Америка Азамат Соғысының әскери стратегиясы: «Анаконда» жоспары

Кіріспе

Америка Азамат соғысының әскери стратегиясы

Анаконда жоспары – Америка Азамат соғысының басында Конфедерацияны басу үшін Одақ армиясы жасаған стратегия. Одақтың Бас генералы Уинфилд Скотт ұсынған жоспарда Оңтүстік порттарын блокадалау және Миссисипи өзені арқылы Оңтүстікті екіге бөлу көзделген. Блокаданың салыстырмалы түрде пассивті болатыны үшін, соғысты белсендірек жүргізуді қалаған және оны құрбанын басып өлтіретін анаконданың орамына теңеген Одақ генералдарының шулы тобы оны сынай бастады. Жылан бейнесі қабылдалып, ұсынысқа танымал атау берді. Азамат соғысының алғашқы күндері Скотттың Оңтүстікке қарсы соғыс стратегиясының екі маңызды ерекшелігі болды. Біріншіден, шыққан штаттардың барлық порттары толығымен блокадаланып, жабылуы керек еді. Екіншіден, шамамен 80 мың сарбаздан тұратын күшті колонна Миссисипи өзенін магистраль ретінде пайдаланып, Конфедерация арқылы толығымен өтуі керек еді. Катерлермен тасымалданатын және канонерлік кемелермен қолдау көрсетілетін, салыстырмалы түрде шағын десант күші өзен бойындағы Конфедерация бекіністерін бірінен соң бірін басып алуға тиіс еді. Одан кейін, жеңіске жету үшін дәстүрлі армия олардың ізінен жүріп, бекіністерді нығайтуға көмектесетін еді. Соңғы шайқас Жаңа Орлеанның төменгі жағындағы бекіністер үшін өтуі керек еді. Олар құлағанда, өзен бастауынан сағасына дейін АҚШ-тың бақылауына өтетін еді, ал көтеріліс екіге бөлінетін еді.

Жоспардың шығу тегі

Анаконданың дамуы, бастауы да, шайқастағы іс-әрекеті де логикалық болды. Блокаданы Линкольн жариялаған еді. 1861 жылдың 19 сәуірінде, соғыс басталған Форт-Самтердің бомбалауынан кейін бір апта өткен соң, ол Оңтүстік Каролинадан Техасқа дейінгі барлық штаттардың порттары блокадаланатынын мәлімдеді; кейін Вирджиния мен Солтүстік Каролина да бөлініп шыққанда, олардың жағалаулары да қосылды. Бұл жарлық соғыс аяқталғанға дейін күшін жоймады, демек блокада Скотттың жоспарына тәуелсіз болды. Көтеріліс қозғалысының басында Миссури, Кентукки, Мэриленд және Делавэр штаттарының мәртебесі, олардың барлығы құлдықтың болуына рұқсат берген, белгісіз болды. Делавэрден басқа барлық штаттардың оңтүстікке бейімдігі зор еді. Миссуридегі ішкі қайшылықтар ұлтты дүр сілкіндірген үлкен соғыстың кіші нұсқасын еске түсірді, Мэриленд оппозициялық топтың көптеген өкілдерін түрмеге қамап Одақта қалды, ал Кентукки егер екі тарап та мемлекетті тыныш қалдыруға келіссе, солтүстікке де, оңтүстікке де көмектеспей, бейтараптық саясатын ұстанды. Конгресс көтерілісті басуға қатысты президенттік бастамаларды бекіту үшін отырыс өткізбегендіктен, соғысқа әскер жинау жүгі адал штаттық үкіметтердің мойнына түсті. Огайо бұл істе ерекше белсенділік танытып, Джордж Б. Макклелланның қызметін алды, ол еріктілердің генерал-майоры шенімен штаттық милицияның қолбасшысы болды. Бірнеше аптадан кейін штаттық милициялар ұлттық қызметке біріктірілгенде, Индиана мен Иллинойс милициялары да оның құрамына қосылды. Осы билік базасынан ол 1861 жылдың 27 сәуірінде генерал Винфилд Скоттқа өзінің стратегиясын баяндайтын хат жазуға мүмкіндік алды. Ол Конфедерацияның астанасы Ричмондқа, Канава өзені бойымен шабуыл жасауды ұсынды. Егер Кентукки Одақтан шықса, онда ол штаттың аумағын басып өтіп, Нэшвиллді жаулап алуы керек еді, содан кейін ол "жағдайға қарай әрекет ететін" болар еді. Скотттың Макклелланның президентке жіберген хатына берген жауабы, оның оны жақсы қабылдамағанын көрсетті. Біріншіден, Канава су көлігі үшін қолайлы емес еді, сондықтан Ричмондқа жасалатын шабуыл құрлықпен жүргізілуі керек еді, бұл адамдардың, жылқылардың және жабдықтардың тозуына әкелуі мүмкін. Одан да маңыздысы, Батыс Вирджиния (Батыс Вирджиния Вирджиниядан әлі бөлінбеген) әлі де Одаққа адал болды; Скотттың бағалауынша, оның халқының жетісінің бесеуі бөлінуге қарсы болды. Ұсынылған шабуыл олардың көптеген тұрғындарын наразылыққа толы қылып, жауларын да, достарын да соғыстың қасіретіне ұшыратуы мүмкін еді. Осы аргумент Кентуккиге де қатысты. Ең зияндысы, ұсынылған соғыс Конфедерацияны бөліп-жарып бағындыруға бағытталған болар еді, ал шекаралық штаттар қажеттілік бойынша ауыр жүктің көп бөлігін көтеруге мәжбүр болар еді, "оларды (егер де) бірден Миссисипидегі порттардың кордонымен Огайоға дейін және теңіз жағалауындағы кемелерді блокадалау арқылы бірден қоршап алудың орнына". Скотттың көтерілісті басу жөніндегі "Анаконда" жоспарының бастамасы осы жауапта көрінеді. Ол жоспарды одан әрі зерделегеннен кейін, 1861 жылдың 3 мамырында Макклелланға хат жазып, өзінің ұсынысын ұсынды. 21 мамырдағы екінші хатында оның соңғы жоспарының жобасы келтірілді. Скотт өзінің стратегиялық көзқарасын үкіметке қабылдата алмады. Қартайған және денсаулығы нашар болған ол жыл соңына дейін зейнетке шығуға мәжбүр болды. Оның орнына генерал-губернатор ретінде Макклеллан тағайындалды.

