Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саясаткер (1945 жылы туған)
Australian politician (born 1945)
Кловер Маргарет Мур (туған аты Коллинз, 22 қазан 1945 жылы туған) – Австралиялық саясаткер. Ол 2004 жылдан бері Сидней қаласының мэрі болып табылады және 1842 жылы Сидней қаласы құрылғаннан бері Сидней мэрі қызметін атқарған ең ұзақ мерзімді мэр. Ол 1988 жылдан 2012 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысының тәуелсіз депутаты болды, Блай (1988–2007) және Сидней (2007–2012) сайлау округтерін өкілдік етті. Оның "басты ұраны" – "Сиднейді жеке адамдар мен отбасылар үшін тұруға ыңғайлырақ ету" деп сипатталады. Мур – Сидней қаласының халық сайлаған тұңғыш әйел мэрі.
Clover Margaret Moore (née Collins, born 22 October 1945) is an Australian politician. She has been the Lord Mayor of the City of Sydney since 2004 and is currently the longest serving Lord Mayor of Sydney since the creation of the City of Sydney in 1842. She was an independent member of the New South Wales Legislative Assembly from 1988 to 2012, representing the electorates of Bligh (1988–2007) and Sydney (2007–2012). Her "recurrent motif" is described as "making Sydney more liveable for individuals and families". Moore is the first popularly elected female Lord Mayor of Sydney.
Ерте өмірі және өмірбаяны
Кловер Маргарет Коллинз 1945 жылы туған және Сиднейдің Солтүстік жағалауындағы Гордон қалашығында өскен. Ол Кэтлин мен Фрэнсис Коллинзтің үш қызының бірі. Ол Кирибиллидегі Лорето Киррибилли және Мосс Вейл қаласындағы Елм Корт Доминикан монастынында білім алған. Мур Сидней университетіне түсіп, 1969 жылы Санкта-София колледжінде оқып жүргенде, Сидней мұғалімдер колледжінен білім беру дипломын алды. Бітіргеннен кейін ол бірнеше жыл Лондонға оқыту үшін кетті, алдында Сент-Айвс және Форт-Стрит орта мектептерінде ағылшын және тарих пәнінен сабақ берді. Мур 1972 жылы архитектор Питер Мурға үйленді және олардың Софи мен Том есімді екі баласы болды. Бес жылдан кейін олар Австралияға оралып, Редферн қалашығының орталық бөлігіне қоныстанды. Еңбек партиясы басымдық танытқан Оңтүстік Сидней қалалық кеңесінде жас ана болған Мур жергілікті тұрғындардың бастамашылық тобына қатысып, 1980 жылы Кеңеске сайлануға шешім қабылдады. Ол және топтың басқа мүшелері үш жылдық әрекеттерден кейін сол кездегі мэр Билл Хартаппен кездесті. Мур 1980 жылғы 20 қыркүйекте өткен сайлауда Оңтүстік Сидней қалалық кеңесінің Редферн округінен тәуелсіз кеңесші болып сайланды. Мур Кеңеске сайланған үш тәуелсіздің бірі болды, олар 9 мүшелі Еңбек партиясының фракциясына және Кеңесті басқаратын мэр Хартапқа қарсы де-факто оппозиция құрды, олар Кеңес отырыстарынан бұрын жабық отырыстарда көптеген шешімдерді қабылдады. Мур 1984 жылғы 14 сәуірде өткен Кеңес сайлауында үш мүшелі Редферн округіне қайта сайлануға түсті және үлкен жетістікке жетті, бірінші орынды алып, Еңбек партиясынан Билл Хартапты 21% дауыспен жеңіп, өзінің тәуелсіз тізімі бойынша екінші кандидат Сью Уиллистің сайлануына мүмкіндік берді. 1984 жылдың мамыр айында Мур сайлаудан кейін вице-мэр лауазымына үміткер болды, бірақ екі тәуелсіз коммунистік кеңесші (Джек Мунди және Брайан МакГаэн) дауыс беру кезінде Еңбек партиясының фракциясын қолдағандықтан оңшыл Еңбек партиясының үміткері Стэн Эшмор Смиттен жеңілді. Мур мұраны сақтау және қоршаған ортаны қорғау саласында белсенді науқан жүргізді, ол Редферндегі көшеде ағаштарды кесуге кіріскен Кеңес қызметкерімен кездескенде, "қаланың ластануынан аман қалу үшін ағаштардың өсіп-өнуіне жеткілікті қиындықтар бар, оларды оқытылмаған жұмысшылар кесіп тастамайынша" деп айқайлап, Сидней крикет алаңының басшылығын "жердің дәстүрлеріне немқұрайлы архитектуралық варварлар" деп айыптады, өйткені олар Сидней крикет алаңының 1909 жылғы тарихи Шеридан трибунасын бұзуға рұқсат берген, бірақ ол 1986 жылы бұзылды. 1986 жылдың соңында Мур қаланың бірінші әйел мэрі болу үшін және қазіргі мэр Дуг Сазерлендті жеңу үшін науқанын бастады, Сазерлендтің жиі халықаралық сапарларын сынап, "барлығы келіседі деп ойлаймын, жаңа серпіліс пен жұмысты орындау үшін Сиднейде қалуға дайын мэрдің кезі келді" деді. Алайда 1987 жылдың наурыз айында штат үкіметі Сидней қалалық кеңесін кенеттен таратып, жаңа сайлаулар өткізілгенге дейін оны басқару үшін комиссарлар кеңесін тағайындады. Сайланған лауазымынан салтанатты түрде босатылған Мур, тағы бес бұрынғы тәуелсіз кеңесші – Фрэнк Сатор, Билл Хант, Брайан МакГаэн, Сью Уиллис және Джек Мундимен бірге «Тәуелсіз бақылау» атты бейресми топ құрды, оның мақсаты тағайындалған комиссарлардың шешімдерін қадағалау және жаңа кеңес сайлауын талап ету болды.
