Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саясаткер
Australian politician
Наташа Джессика Стотт Деспожа АО (9 қыркүйек 1969 жылы туған) – австралиялық дипломат және бұрынғы саясаткер. Ол студенттік саясатта мансабын бастап, Австралия демократтарының кеңесшісі болды және 1995 жылы 26 жасында Австралия Сенатына тағайындалды. Ол кезде ол федералды парламентте қызмет еткен ең жас әйел болды. 1997 жылы демократтардың жетекшісінің орынбасары, ал 2001 жылдан 2002 жылға дейін федералды көшбасшы болды. 2008 жылы Сенаттағы ең ұзақ қызмет еткен сенатор ретінде зейнеткерлікке шықты. Ол мемлекеттік және коммерциялық емес ұйымдармен жұмыс істеп, қоғамдық өмірде белсенді болып қала берді. 2019 жылы гендерлік теңдік саласындағы еңбегі үшін Австралия орденінің офицері атанды. Стотт Деспожа әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу жөніндегі ұлттық «Біздің күзет» қорының негізін қалаушысы және 2013-2016 жылдар аралығында әйелдер мен қыздардың ұлттық елшісі болып қызмет етті. Сондай-ақ, 2015-2017 жылдары Дүниежүзілік банк Гендерлік консультативтік кеңесінің мүшесі болды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымында, соның ішінде 2017 жылы әйелдер, балалар және жасөспірімдердің денсаулығы мен адам құқықтары жөніндегі жоғары деңгейдегі жұмыс тобында және 2020 жылдан бері Әйелдерге қатысты кемсітушілікті жою жөніндегі комитетте (CEDAW) мүше болып қызмет етеді. Ол бірнеше кітап жариялаған және қазіргі тақырыптар бойынша үнемі жазады.
Natasha Jessica Stott Despoja AO (born 9 September 1969) is an Australian diplomat and former politician. Starting her career in student politics, she became an advisor to the Australian Democrats and was appointed to the Australian Senate in 1995 at the age of 26. At the time, she was the youngest woman to serve in federal Parliament. She went on to become deputy leader of the Democrats in 1997 and then federal leader from 2001 to 2002. She retired from the Senate in 2008 as the longest serving senator from her party. She has remained active in the public sphere, working with government and non profit organisations. She was appointed Officer of the Order of Australia in 2019 for her work on gender equality. Stott Despoja was the founding chair of Our Watch, a national foundation to prevent violence against women and children, and served as national Ambassador for Women and Girls from 2013 to 2016. She was also a member of the World Bank Gender Advisory Council from 2015 to 2017. She has served in positions at the United Nations, including on the High Level Working Group on the Health and Human Rights of Women, Children, and Adolescents in 2017, and as a member of the Committee on Elimination of Discrimination against Women (CEDAW) since 2020. She has published several books and writes regularly on current topics.
Ерте өмір және білім
Стотт Деспоя 1969 жылдың 9 қыркүйегінде Аделаида қаласында дүниеге келген. Ол австралиялық журналист Ширли Стотт Деспоя мен Хорватиядан (сол кезде Югославия құрамында болған) Марио Деспояның қызы. Ол Stradbroke бастауыш мектебі мен Pembroke мектебінде оқыды, кейін 1991 жылы Аделаида университетін бітірді. Ол Аделаида университеті студенттік қауымдастығының (SAUA) президенті және Ұлттық студенттер одағының Оңтүстік Австралиядағы әйелдер ісі жөніндегі өкілі болды. Одан кейін сенатор Джон Коултер мен сенатор Шерил Керноттың саяси кеңесшісі ретінде жұмыс істеді.
Stott Despoja was born in Adelaide on 9 September 1969. She is the daughter of Shirley Stott Despoja, an Australian born journalist and Mario Despoja, who was from Croatia (then part of Yugoslavia). She attended Stradbroke Primary and Pembroke School and later graduated from the University of Adelaide in 1991. She was President of the Students' Association of the University of Adelaide (SAUA) and the South Australian Women's Officer for the National Union of Students. She then went on to work as a political advisor to Senator John Coulter and Senator Cheryl Kernot.