The Anaconda had a logical development, both in its origin and the way it played out in the experience of battle. The blockade had already been proclaimed by Lincoln. On April 19, 1861, a week after the bombardment of Fort Sumter that marked the outbreak of the war, he announced that the ports of all the seceded states, from South Carolina to Texas, would be blockaded; later, when Virginia and North Carolina also seceded, their coastlines were added. The executive order was not rescinded until the end of the war and so the blockade existed independently of Scott's plan. In the early days of the secession movement, the status of the border states Missouri, Kentucky, Maryland, and Delaware, all of which allowed slavery, was unclear. All except Delaware had strong pro Southern interests. Missouri was torn by internal conflict that mimicked in miniature the larger war that was convulsing the nation, Maryland was kept in the Union by jailing many of the opposition faction, and Kentucky tried to keep the peace by proclaiming its neutrality by aiding neither the North nor the South if both would agree to leave the state alone. Because Congress was not in session to authorize presidential initiatives to suppress the rebellion, the burden of raising troops for the war fell on the loyal state governments. Ohio was particularly active in doing so and early acquired the services of George B. McClellan, who was to serve as the commander of its militia, with the rank of Major General of Volunteers. In a few weeks, as the state militias were incorporated into the national service, the militias of Indiana and Illinois were added to his command. From this power base, he felt enabled on April 27, 1861, to write a letter to General Winfield Scott outlining his strategy. He proposed an immediate march on Richmond, by now the capital of the Confederacy, directed up the Kanawha River. Alternatively, if Kentucky were to leave the Union, a march directly across that state should take Nashville, and then, he would "act on circumstances." Scott's endorsement of McClellan's letter, which he submitted to the President, shows that he considered it but not favorably. Firstly, the Kanawha was not suited for water transport so the march on Richmond would have to be overland and thus subject to breakdowns of men, horses, and equipment. More seriously, western Virginia (West Virginia had not yet parted from Virginia) was still very much pro Union; according to Scott's estimate, its populace stood five out of seven opposed to secession. An invasion as proposed would alienate many of them and subject both enemies and friends to the ravages of war. The same argument could be applied to Kentucky. Perhaps most damagingly, the war as proposed would subjugate the Confederacy piecemeal, with by necessity the border states bearing most of the burden, "instead of enveloping them all (nearly) at once by a cordon of ports on the Mississippi to its mouth from its junction with the Ohio, and by blockading ships on the seaboard." The germ of Scott's Anaconda Plan for suppressing the insurrection is seen in the endorsement. After giving the plan more thought he submitted his proposal in a letter to McClellan on May 3, 1861. A second letter, dated May 21, was his final plan outline. Scott was not able to impose his strategic vision on the government. Aged and infirm, he had to retire before the end of the year. He was replaced as General in Chief by McClellan.