Clover Margaret Collins was born in 1945 and grew up in the suburb of Gordon, on Sydney's North Shore, one of three daughters of Kathleen and Francis Collins. She attended Loreto Kirribilli at Kirribilli and Elm Court Dominican Convent, Moss Vale. Moore matriculated to the University of Sydney, and obtained a Bachelor of Arts in 1969 and a Diploma of Education from the Sydney Teachers' College, while residing at Sancta Sophia College. After graduation she began work as an English and History teacher at St Ives High School and Fort Street High School, before moving to London to teach for several years. Moore married Peter Moore, an architect, in 1972 and they had two children, Sophie and Tom. They returned to Australia five years later and settled in the inner city suburb of Redfern. As a young mother in the Labor Party dominated South Sydney Municipal Council, Moore became involved in a local resident action group and decided to run for Council in 1980 when she and other members of the group met, after three years of attempts, with then mayor, Bill Hartup regarding a local park which Hartup had demanded to have its grass replaced with asphalt (to aid street sweepers in seeing broken glass), surrounded by barbed wire (to keep out the drunks at night), and to have its lone tree removed (a nuisance). Moore was elected as an Independent Alderman for the Redfern Ward of the South Sydney Municipal Council at the 20 September 1980 election. Moore was one of three independents elected to the Council that formed a de facto opposition to the 9 member Labor caucus and Mayor Hartup who controlled the council and generally made most decisions in closed caucus meetings prior to Council meetings. Moore ran again for re election to the three member Redfern Ward in the 14 April 1984 Council Election, and was highly successful, taking first position, outpolling Bill Hartup with a 21% swing against the ALP, and enabling the election of the second candidate on her independent ticket, Sue Willis, ahead of the sitting Labor Alderman Stan Champley. In May 1984, Moore ran for the position of Deputy Lord Mayor after the election, but was defeated by the main right wing Labor candidate, Stan Ashmore Smith, when the two Independent Communist Aldermen (Jack Mundey and Brian McGahen) sided with the Labor caucus in the vote. Moore proved a high profile campaigner on heritage preservation and environment conservation, gaining the ire of the Miscellaneous Workers' Union when she confronted a Council worker who was undertaking unsympathetic pruning to trees on a street in Redfern exclaiming "its hard enough for trees to survive city pollution without their being massacred by untrained workmen sent to prune them", and denouncing the Sydney Cricket Ground Trust as "architectural barbarians, insensitive to the traditions of the ground" for approving the demolition of the historic 1909 Sheridan Stand of the Sydney Cricket Ground, which was nonetheless razed in 1986. In late 1986, Moore started her campaign to become the city's first female Lord Mayor and defeat incumbent Doug Sutherland, declaring "I think everyone would agree it is time for a breath of fresh air and a Lord Mayor committed enough to stay in Sydney to do the job" in a criticism of Sutherland's frequent international trips. However, in March 1987 the state government abruptly sacked the Sydney City Council and appointed a board of commissioners to run it until new elections could be held. Having been unceremoniously dismissed from her elected office, Moore, along with five other fellow former independent aldermen Frank Sartor, Bill Hunt, Brian McGahen, Sue Willis and Jack Mundey, formed 'Independent Watch', an informal grouping with the purpose of scrutinising the decisions of the appointed commissioners and pressing for elections for a new council.
