for children, which expanded Medicare subsided dental check ups for children from age 2 to 17. She introduced free Gardasil vaccinations, previously only available for girls, for boys to protect against cancers caused by HPV – a world first. Along with the previous Health Minister, Nicola Roxon, Plibersek also implemented world leading plain packaging of tobacco laws which saw smoking rates drop to 13%. When Plibersek was Minister for Health, Australia achieved the best 5 year cancer survival rates in the world. Plibersek also delivered 1,300 more hospital beds and 60,000 additional doctors, nurses and allied health professionals. She also oversaw the funding, construction and/or opening of a number of new facilities, including the Chris O’Brien Lifehouse Cancer Centre, the Kinghorn Cancer Centre, the Launceston Multi Purpose Health Centre, and a new medical and dental school as well as new facilities for the South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI) in Adelaide.
Қарсылық (2013-2022)
Плиберсек 2013 жылдың 14 қазанында Білл Шортеннің Кевин Раддты партия басшысы етіп алмастырған басшылық сайлаудан кейін Лейбористік партияның (және осылайша оппозицияның) бірауыздан сайланған орынбасары болды. 2016 жылдың шілдесіне дейін ол Сыртқы істер және халықаралық даму жөніндегі көлеңке министрі қызметін атқарды. 2016 жылғы сайлаудан кейін білім беру және әйелдер ісі жөніндегі көлеңке министрі болып тағайындалды. Шортен Плиберсекке білім беру портфелін тапсырудың "біздің саяси аренадағы саяси ой-қиялы мол саясаткерді бекіту" екенін айтты. Плиберсек 2019 жылғы сайлауда Лейбористік партияға 5,7 пайыздық дауыс қосымшасымен қайта сайланды. 2019 жылғы федералды сайлауда партияның жеңілісінен және Білл Шортеннің партия басшысы лауазымынан дереу кеткеннен кейін Плиберсек басшылық сайлауға қатысуға ниетті екенін мәлімдеді, оған Шортен және бұрынғы премьер-министр Джулия Гиллард қолдау көрсетті; алайда, ол "қазір менің уақытым емес" деген шешімге келді, себебі отбасылық міндеттемелерге баса назар аудару қажеттігін айтты. Антони Албанезе басшылық сайыста жеңіске жеткеннен кейін Плиберсек оның жаңа көлеңке кабинетінде білім беру және оқыту жөніндегі көлеңке министрі болып тағайындалды. 2021 жылдың қаңтар айында Албаниес оны әйелдер ісі жөніндегі көлеңке министрі етіп тағайындады.
Plibersek was unanimously elected deputy leader of the Labor Party (and thus Deputy Leader of the Opposition) on 14 October 2013, following the leadership election that had seen Bill Shorten succeed Kevin Rudd as leader. She was Shadow Minister for Foreign Affairs and International Development until July 2016. Following the 2016 election, she was made Shadow Minister for Education and Shadow Minister for Women. Shorten said handing Ms Plibersek the education portfolio was "about putting a great policy thinker on the political frontline". Plibersek was re elected at the 2019 election with a swing of 5.7 points to the Labor Party. Following the party's defeat at the federal election of 2019 and Bill Shorten's immediate resignation as party leader, Plibersek made it known that she was interested in standing in the leadership election, and was supported by Shorten and former prime minister Julia Gillard; however, she concluded that "now is not my time", citing family responsibilities. After Anthony Albanese's victory in the leadership contest, Plibersek was appointed Shadow Minister for Education and Training in his new shadow cabinet. In January 2021 Albanese also appointed her Shadow Minister for Women.
Портфельдер тізімі
Плиберсек 1998 жылы сайланғаннан бері келесі портфельдерді және парламенттік партиялық лауазымдарды иеленді (көкденеңдік және үкіметтік тағайындамалардың барлығы тізімделген): Оның қызы Анна Куттс Троттер жасөспінім шағында зорлық-зомбылыққа ұшыраған қарым-қатынастың құрбаны болды. 2010 жылғы федералды сайлаудан кейін Лейбористтік партия Австралия Жасылдары мен тәуелсіздердің қолдауымен үкіметті сақтап қалғанда, парламенттік үлестірім тепе-теңдікке жақын болды. Біраз дау-дамайдан кейін Плиберсекке Коалициядан жұп берілді, осылайша оның аналық демалысы кезінде Өкілдер палатасында болмауы дауыс беру нәтижесіне әсер етпеді. Ол сол жылы ұлын дүниеге әкелді. 2016 жылдың қыркүйегінде оның үлкен ағасы Рей Плиберсек Сазерленд Шир кеңесіне Австралия Еңбек партиясынан C округін өкілдік ету үшін сайланды. Плиберсек табиғатқа серуендеуге және Джейн Остин романдарына бейім.
Plibersek has held the following portfolios and parliamentary party positions since her election in 1998 (both shadow and government appointments are listed): Her daughter Anna Coutts Trotter was a victim of an abusive relationship as a teenager. Following the 2010 federal election, when Labor retained government with the support of the Australian Greens and independents, parliamentary numbers were finely balanced. After some controversy, Plibersek was granted a pair by the Coalition so that her absence from the House of Representatives while on maternity leave did not affect the result of votes. She gave birth to her son later that year. In September 2016, her older brother Ray Plibersek was elected to Sutherland Shire council representing C Ward for the Australian Labor Party. Plibersek is fond of bushwalking and Jane Austen novels.