Миссисипи өзенінің дамуы

Макклеллан және оның батыстағы ізбасары генерал-майор Генри Халлек басшылығымен Миссисипи батыстағы операциялар үшін біршама екінші деңгейлі театрға айналды. Халлек, Макклелланның келісімімен, жаудың Миссисипи өзеніндегі бекіністеріне тікелей шабуыл жасаудың орнына оларды айналып өтуге сенді, сондықтан ол өзеннен алшақтады. Оның пікірінше, Миссисипи емес, Теннесси өзені «Батыс кампаниясының басты стратегиялық бағыты» болды. Дегенмен, Әскери-теңіз департаменті Миссисипиді ашу идеясына берік болды. Әскери-теңіз флотының көмекші хатшысы Густав Васа Фокс Мексика шығанағынан теңіз экспедициясы арқылы Нью-Орлеанды жаулап алуды шешті, содан кейін өзен бойындағы барлық басқа қалалар бомбалаудан қорқа орналасып берді. Нью-Орлеанды алу міндеті капитан (кейін адмирал) Дэвид Глазго Фаррагутқа жүктелді, ол шайқасқа қатысты өз жоспарларын іске асырды; 1862 жылдың 24 сәуір түнінде қаланы оңтүстіктен қорғаған форттарды артта қалдырып, флотын жүргізіп өтті, осылайша қаланың қарсыласудан бас тартуына мәжбүр етті. Форттарды өтіп бара жатқанда келген зақымды жөндегеннен кейін, ол кемелерін өзен бойымен жіберді, онда олар Батон-Руж бен Натчестің бірінен соң бірі берілуін сұрап, алды. Оңай жеңістер тізбегі Миссисипи штатындағы Виксбургте аяқталды, себебі Конфедерацияның осындағы позициясы сол кездегі теңіздік артиллерияға жеткіліксіз биік тік жарлармен қоршалған еді. Фаррагут Нью-Орлеанды басып алғаннан аз бұрын, 10-шы аралды жоғалтқаннан кейін Конфедерация әскері Мемфисті тастап кетті, тек кішкентай артқы күзетті қалдырып, кешіктіру операциясын жүргізуге тырысты. Маусымның басында бұл Батыс канонерлік флотилиясының (кейін Миссисипи өзені эскадрильясына айналдырылған) және АҚШ Рам флотының канонерлік қайықтарымен бірінші Мемфис шайқасында жойылды, ал Миссисипи Виксбургке дейін ашылды. Осылайша, бұл қала Федералдық қолында болмаған өзендегі жалғыз нүктеге айналды. Тағы да, Халлек басқаратын армия осы мүмкіндікті пайдаланбады. Ол кемелерге көмектесу үшін тіпті шағын әскер тобын да жібермеді, көп ұзамай Фаррагут су деңгейінің төмендеуіне байланысты терең су кемелерін Нью-Орлеан маңына қайтаруға мәжбүр болды. Армия қараша айына дейін Виксбургті басып алуға тырыспады, содан кейін армия генерал-майор Улисс С. Гранттың басшылығында болды, Халлек генерал Макклелланның орнына Вашингтонға шақырылғаннан кейін. Грант батыстағы қолбасшы болған кезде Конфедерация әскері Виксбург пен Порт-Хадсонды оңтүстікке қарай нығайта алды. Бұл 130 мильдік (209 км) қашықтық – жолмен өлшенгенде, өзенде біршама ұзағырақ – Қызыл өзеннің Миссисипиге құйылатын жерін қоса, шығыс Конфедерациясы мен Транс-Миссисипи арасындағы соңғы байланысқа айналды. Оның маңыздылығына күмән жоқ, Конфедерация президенті Джефферсон Дэвистің Ричмондтағы үкіметі екі позицияны да нығайтты. Әсіресе Виксбургтегі қолбасшылық бригададан генерал Мартин Л. Смиттен генерал-майор Эрл Ван Дорнға, содан кейін генерал-лейтенант Джон С. Пембертонға ауысты; қорғаушы армияның саны оның қолбасшысының шеніне пропорционалды түрде өсті. Виксбургке қарсы науқан ақырында қоршауға айналды, ол 1863 жылдың 4 шілдесінде Пембертонның өзінің басқаруындағы барлық күштерді тапсыруымен аяқталды. Сол кезде оның армиясы шамамен 29 500 адамнан тұрды. Виксбургтің құлауы туралы хабар Порт-Хадсон гарнизонына жеткенде, ол жердегі қолбасшы генерал-майор Франклин Гарднер одан әрі қарсылық көрсетудің мәні жоқ екенін түсінді. 1863 жылдың 9 шілдесінде ол бекіністі және оның гарнизонын шығанақтың Федералдық армиясына және оның қолбасшысы генерал-майор Натаниел П. Банкске тапсырды. Осыдан кейін, Авраам Линкольннің сөздерімен айтқанда, «Сулардың Әкесі енді теңізге бұзылмай ағып өтеді».

Under McClellan and his eventual successor in the West, Maj. Gen. Henry Halleck, the Mississippi became a somewhat neglected theater for operations in the West. Halleck, with McClellan's approval, believed in turning the enemy's Mississippi River strongholds rather than attacking them directly, so he moved away from the river. As he saw it, the Tennessee rather than the Mississippi was the "great strategic line of the Western campaign." The Navy Department, however, remained committed to the idea of opening the Mississippi. In the person of Assistant Secretary of the Navy Gustavus Vasa Fox, it decided early on the capture of New Orleans by a naval expedition from the Gulf of Mexico, after which all other towns bordering the river would fall rather than face bombardment. The task of taking New Orleans was entrusted to Captain (later Admiral) David Glasgow Farragut, who followed his own plans for the battle; running his fleet past the forts that defended the city from the south on the night of April 24, 1862, he forced the city to surrender. After repairing his ships from the damage they had suffered while passing the forts, he sent them up the river, where they successively sought and obtained the surrender of Baton Rouge and Natchez. The string of easy conquests came to an end at Vicksburg, Mississippi, however, as the Confederate position there occupied bluffs high enough to render them impregnable to the naval gunnery of the day. Following the loss of Island No. 10 shortly before Farragut took New Orleans, the Confederates had abandoned Memphis, Tennessee, leaving only a small rear guard to conduct a delaying operation. In early June, this was swept aside at the First Battle of Memphis by the gunboats of the Western Gunboat Flotilla (soon thereafter to be transformed into the Mississippi River Squadron) and the United States Ram Fleet, and the Mississippi was open down to Vicksburg. Thus that city became the only point on the river not in Federal hands. Again, the Army under Halleck did not grasp the opportunity that was provided. He failed to send even a small body of troops to aid the ships, and soon Farragut was forced by falling water levels to withdraw his deep draft vessels to the vicinity of New Orleans. The Army did not attempt to take Vicksburg until November, and then the Army was under the leadership of Maj. Gen. Ulysses S. Grant, after Halleck had been called to Washington to replace McClellan as General in Chief. By the time Grant became commander in the West, the Confederate Army had been able to fortify Vicksburg and Port Hudson to the south. This 130 mile (209 km) stretch – measured along roads, somewhat longer on the river – including the confluence of the Red River with the Mississippi, became the last contact between the eastern Confederacy and the Trans Mississippi. No doubt of its importance, the government of Confederate President Jefferson Davis in Richmond strengthened both positions. Command at Vicksburg in particular passed from Brig. Gen. Martin L. Smith to Maj. Gen. Earl Van Dorn to Lt. Gen. John C. Pemberton; the size of the defending army increased in step with the advancing rank of its commander. The campaign for Vicksburg eventually settled into a siege, which terminated on July 4, 1863, with Pemberton's surrender of all the forces under his command. At that time, his army numbered approximately 29,500 men. When word of the loss of Vicksburg reached the garrison at Port Hudson, Maj. Gen. Franklin Gardner, the commander there, knew that further resistance was pointless. On July 9, 1863, he surrendered the post and its garrison to the Federal Army of the Gulf and its commander, Maj. Gen. Nathaniel P. Banks. Henceforth, in the phrase of Abraham Lincoln, "The Father of Waters again goes unvexed to the sea."