Парламент мүшесі
Кеңеске қайтадан қатысудың орнына Мур 1988 жылғы сайлауда Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы Ассамблеясына тәуелсіз кандидат ретінде қатысуға шешім қабылдады, бұрынғы қала әкімі лауазымына қарсылас болған және бұрынғы тәуелсіз кеңес мүшесі Фрэнк Сартор сияқты, ол Сиднейдің орталық бөлігіндегі McKell округінде тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсуге шешім қабылдады. Партияның қолдауы болмаса да, ол Блай округін жеңіп алды, либералдық партия өкілі Майкл Ябслиді шамалы айырымымен жеңді. Мур жаңа штаттық заңдар (бұқаралық ақпарат құралдарында "Кловерге қарсы" заңдары деп аталды) салдарынан штаттық парламент пен жергілікті кеңестерде бірдей мүше болуға тыйым салынғандықтан, штаттық депутаттығынан кетті. 2012 жылғы сайлауда қала әкімі болып қайта сайланғаннан кейін, ол жаңа кеңестің алғашқы отырысынан бұрын 24 жыл бойы атқарған штаттық мандатын тастауға мәжбүр болды. Бұл 2012 жылғы 27 қазанда Сиднейде өткен қосымша сайлауға әкеп соқты, онда ол Австралияның Некеге теңдік үшін жақтас тобының тәуелсіз кандидаты Алекс Гринвичті қолдады, ол үлкен үлкен жеңіске жетті. Оның кеткеніне байланысты бұрынғы қалалық кеңесші Элизабет Фаррелли былай деді: "Мур 20 жыл бойы депутат болып қызмет етті, бір ғасыр ішінде ешкімге бұйырмаған жеке мүшелер ұсынған заң жобаларын қабылдады, және Дон Чипптен гөрі жамандыққа қарсы тұру үшін көп жұмыс істеді. Ал қала әкімі болып өткен сегіз жылында ол қайшылыққа қарағанда, келісімге жетудің жолымен істейтінін көп рет дәлелдеді".
Instead of standing again for council, Moore decided to run for the New South Wales Legislative Assembly as an independent at the 1988 election, like her previous rival for the Lord Mayor position and fellow former independent alderman, Frank Sartor, who had decided to run as an independent in the inner Sydney seat of McKell. Despite not having the backing of a party, she won the seat of Bligh, narrowly defeating Liberal member Michael Yabsley. Moore resigned as a state MP as a result of new state laws (labelled in the media as the "Get Clover" laws) preventing dual membership of state parliament and local councils. Following her re election as mayor in the 2012 elections, she was forced to resign the state seat she held for 24 years before the first meeting of the new council. This resulted in a 2012 Sydney by election on 27 October in which she endorsed independent candidate Alex Greenwich of the Australian Marriage Equality advocacy group who won in a landslide victory. On her departure, former city councillor Elizabeth Farrelly opined: "In her 20 years as MP, with more successful private member's bills than anyone in a century, Moore has done more to keep the bastards honest than Don Chipp ever did. And in her eight years as lord mayor, she has proved repeatedly that it's more confluence than conflict."
Сидней қаласының лорд-мэрі
2004 жылдың басында Боб Карр басқаратын Лейборист партиясы үкіметі Сидней қаласы мен Оңтүстік Сидней кеңестерін таратып, қайта біріктірді. Бұл қадам көпшілікті күтпегендей болды, сол кездегі Лорд-мэр Люси Тернбуллға оның есігінің астына тасталған факс арқылы хабарланды. Екі кеңесті біріктіру туралы шешімді БАҚ Лейборист партиясының үміткері, бұрынғы федералды министр Майкл Лиді Лорд-мэр етіп сайлауға жасалған әрекет деп түсіндірді, себебі бұл Сидней қаласына Лейборист партиясына көбінесе дауыс беретін үлкен аудандарды қосатын еді. Алайда, осы аудандардың бірнешесі Мурдың штаттық сайлау округі Блайға да кіретін. Тернбулл көп ұзамай қайта сайлануға түспейтінін жариялағаннан кейін, Лидің жеңіске жеткендей көрінді. Бірақ 24 ақпанда Мур жарысқа қосылып, кеңесті таратуды «билікке цинизммен ұмтылу» деп бағалады. Оның Тернбуллмен идеологиялық келіспеушіліктері болғанына қарамастан, ол демократиялық жолмен сайланған мэрді қызметтен босатуды да қатысты түрде айыптады. Келесі күні «Сидней Морнинг Геральд» газеті оның Лиге қарсы күшті бәсекелес болатынын болжады. Лидің белсенді қарсылығына қарамастан, Мур сайлауда жеңіске жетті, ең жақын қарсыласы Лиден екі еседен астам дауыс жинады. ABC сайлау сарапшысы Энтони Грин санау басталғалы 90 минут өткен соң, оның «оңай жеңіске жететінін» мәлімдеді. Өзінің бұрынғы төрт сайлау кампаниясында дауыс беру бағыттарын көрсетпеуге тырысқан Мур кеңес сайлауында тәуелсіздер командасын қолдауға шешім қабылдады. Бұл сәтті болды, оның алты адамнан тұратын командасының төртеуі – Джон МакИнерни, Робин Кеммис, Марселл Хофф және Филип Блэк – кеңеске сайланды. 2008 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс жергілікті өкімет сайлауында Мур Сидней қаласының Лорд-мэрі болып қайта сайланды. Ол 2012 жылы азайтылған көпшілік дауыспен қайта сайланды, мэр сайлауында дауыстардың 51,1%-ын алды. 2016 жылғы сайлауда ол ыңғайлы түрде қайта сайланды, дауыс үлесін 8,0%-ға арттырып, халықтың 59,1%-ының қолдауын жеңіп алды. Сиднейдің орталық бөлігінде велосипед жолдары ашылғаннан кейін, Мур 2010 жылғы қазан айында «Жұмысқа велосипедпен» акциясы кезінде велосипедінен түскенде білезігін сындырып алды, нәтижесінде кейбір шараларға коляскада қатысуға мәжбүр болды.