Саяси мансап
Демократтар сенаторы Джон Колтер 1995 жылы денсаулығына байланысты отставкаға кеткен кезде, Стотт Деспоя туындаған бос орынды толтыруға сәтті үміткер болды. Оның танымалдылығын арттыруы келесі жылы, 1996 жылғы сайлауда толық мерзімге жеңіске жетіп, 26 жасында федералды парламентке сайланған ең жас әйел ретінде басталды. Келесі жылдың соңында Шерил Керноттың отставкаға кетуі және Мег Листің Демократтар партиясының төрағасы болуымен бірге Стотт Деспоя Демократтар партиясының орынбасары болып сайланды. Осы кезеңде ол жұмыспен қамту, жоғары білім, жастар, ғылым және ақпараттық технологиялар, тұтынушылардың құқықтары, сауда және республика мәселелері бойынша өкіл ретінде беделін қалыптастырды. Стотт Деспоя 2001 жылдың 6 сәуірінде партияның төрағасы болды. Бастапқыда ол Листің өзінің төрағалыққа үміткер болуын сатқындық деп қарағандықтан, онымен жұмыс істеуде қиындықтарға тап болды. Басқа сенаторлар, соның ішінде жаңа орынбасар Аден Риджвей, Листің жақтасы болды. 2001 жылғы қарашада өткен федералды сайлауда Демократтар партиясы Сенаттағы дауыс үлесін 8,5%-дан 7,3%-ға дейін төмендетті, бірақ сайлауға түскен бес сенатордың төртеуін қайтадан сайлады. Партия төменгі палатаға алғашқы дауыс беруде де 5,1%-дан 5,4%-ға дейін сәл өсімді байқады. Сенаттағы «Жасылдар» партиясының 4,9% дауыс жинауы және олардың екінші сенаторды сайлауы Демократтар партиясының болашағы туралы пікірталасқа жаңа серпіліс берді.
When Democrats Senator John Coulter resigned for health reasons in 1995, Stott Despoja was the successful candidate to fill the resulting vacancy. Her rise to prominence began when she won a full term in the 1996 election the following year, becoming the youngest woman ever elected to the federal Parliament at age 26. Late the following year, following the resignation of Cheryl Kernot and the rise of Meg Lees to the leadership of the Democrats, Stott Despoja was elected deputy leader of the Democrats. During this time, she built her image as spokesperson for Employment, Higher Education, Youth, Science and Information Technology, Consumer Affairs, Trade, and the Republic. Stott Despoja became the leader of her party on 6 April 2001. From the beginning she faced difficulties in working with Lees, who viewed her run for the leadership as a betrayal. Other senators, including new deputy leader Aden Ridgeway, remained sympathetic to Lees. In the 2001 federal election in November, the Democrats recorded a fall in their Senate vote from 8.5% to 7.3% and returned four of the five senators up for election. The party also saw a marginal lift in its primary vote for the lower house from 5.1% to 5.4%. The substantial rise of the Greens vote to 4.9% in the Senate and their election of a second senator ignited further discussion about the fortunes of the Democrats.
Басшылықтан кейінгі кезең
Стотт Деспоя көшбасшы лауазымынан кеткеннен кейін Сенатта және Демократтар партиясында белсенді қызметін жалғастырды. Партияның жағдайы жаңа көшбасшы Эндрю Бартлетттің басшылығымен нашарлауын жалғастырды. 2004 жылғы сайлауда олар ешқандай сенаторды сайлай алмады, нәтижесінде 2001 жылы сайланған төртеу ғана қалды: Стотт Деспоя, Бартлетт, Лин Эллисон және Эндрю Мюррей. 2004 жылы Стотт Деспоя алғашқы баласы туғаннан кейін Сенаттан 11 апта демалысқа шықты. Ол жоғары білім, ғылым және биотехнология, әйелдер, жеке өмір, аумақтар мен жергілікті басқару, жұмыс және отбасы мәселелері бойынша сөйлеуші ретіндегі толық міндеттерін қайтадан атқара бастады. Сонымен қатар, ол Республика, генетикалық құпиялылық, дің жасушалары, субтитрлер және бір жынысты некелер мәселелерімен де айналысты. Стотт Деспоя Сиднейдегі Гейлер мен лесбиянкалардың Марди Грасына тұрақты түрде қатысады. 2006 жылдың 22 қазанында, эктопиялық жүктілікке байланысты жедел операциядан өткеннен кейін, ол 2007 жылғы сайлауға қатыспайтынын және 2008 жылдың 30 маусымында өкілеттігі аяқталғаннан кейін лауазымынан кететінін хабарлады. Ол Австралия Демократтары партиясының ең ұзақ қызмет еткен сенаторы болды. 2004 жылғыдай, Демократтар 2007 жылы да ешқандай сенаторды сайлаған жоқ, ал Стотт Деспояның зейнетке шығуы оның партиясының федералды парламенттегі өкілдігінің аяқталуымен бірге болды.