Блокаданың дамуы

Скотт ұсынған Анаконда жоспары, ол айтқандай, "көтерілісшіл штаттарды қоршап, қан төгілуді басқа жоспарларға қарағанда азайтуға" негізделген болатын. Ол тікелей қақтығысты көздейтін болса, ол негізінен Миссисипи өзені арқылы жасалатын орталық шабуылмен шектелді. Ол мұндай зорлық-зомбылыққа ұшырайтынын болжамаған болуы мүмкін. Шындығында, блокаданың өзі оқиғаларға байланысты өзгертіліп, ол болдырмақ болған қан төгілуге себепкер болды. Скотттың блокада жөніндегі ұсынысы, тарихшылар оны стратегия деп атағанмен, стратегия емес еді. Ол бөлінген штаттардың кем дегенде 3000 миль (4828 км) жағалауын күзетуге қажетті күштерді бағаламады. Ол ресурстарды бөлуді де қарастырмады. Ол нақты уақыт кестесін немесе ерекше назар қажетті мәселелерді де көрсетпеді. Бұл жұмыстың көп бөлігі кейіннен Әскери-теңіз департаментінің сұрауымен құрылған, сондай-ақ Армия және Қаржы департаменттерінің өкілдері қатысқан (Жағалауды зерттеу) блокадалық стратегиялық кеңес жасады. 1861 жылдың жазында кеңес жағалаудың топографиясын, оңтүстік порттарының салыстырмалы артықшылықтарын, күтілетін қарсылықты және екі тарап та пайдаланатын кемелердің сипатын ескере отырып, блокаданы қалай сақтауға болатыны жөнінде бірқатар есептер жариялады. Мексика шығанағының жағалауына қатысты кеңестер өте қарапайым болды және көбінесе назарсыз қалды, бірақ Атлантика жағалауындағы блокада олардың жоспарына жақын болды.