In early 2004, the Labor Party government under Bob Carr sacked and re amalgamated the City of Sydney and South Sydney Councils. The move came largely as a surprise, with then Lord Mayor Lucy Turnbull being notified by a fax posted under her door. The decision to amalgamate the two councils was widely interpreted by the media as an attempt to get the Labor candidate, former federal minister Michael Lee, elected as Lord Mayor, as it would bring a large area of largely Labor voting suburbs into the City of Sydney. However, several of these suburbs also made up Moore's state electorate of Bligh. When Turnbull announced soon after that she would not seek re election, Lee appeared to have the position won. Then, on 24 February, Moore entered the race, labelling the council's sacking a "cynical grab for power." Despite her ideological differences with Turnbull, she also sharply denounced the sacking of a democratically elected mayor. By the following day, The Sydney Morning Herald was already predicting that she would present a serious challenge to Lee. Despite a spirited challenge from Lee, Moore won the election, finishing with more than double the vote of Lee as her nearest rival, and ABC election analyst Antony Green announced that she would "romp through" to win, only 90 minutes after counting began. Though she had made a point of not directing voting preferences in her four election campaigns in the Legislative Assembly, Moore decided to support a team of independents for the council race. This turned out to be quite successful, with four of her team of six – John McInerney, Robyn Kemmis, Marcelle Hoff and Phillip Black – being elected to council. In 2008 NSW local government elections Moore was re elected as Lord Mayor of Sydney. She was returned on a reduced majority in 2012, winning 51.1% of the Mayoral vote. At the 2016 election she was comfortably returned to office, improving her vote 8.0% to win 59.1% of the popular vote. After introducing bike lanes through many parts of inner Sydney, Moore broke an ankle on Ride to Work Day in October 2010, while dismounting from her bike, necessitating that she attend some events in a wheelchair.
Энергия тиімділігі
Мурдың басшылығымен Сидней қаласы 2030 жылға қарай көміртегі шығарындыларын 70 пайызға төмендетуді жоспарлап отыр. Ол велосипед жолақтарын салды; автокөліктік паркін гибридтік көліктерге жаңартты; 10 000 ағаш отырғызды; көшедегі автомобильдерді жалға беру үшін 600 орын ұсынды; Сиднейдегі ең ірі ғимаратқа орнатылған күн энергиясын фотоэлектрлік жүйесін орнатты; 11 ірі саябақта су жинау жүйесін орнатты және екі жаңа тригенерациялық станса құрылысына дауыс берді.
Under Moore's leadership, the city of Sydney is aiming to reduce carbon emissions 70 per cent by 2030. It has installed bicycle lanes; upgraded its car fleet to hybrids; planted 10,000 trees; provided 600 on street car share spaces; installed Sydney's largest building based solar photovoltaic system; installed water harvesting in 11 major parks and voted to install two new trigeneration plants.
Құрметтер
Мур 2023 жылғы Корольдің туған күні құрметіне «жергілікті басқаруға, Жаңа Оңтүстік Уэльс халқы мен Парламентіне, сондай-ақ Сидней қауымдастығына көрнекті үлесі үшін» Австралия орденінің офицері атағымен марапатталды.
Moore was appointed as an Officer of the Order of Australia in the 2023 King's Birthday Honours for "distinguished service to local government, to the people and Parliament of New South Wales, and to the community of Sydney".