Stott Despoja remained active in the Senate and the Democrats after resigning as leader. The party's fortunes continued to decline under new leader Andrew Bartlett. In the 2004 election they failed to elect any senators, leaving only the four elected in 2001: Stott Despoja, Bartlett, Lyn Allison, and Andrew Murray. In 2004, Stott Despoja took 11 weeks' leave from the Senate following the birth of her first child. She returned to full duties as spokesperson for Higher Education, Science and Biotechnology, Women, Privacy, Territories and Local Government, and Work and Family. the Republic, genetic privacy, stem cells, captioning, and same sex marriage. Stott Despoja regularly attends the Sydney Gay and Lesbian Mardi Gras. On 22 October 2006, after undergoing emergency surgery for an ectopic pregnancy, she announced that she would not contest the 2007 election and would leave office at the expiration of her term on 30 June 2008. She was the Australian Democrats' longest serving senator. As in 2004, the Democrats elected no senators in 2007, and Stott Despoja's retirement coincided with the end of her party's federal parliamentary representation.
Саяси мансаптан кейінгі өмір
Стотт Деспоя ABC 891 радиосында эпизодтық жүргізуші, Channel 10 телеарнасының The Project бағдарламасында қонақ-сарапшы және Business Spectator австралиялық бизнес жаңалықтары сайтының авторы болды. Ол 2009 жылдан 2013 жылға дейін Оңтүстік Австралия мұражайының (SAM) коммерциялық емес ұйымының, 2010 жылдан 2013 жылға дейін Австралия демократиясы мұражайының (MOAD) және 2008 жылдан 2013 жылға дейін Жарнама стандарты кеңесінің (ASB) мүшесі болды. beyondblue (Австралияның ұлттық депрессияға қарсы бағдарламасы) төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Ол жұмыртқа безі қатерлі ісігіне қарсы Австралия (OCA), Орангутан жобасы (TOP); Австралия қатерлі ісігі; және ВИЧ/ЖҚСҚ стигмасына қарсы ENUF науқанының (күйеуі Иан Смитпен бірге) елшісі болды. 2008 жылдан 2013 жылдың желтоқсанына дейін Бернет институтының (Австралияның ең ірі вирусология және жұқпалы ауруларды зерттеу институты) басқармасында жұмыс істеді, сол кезде Сыртқы істер министрі Джули Бишоп Стотт Деспояны Австралияның әйелдер мен қыздар жөніндегі жаңа елшісі етіп тағайындады. Бұл қызмет 45-ке жуық елді аралап, әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге, көшбасшылық қабілеттерін арттыруға және әйелдер мен қыздарға қатысты зорлық-зомбылықты азайтуға бағытталды. 2012 жылы Буркина-Фасоға Oxfam ұйымымен барды; ал 2011 жылы Лаосқа және 2013 жылы Бирмаға Бернет институтымен бірге сапарлады. 2014 жылдың маусым айында Оңтүстік Австралияның келесі губернаторы лауазымына Кевин Скарстың орнын басатын кандидат ретінде талқыланды, бірақ Хье Ван Ле таңдалды. 2013 жылдың шілдесінде Стотт Деспоя әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу қоры (бастапқыда осылай аталған) Our Watch ұйымының негізін қалаушы төрағасы болды. 2021 жылдың шілдесінде ол қызметтен кетіп, 2022 жылдың тамызында өмірлік демеуші етіп тағайындалды. Our Watch – Мельбурн қаласында орналасқан Виктория және Ұлттық үкіметтердің бірлескен жобасы. Бұл тәуелсіз коммерциялық емес ұйым, қазір Австралияның барлық штаттары мен аумақтары бірлесіп қаржыландырады, соңғы болып 2019 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі қосылды.