Атлантикалық блокада

Барлық тараптар блокадалық кемелердің бумен жұмыс істеуі тиіс екенін бастапқыда мойындады. Бу кемелерінің шектеулі мүмкіндіктері осыдан кейін, бірінші талаптардың бірі – блокадалық желінің оңтүстік жағында көмір станциясы ретінде қызмет ететін портты иелену екенін көрсетті, әйтпесе блокадашылар көп уақытын үй портына барып-қайтуға және жабдықтау іздеуге жұмсайтын еді. Дегенмен, Чесапик шығанағының оңтүстігіндегі барлық қолайлы порттар сепаратисттік штаттардың бақылауында болды. Сондықтан, блокаданы орнату үшін федералдық күштер олардың кем дегенде біреуін басып алуы керек еді. Осылайша, блокада таза ашық су операциясынан жау территориясын кем дегенде шектеулі түрде басып алу операциясына айналды. Кеңес Флорида штатындағы Фернандинаны блокаданың оңтүстік тірегі ретінде қабылдауды ұсынғанмен, Фернандинадан бұрын тағы екі нысан басып алынды. Солтүстік Каролинаның сыртқы жағалауындағы Кейп-Хаттерас маңындағы екі шағын бекініс 1861 жылдың 28-29 тамызында Одақ әскерлері басып алды, ал 7 қарашада Оңтүстік Каролинадағы Порт-Роял портындағы ірі флоттық операция Саванна мен Чарльстон арасындағы терең су портын басып алуға әкелді. Хаттерас экспедициясы рейд ретінде жоспарланған еді, мақсаты Хаттерас шығанағын уақытша жабу болған. Бірақ ол шабуылға айналып, келесі жылы Роанок аралын басып алуды және Солтүстік Каролинаның шығысында Одақ армиясын тұрақты орналастыруды қамтитын, Бёрнсайд экспедициясы деп аталатын толыққанды басып кіруге әкелді. Одақтың қолындағы Порт-Роял Саваннаны блокадалауды толықтыру үшін тез арада база ретінде пайдаланылды, бірақ Чарльстонды оңай тоқтату мүмкін болмады. Оның портын блокаданы бұзушылар пайдалануы шектелді, бірақ оны толығымен жабу үшін соғыстың ең қатал және табанды жердегі әрекеттері қажет болды. 1862 жылдың наурыз айының басында Фернандина басып алынған кезде соғыс бір жылға жуық уақытқа созылды және маңызды өзгерістер болды. Теннессидегі Генри және Донелсон форттарында, сондай-ақ Солтүстік Каролинадағы Роанок аралында Конфедерацияның жеңіліске ұшырауынан кейін Ричмондтағы Соғыс министрлігі әскерлерін маңызды ішкі аймақтарда шоғырландыруға шешім қабылдады, оларды жағалаудың көп бөлігінен шығарып алды. Тек бірнеше ірі порттар ғана қорғалатын болды. Олардың үшеуі ғана Атлантика жағалауында орналасқан: Уилмингтон, Чарльстон және Саванна. Олардың ішінде ең маңыздысы – алғашқы екеуі болды, бүкіл соғыс бойы Джорджия мен Солтүстік Флорида порттарына сегіз бумен жұмыс істейтін блокаданы бұзушы кеме кірді. Чарльстон блокадасы армия мен флот жүргізген қалаға қарсы науқанға бірікті, ол соғыстың соңғы күндеріне дейін аяқталмады. (Форт Самтерде ту көтеру туралы қараңыз.) Соғыстың басында Федералды теңіз күштері порттың кіреберісін балдатпен толтырылған кемелерді батыру арқылы жабуға тырысты, бірақ бұл тиімсіз немесе одан да нашар нәтиже берді. Кейіннен, блокадада қолданылған кемелер 1863 жылдың 7 сәуірінде Форт Самтерге жасалған сәтсіз шабуылға қатысты. Олар 11 және 18 шілдеде Вагнер батареясына жасалған жаяу әскер шабуылдарына артиллериялық қолдау көрсетті. Осы екі әрекет те сәтсіз аяқталғаннан кейін кемелер одан әрі қоршауға қатысты, нәтижесінде батарея басып алынды. Содан кейін Одақ порттың аузына қаруларын орнатуға мүмкіндік алды, қала қарсылық көрсетуін жалғастырғанмен, ол енді блокаданы бұзушылар үшін басты аялдама болмады. Осы оқиғалар орын алғанда жергілікті қорғаушылар бейжай қалған жоқ. Блокаданы бұзуға бағытталған күш-жігерге торпедалар (миналар) мен бронелинейлік кемелерді пайдалану арқылы федералды кемелерді батыру немесе оларды қолданудан шығару кірді. Су асты кемелерін және торпедалық қайықтарды жасау және қолдану да осы мақсатқа жетудің креативті әдістерін қамтыды. Алайда, Уилмингтон блокадасы салыстырмалы түрде дәстүрлі болды және блокаданың тиімділігі туралы пікірталасқа себеп болды. 1863 жылдың шілде айының ортасынан кейін Чарльстон толығымен жабылып қалғаннан кейін Конфедерация мен Солтүстік Еуропа арасындағы сауданың көп бөлігі Уилмингтон арқылы жүзеге асырылды. Порт көтерілістің соңына дейін өз маңыздылығын сақтап қалды, ол кезде 1865 жылдың қаңтарында Кейп-Фейр өзенінің аузында орналасқан Форт-Фишер Одақ күштеріне басып алынды.

All parties recognized from the start that the blockading ships would have to be powered by steam. The limited endurance of steamships then implied that one of the first requirements would be a possession of a harbor that would serve as a coaling station near the southern end of the blockading line, as otherwise, blockaders would spend too much of their time going to and from home port seeking replenishment. All suitable harbors south of the Chesapeake Bay, however, were held by seceded states. To establish the blockade, therefore, at least one of them would have to be taken by the Federal forces. Thus, the blockade was immediately transformed from a purely open water operation to one of at least limited occupation of enemy territory. Although the board recommended that Fernandina, Florida, be taken as the southern anchor of the blockade, two other positions were captured before Fernandina. A pair of minor forts on the Outer Banks of North Carolina near Cape Hatteras were taken by Union forces on August 28–29, 1861, and on November 7 a major fleet operation at Port Royal, South Carolina, resulted in the capture of a deep water harbor midway between Savannah and Charleston. The Hatteras expedition had been planned as a raid; the plan called for it to be held only long enough to block up Hatteras Inlet. However, it was transformed into an incursion and led early in the next year to a full invasion, the so called Burnside Expedition, which included the capture of Roanoke Island and established the Union Army permanently in eastern North Carolina. Port Royal in Union hands was soon used as a base to make the blockade of Savannah almost complete, but Charleston was not so easily sealed off. Use of its harbor by blockade runners was curtailed, but to close it completely required some of the bitterest and most persistent ground action of the war. When Fernandina was seized in early March 1862, the war was almost a year old, and some important changes had taken place. Following the Confederate defeats at Forts Henry and Donelson in Tennessee and Roanoke Island in North Carolina, the War Department in Richmond decided to concentrate its armies in vital interior areas, removing them from much of the coast. Only a few major ports would be defended. Only three of these were on the Atlantic seaboard: Wilmington, Charleston, and Savannah. Only the first two were consequential; a mere eight steam powered blockade runners entered Georgia or northern Florida ports throughout the entire war. The blockade of Charleston merged into the campaign against the city waged by both the Army and the Navy, not completed until the last days of the war. (See Raising the Flag at Fort Sumter.) Rather early in the war, the Federal Navy tried to block the harbor entrance by sinking ballast laden hulks in the channels, but this proved ineffective or worse. Later, ships used in the blockade were used for the abortive assault on Fort Sumter on April 7, 1863. They also provided artillery support for the infantry attacks on Battery Wagner on July 11 and July 18, 1863. After both of these attempts to take the battery failed, the ships remained active in the ensuing siege that eventually resulted in its capture. Then, the Union was able to mount its guns at the mouth of the harbor, and although the city continued to resist, it was no longer the preferred terminus for blockade runners. While all this was going on, the local defenders were not passive. Extensive efforts to break the blockade included the use of torpedoes (mines) and armored ships to sink or otherwise render inoperative the Federal vessels. Imaginative methods to achieve the same result in the development and deployment of submarines and torpedo boats. By contrast, the blockade of Wilmington was fairly conventional and is the focus of most debate concerning the efficacy of the blockade. After the middle of July 1863, when Charleston was largely sealed off, most of the trade between the Confederacy and northern Europe was conducted through Wilmington. The port retained its primacy until near the end of the Rebellion, when Fort Fisher, at the mouth of the Cape Fear River, was captured by Union forces in January 1865.

Перс шығанағының блокадасы

Мексика шығанағындағы Конфедерация порттарының блокадасы Атлантикалық мұхиттағысына қарағанда маңыздырақ болған жоқ. Олар Бермуда мен Нассаудағы блокадалық әрекет орталықтарынан алыс болды, сонымен қатар Атлант мұхитынан оларға жетуге тырысатын кемелер Флорида кілті арқылы өтуге мәжбүр болды, ол соғыс бойы Федералдық үкімет бақылауында болды және Шығанақтың (кейін Шығыс Шығанақтың) блокадалық эскадрильясының базасы ретінде қызмет етті. Конфедерация соғыс министрлігінің осыған ұқсас шешімі Атлант жағалауының көп бөлігін тастауға әкелді, бірақ Мексика шығанағындағы жағдай басқаша болды, тек Мобил, Жаңа Орлеан және Галвестон порттары қорғалды. (Браунсвилл, Техас / Матаморос, Тамаулипас, Мексика, Рио-Гранде өзенінің сағасында орналасқан, ерекше жағдай, оның халықаралық салдарына байланысты бұл жерде қарастырылмайды.) Галвестонды Федералдық күштер 1862 жылдың 4 қазанында басып алды, бірақ келесі жылдың Жаңа жылында көтерілісшілер оны қайта басып алды. Ол соғыстың соңына дейін блокаданы бұзушылар үшін қолжетімді болып қала берді, бірақ Виксбургтың түсуі Миссисипи өзенінің Федералдық үкімет бақылауына өтуімен, бүкіл Транс-Миссисипи сияқты, көтеріліс үшін құндылығын жоғалтты. Блокада стратегиялық кеңесі Мобил мен Жаңа Орлеан арасындағы шығанақта орналасқан Шип аралын басып алып, оны (Батыс) Шығанақты блокадалау эскадрильясының базасы ретінде пайдалануды ұсынды. Бұл оңай болды, өйткені 1861 жылдың 16 қыркүйегінде оның қорғаушылары, материктен үзіліп қалудан қорқып, оны тастап кетті. Олардың қорқынышы расталды; келесі күні Массачусетс штаты келіп, Федералдық әскерлерді түсіріп, иелік етуге кірісті. Бірақ арал бірден базадан және көмір стансасынан гөрі маңыздырақ функцияға айналды; ол Жаңа Орлеанды қорғайтын Миссисипи өзенінің бекіністеріне шабуыл жасауға дайындық алаңына айналды. 1862 жылдың басында Шығанақты блокадалау эскадрильясы екі жеке құрамға бөлінді: Шығыс Шығанақты блокадалау эскадрильясы (EGBS), флаг-офицер Джеймс Л. Ларднер басқарып, және Батыс Шығанақты блокадалау эскадрильясы (WGBS), флаг-офицер Дэвид Г. Фаррагут басшылығымен. 1862 жылдың 29 сәуірінде Фаррагуттың басқаруымен Одақ флоты Жаңа Орлеанды басып алғаннан кейін Мобил блокада үшін жалғыз қиын мәселеге айналды. Ол Вилмингтон сияқты, соғыс аяқталғанға дейін қиын болып қала берді. 1864 жылдың тамызында Фаррагут Әскери-теңіз министрлігінен және Соғыс министрлігінен Мобил шығанағына кіреберістегі форттарды басып алуға рұқсат алды. Оның "Торпедаларға қарамаймын" деген атақты бұйрығынан кейін форттар құлап, Федералдық әскерлер басып алды. Мобилдің өзі Конфедерация бақылауында болды, бірақ ол енді порт ретінде пайдалы болмады. 1862 жылдың шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз министрі Гидеон Уэллс Перс шығанағындағы блокадалық эскадрильялардың командирлеріне босатылған қара нәсілділерді жұмыс күшінің қажеттілігін қанағаттандыру үшін жұмысқа алуды бастау керектігі туралы хат жазды.