Stott Despoja has been a casual host on ABC 891 radio, a guest panellist on Channel 10's The Project and a columnist for the Australian business news website Business Spectator. She was a board member of non profit organisations the South Australian Museum (SAM) from 2009 to 2013; the Museum of Australian Democracy (MOAD) from 2010 to 2013; and the Advertising Standards Board (ASB) from 2008 to 2013. She was a deputy chair at beyondblue (Australia's national depression initiative). She has been an ambassador for Ovarian Cancer Australia (OCA), The Orangutan Project (TOP); Cancer Australia; and the HIV/AIDS anti stigma campaign, ENUF, (along with her husband Ian Smith). She was on the board of the Burnet Institute (Australia's largest virology and communicable disease research institute) from 2008 until December 2013, when Foreign Minister Julie Bishop announced the appointment of Stott Despoja as Australia's new Ambassador for Women and Girls, a role she held until 2016. This involved visiting some 45 countries to promote women's economic empowerment and leadership and to help reduce violence against women and girls. visited Burkina Faso for Oxfam (2012); and went to Laos (2011) and Burma (2013) with The Burnet Institute. She was mentioned in June 2014 as a possible replacement for Kevin Scarce as the next Governor of South Australia, however Hieu Van Le was chosen. In July 2013, Stott Despoja was the founding chair of Our Watch, originally named Foundation to Prevent Violence Against Women and their Children. She left the position in July 2021, and was appointed life patron in August 2022. Our Watch is a joint initiative of the Victorian and Commonwealth Governments, based in Melbourne. It is an independent non profit organisation that is now jointly funded by all states and territories of Australia, after the New South Wales Government was the last state government to join the organisation in 2019.
Келесі рөлдер
2015 жылдың 21 шілдесінде Стотт Деспоя Бернет институтына демеуші ретінде қайта оралды. 2019 жылдың сәуір айынан бастап ол әлі де The Advertiser газетінің авторы және Аделаида университетінің құрметті ғылыми қызметкері. 2019 жылдың сәуірінен бастап Стотт Деспоя Австралиялық жеке құпияны қорғау қорының (APF) кеңесшілер кеңесінде және Глобальді әйелдер институтының басшылық кеңесінде еңбек етеді. 2024 жылдың наурыз айында Стотт Деспоя Оңтүстік Австралиядағы отбасылық және жыныстық зорлық-зомбылық бойынша корольдік комиссары болып тағайындалды.
On 21 July 2015, Stott Despoja returned to the Burnet Institute as a Patron. as of April 2019 she is still a columnist for The Advertiser and an Honorary Visiting Research Fellow at The University of Adelaide. as of April 2019 Stott Despoja is on the Advisory Board of the Australian Privacy Foundation (APF) and the Global Women's Institute Leadership Council. In March 2024 Stott Despoja was appointed as South Australia's Royal Commissioner into Domestic, Family and Sexual Violence.
Жазу
Стотт Деспоя саяси мансабы кезінде де, одан кейін де көптеген тақырыптарға арналған көптеген эсселер, есептер мен ғылыми емес туындылардың авторы болды. 2019 жылдың наурыз айында ол «Зорлық туралы» кітабын жариялады, ал кітапқа қосымша мәтінде: «Әйелдерге қарсы зорлық неге кең таралған және оны қалай тоқтатуға болады?» деген сұрақ қойылды. Стотт Деспоя әйелдерге қарсы зорлықты «Австралияның ұлттық төтенше жағдайы» деп санайды, және әр апта сайын бір әйел өзінің серігі немесе танысының қолынан қаза табады. Бұл зорлықтың алдын алуға болады, сондықтан біз «жаңа норма құруымыз» керек. Деспоя 2011 жылдың маусым айында «Австралия Парламентіне, әсіресе Оңтүстік Австралия Сенаторы ретінде, Австралия Демократтары партиясының жетекшілік лауазымдары арқылы, білім беру саласындағы еңбегі және әйелдерге үлгі болуы үшін» Австралия орденінің мүшесі атағымен марапатталды. Ол Ұлыбританияның Apolitical ұйымының «Теңдік бойынша 100 үздік» тізіміне енген. 2019 жылдың маусым айында Деспоя «гендерлік теңдікті қолдаушы ретіндегі еңбегі және түрлі ұйымдардағы атқарған қызметі үшін» Австралия орденінің офицері болып тағайындалды.
Stott Despoja has authored a large number of essays, reports and non fiction works on a range of topics, both during and since her political career. In March 2019 she published On Violence, with the publisher's blurb asking "Why is violence against women endemic, and how do we stop it?". Stott Despoja posits that violence against women is "Australia's national emergency", with one woman dying at the hands of her partner or someone she knows every week. This violence is preventable, and that we need to "create a new normal". Despoja was awarded a Member of the Order of Australia in June 2011 for her "service to the Parliament of Australia, particularly as a Senator for South Australia, through leadership roles with the Australian Democrats, to education, and as a role model for women". She is as of lc=yes listed as one of the "Gender Equality Top 100" by the UK organisation Apolitical. In June 2019 Despoja was appointed as an Officer of the Order of Australia for her "distinguished service to the global community as an advocate for gender equality, and through roles in a range of organisations".