The blockade of Confederate ports on the Gulf of Mexico was less important than that on the Atlantic. Not only were they farther from the centers of blockade running activity in Bermuda and Nassau, but ships trying to reach them from the Atlantic Ocean would have to run past the Florida Keys, which remained in Federal control throughout the war and served as the base for the Gulf (later, East Gulf) Blockading Squadron. The same decision by the Confederate War Department led to the abandonment of most of the Atlantic coast except for the major ports applied to the Gulf as well, with the result that only Mobile, New Orleans, and Galveston were defended. (Brownsville, Texas/Matamoros, Tamaulipas, Mexico, at the mouth of the Rio Grande, is a special case that will not be treated here because of its international implications.) Galveston was captured by Federal forces on October 4, 1862, but was retaken by the Rebels on New Year's Day of the next year. It remained accessible to blockade runners for the rest of the war but, like all of the Trans Mississippi, was rendered worthless to the Rebellion when the loss of Vicksburg completed Federal control of the Mississippi River. The Blockade Strategy Board had recommended that Ship Island, which lies in the Gulf between Mobile and New Orleans, be taken and used as a base for the (West) Gulf Blockading Squadron. This was easily done, as on September 16, 1861, it was abandoned by its Rebel defenders, who feared that they might be cut off from the mainland. Their fears were justified; the next day, Massachusetts arrived and offloaded Federal troops to take possession. Almost immediately, however, the island was transformed from a base and coaling station to a more important function; it became the staging area for the approaching attack on the Mississippi River forts that shielded New Orleans. Early in 1862, the Gulf Blockading Squadron was reconfigured into two separate entities, the East Gulf Blockading Squadron (EGBS) commanded by Flag Officer James L. Lardner and the West Gulf Blockading Squadron (WGBS) led by Flag Officer David G. Farragut. After New Orleans fell to the Union fleet under Farragut on April 29, 1862, Mobile was the only serious problem for the blockade. It remained so, much like Wilmington, until late in the war. In August 1864, Farragut got permission from the Navy Department and troops from the War Department to seize the forts at the entrance to Mobile Bay. Following his famous "Damn the torpedoes" run past the forts, they fell and were occupied by Federal soldiers. Mobile itself remained in Confederate control, but it was no longer useful as a port. In July 1862, U. S. Secretary of the Navy Gideon Welles, wrote a letter to the commanders of both Gulf blockading squadrons that they would need to start recruiting freed blacks to keep up with labor demands.

Бағалау

Азамат соғысының аяқталғанына бір жарым ғасыр өтсе де, "Анаконда" жоспарының маңыздылығы белгілі бір дәрежеде пікірталас тудырып келеді. Соғыс генерал Скотттың бастапқы ұсынысында болғандай, салыстырмалы түрде қанды оқиға болған жоқ. Көптеген тарихшылар мұны оқиғалар барысындағы негізгі стратегияның қалыптасуы деп қарастырады. Дегенмен, кем дегенде бір тарихшы Оңтүстікті бағындыру үшін ешқашан нақты стратегия болмағанын айтады. Роуэна Рид Вашингтондағы орталық үкіметтің майдан командирлеріне өз ықпалын жүргізе алмағанын, сондықтан соғыстың тәуелсіз науқандар сериясы болғанын, олардың әрқайсысы сол кездегі генералдың қалауынша жүргізілгенін мәлімдейді. Оның пікірінше, "Анаконда" – бұл оқиғаларға кейіннен қосылған түсіндіру, олар орын алған кезде мұндай тәртіп болған жоқ. Рационалды жоспар болғанын жақтаған тарихшылар үшін бұл пікірталас жоспардың өзі сияқты екі бөліктен тұрады. Миссисипи өзенін басып алып, арқылы Транс-Миссисипиді бөліп тастау науқанының маңыздылығы мойындалады. Көптеген қазіргі тарихшылар Одақтың батыс науқаны, кем дегенде, шығыстағыдан гөрі маңызды болды деген келісімде. 1863 жылдың ортасына дейінгі батыстағы шайқастарды Виксбургті басып алуға дайындық немесе оның нәтижесі ретінде қарастырса, "Анаконда" жоспарының дұрыстығы расталады. Алайда, Одақтың блокадасының құндылығы күмәнді болып қана қоймайды. Ешкім солтүстікке осы арқылы жеңіс жеңіліпті демейді. Бірақ оның жеткіліксіз екені мойындалса да, қажет болған-жоқ деген сұрақ туындайды, яғни, блокада көтерілісшілер армиясының күшін шектен шығармайынша, Оңтүстік төтеп бере ала ма еді? Блокаданың маңыздылығын жоққа шығаратындар екі негізгі аргумент келтіреді. Біріншіден, ол ешқашан тиімді болған жоқ. Соғыс бойы блокаданы бұзуға жасалған әрекеттердің үштен бірінен астамы сәтті аяқталды. Қалған шикіну операциялық шығын ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл блокаданы бұзушылардың жылдамдыққа, сыйымдылыққа емес, арналған кішкентай кемелер болғандықтан болды. Екіншіден, және бәлкім, одан да маңыздысы, Оңтүстік армияларының материалдық тапшылығы болған жоқ, кем дегенде, блокадаға байланысты. Олар кездескен жабдықтау проблемалары көбінесе Конфедерация теміржолдарының нашар жағдайынан туындады. Алайда, Оңтүстік теміржолдарының нашарлауының көп бөлігі блокаданың салдарынан жағалаудағы қалыпты теңіз трафигі бұзылып, Одақ теңіз флотының ішкі су жолдарына бақылау орнатуынан туындады. Блокада шешуші болғанын жақтағандар Оңтүстік күштерінің соңында құрысқанын айтады. Олар 1865 жылы Конфедерацияның қалған бөлігі болған Солтүстік Вирджиния армиясының құлауы Уилмингтонды Одаққа жоғалтқаннан кейін көп ұзамай болғанын атап көрсетеді. Олардың пікірінше, бұл жай ғана сәйкестік емес. Сонымен қатар, Оңтүстік жеңілген жалғыз жол осы емес. Блокаданың мақсаты оны айналып өтуге тырысқан кемелерді ғана ұстау емес, басқаларын да тоқтату болды. Блокаданы бұзушылар көп болғанымен, олар жылдамдыққа, жүк көлеміне емес, арналған. Көбінесе жүк тасуға арналған кемелер және олардың кең жүк қоймалары басқа жаққа бағытталды. Нәтижесінде, Оңтүстік мақта экспорты соғысқа дейінгі деңгейден 95% төмендеді, валютаның құнын түсіріп, экономикасын қиратты. Бұдан өзге, блокада жағалау саудасын бұзды, Оңтүстік теміржолдарына артық жүктеме салды және азық-түлікті сақтау және былғарыны кептіру үшін қажетті тұзды импорттауға кедергі келтірді. Дүниежүзілік нарықта тауарларын (әсіресе мақта) сата алмай, Конфедерация үкіметі 1862 жылдың өзінде қаржылық қиындыққа тап болды. Экономикасы бірте-бірте құлдыраған сайын, ол азаматтарының сенімін жоғалтты. Алайда, блокада қару-жарақ пен ақшаның Оңтүстік портына контрабандалық жолмен әкелінуіне кедергі келтіруде тиімді болған жоқ. Тарихшылар блокаданы бұзуға 2500-2800 рет әрекет жасалғанын, кем дегенде 80% сәтті аяқталғанын есептеді. Конфедерация әскерлері британдық блокаданы бұзушылардан мыңдаған тонна оқ-дәрі, жарты миллион мылтық және бірнеше жүздеген зеңбірек алғаны есептелді. Нәтижесінде, Ұлыбританиядан жұмыс істейтін блокаданы бұзушылар соғысты екі жылға ұзартты және екі жақта да 400 000 қосымша сарбаз бен азаматтың өліміне себепкер болды.

Although a century and a half has elapsed since the end of the Civil War, the importance of the Anaconda Plan remains to some extent a matter of debate. The war was not the relatively bloodless affair that General Scott promised in his original proposal. Most historians regard this as merely a modification of the basic strategy in the course of events. At least one historian, however, denies that there ever was anything like a coherent strategy for subduing the South. Rowena Reed contends that the central government in Washington was unable to impose its will on the field commanders so the war was a series of independent campaigns, each of which was conducted according to the whims of whatever general happened to be in charge. According to her view, the Anaconda is a later conceptual imposition on events for which order did not exist at the time that they took place. For the historians who contend that a rational plan existed, the debate, like the plan itself, has two parts. The importance of the campaign to capture the Mississippi River and thereby lop off the Trans Mississippi is acknowledged. Virtually all present day historians agree that the Union's Western campaign was at least as significant as that in the East. To the extent that fighting in the West before mid 1863 can be regarded as preparing for or culminating in the capture of Vicksburg, the Anaconda has been validated. The worth of the Union blockade, however, remains controversial. No one seriously contends that it alone would have won the war for the North. But while it is conceded not to have been sufficient, the question remains if it was necessary, i. e. whether the South would have endured had the blockade not sapped the strength of the Rebel armies beyond the tipping point. Those who deny the importance of the blockade advance two principal arguments. First, it was never very effective. Throughout the war, more than three quarters of all attempts to evade the blockade were successful. The one quarter that did not get through can be written off as operational losses. That was because the blockade runners were small and built for speed, rather than capacity. Second and perhaps more important, the Southern armies were not hamstrung for lack of material, at least owing to the blockade. The supply problems they did face were most often caused by the poor condition of Confederate railroads. However much of the deterioration of the Southern railroads was caused by overloading due to the blockade disrupting normal coastal sea traffic and control of inland waterways by the Union Navy. Those who believe that the blockade was decisive argue that the Southern forces were strangled at the end. They point out that the collapse of the Army of Northern Virginia, which in 1865 was virtually all that remained of the Confederacy, followed soon after the loss of Wilmington to the Union. The timing, they contend, was not merely coincidental. Furthermore, the defeat of its armies was not the only way that the South lost. The blockade was not only to capture the ships that attempted to evade it but also to discourage others. The blockade runners may have been numerous, but they were built for speed rather than the ability to carry cargo. The more conventional cargo vessels, and their spacious holds, went elsewhere. As a result, Southern exports of cotton fell by 95% from pre war levels, devaluing its currency, and wrecking its economy. Additionally, the blockade disrupted coastal trade, overloading the marginal Southern railroads and preventing the importation of salt, necessary for preserving food and tanning leather. Unable to sell goods (particularly cotton) on the world market, the Confederate government was already strained financially as early as 1862. As its economy steadily degenerated, it suffered from a general loss of confidence on the part of its citizens. However, the blockade was less successful in preventing arms and money from being smuggled into Southern ports by blockade runners consisting of lightweight shallow draft steamships built in and operating from British shipyards, mostly in Liverpool and Glasgow. Historians estimated that 2,500–2,800 attempts were made to run the blockade, with at least an 80% success rate. It was estimated the Confederates received thousands of tons of gunpowder, half a million rifles, and several hundred cannons from British blockade runners. As a result, the blockade runners operating from Britain escalated the war by two years and killed 400,000 additional soldiers and civilians on both sides.